«چشم روشنی» ابتکار تازه شهرداری برای مادران تهرانی/ پیاده‌سازی طرح «تورم صفر» در سرتاسر کشور
به نقل از ایسنا، علیرضا زاکانی در خصوص تاریخچه پایتخت و فرآیند توسعه تهران اظهار داشت: تهران به مدت تقریباً ۲۴۰ سال به‌عنوان پایتخت کشور شناخته شده است. این شهر تا سال ۱۳۴۸ عمدتاً در راستای محور شمالی ـ جنوبی رشد یافته و پس از آن، توسعه‌هایی در محور شرقی ـ غربی نیز انجام شد، اما در این مسیر، الگوی مشخص و موجهی که بتواند نیازهای خدماتی شهروندان را متناسب با رشد شهر تأمین کند، لحاظ نشده بود.
وی ادامه داد: شهروندانی که در تهران زندگی می‌کنند باید از خدمات متنوع و جامع برخوردار باشند تا رفاه و آسایش آنها تأمین گردد. یکی از چالش‌های اساسی کنونی این است که شهر در سال‌های اخیر بر اساس یک الگوی منسجم و منطقی گسترش نیافته است.
شهردار تهران عنوان کرد: در طول پنج سال و یک ماه و دو روزی که به خدمتگزاری در مجموعه شهرداری تهران مشغول بوده‌ایم، یکی از مسائل کلیدی که در نظر داریم، حرکت به سوی توسعه و نوسازی شهر بر اساس یک الگوی صحیح و مؤثر است.
توسعه تهران دیگر به معنای گسترش افقی شهر نیست
زاکانی اشاره کرد: اهداف مدیریت شهری در زمینه توسعه شامل افزایش ابعاد فیزیکی تهران نمی‌باشد. تهران همچنان به نوسازی و بازآفرینی نیاز دارد و این توسعه به معنای بزرگتر کردن شهر نیست؛ بلکه هدف اصلی در زمینه بافت‌های فرسوده و شرایط خاصی است که در نقاط مختلف شهر وجود دارد.
وی افزود: ایجاد زیرساخت‌ها و فراهم آوردن شرایطی که بتواند به بهبود خدمات به شهروندان کمک کند، یکی از ارکان اصلی این رویکرد است.
شهردار تهران در خصوص مشکلات ناشی از ساخت و سازهای بزرگ در خیابان‌های کم‌عرض نیز تصریح کرد: یکی از چالش‌های کلیدی در تهران این است که در برخی مناطق، اجازه ساخت بناهای عظیم با تعداد بالای واحدهای مسکونی صادر شده، در حالی که ظرفیت معابر، خیابان‌ها، پارکینگ‌ها و زیرساخت‌های اطراف فراتر از این حجم از جمعیت و فعالیت نمی‌باشد.
زاکانی گفت: در برخی نقاط، وجود یک ساختمان بزرگ، معبر را برای پاسخگویی به تردد و پارک خودروها ناکافی می‌کند و در مواردی، حتی ساخت مجموعه‌های تجاری بزرگ نیز بدون در نظر گرفتن ظرفیت‌های اطراف انجام شده است.
شهردار تهران با اشاره به وجود طرح جامع و طرح تفصیلی در پایتخت اظهار کرد: تهران دارای یک طرح جامع است که بر اساس آن، طرح تفصیلی تهیه شده است. این طرح برای پلاک‌های موجود در شهر تکلیف تعیین کرده است.
وی افزود: در تهران حدود ۹۳۰ هزار قطعه و پلاک وجود دارد و برای هر یک از این قطعات، اطلاعات مشخصی تعیین شده تا روشن شود چه حوادثی در آن پلاک و محدوده باید رقم بخورد.
زاکانی تأکید کرد: با وجود این ضوابط، در سال‌های اخیر بی‌دقتی‌هایی انجام شده که بخشی از مشکلات کنونی شهر ناشی از همان بی‌دقتی‌هاست.
وی ادامه داد: در برخی نقاط، بلندمرتبه‌سازی‌هایی صورت گرفته که با توجه کافی به قابلیت‌های معابر، مشکلاتی را به‌وجود آورده است؛ به عنوان مثال، ممکن است حجم ساختمان‌های دو طرف یک خیابان با ظرفیت معبر تناسب نداشته باشد و اختلالات متعددی برای تردد ایجاد کند. در مواردی، نیز فروشگاه‌های بسیار بزرگ در مکان‌هایی احداث شده‌اند که امکانات و زیرساخت‌های لازم در اطراف آنها موجود نبوده و با شروع به کار این واحدها، مشکلات شدید ترافیکی در خیابان‌های مجاور مشاهده شده است.
شناسایی ۲۱۱ لکه برای نوسازی
زاکانی با تأکید بر وجود این مشکلات و ادامه تلاش مدیریت شهری برای حل آنها، گفت: برای برطرف کردن این مسائل نیازمند طراحی مجدد و نوسازی بر اساس یک الگوی نوین هستیم.
وی از شناسایی ۲۱۱ لکه در تهران برای نوسازی خبر داد و گفت: این لکه‌ها تقریباً یک درصد از شهر را شامل می‌شوند و هدف ما در زمان نوسازی این نقاط، فراهم آوردن تمام خدمات مورد نیاز است.
شهردار تهران افزود: در این ۲۱۱ لکه تلاش خواهیم کرد تا خدمات هفت‌گانه شهری پیش‌بینی گردد و نوسازی با شیوه‌های نوین انجام شود، به گونه‌ای که علاوه بر تازه‌سازی بافت‌های فرسوده و کاهش آسیب‌پذیری در برابر حوادث و بلایای طبیعی، کیفیّت زندگی شهروندان نیز بهبود یابد.
وی تأکید کرد: یکی از استراتژی‌های اصلی ما تجمع پلاک‌هاست تا به قطعات بزرگتر برسیم و بتوانیم در این قطعات، خدمات کامل را پیش‌بینی کرده و نوسازی را با فن‌آوری‌های نوین پیگیری کنیم.
شهردار تهران در ادامه به طرح «تورم صفر» و دلیل ورود مدیریت شهری به این حوزه اشاره کرد و گفت: این موضوع جزو وظیفه‌های اصلی شهرداری است.
زاکانی با ذکر سابقه فعالیت میادین میوه و تره‌بار در تهران گفت: کار میادین میوه و تره‌بار از سال ۱۳۵۸ آغاز شده و اکنون ۳۱۶ میدان در تهران به شهروندان خدمات‌رسانی می‌کنند.
وی افزود: بر اساس گزارشی که از سوی دانشگاه تربیت مدرس تهیه شده، بیش از ۵۰ درصد از مردم تهران از میادین میوه و تره‌بار خرید می‌کنند و قیمت کالاها در این مراکز به‌طور میانگین حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد پایین‌تر از بازار است؛ این اختلاف در برخی مناطق حتی به ۴۰ تا ۵۰ درصد می‌رسد.
زاکانی ادامه داد: بنابراین ارائه خدمات این‌چنینی به شهروندان وظیفه مدیریت شهری است، اما در شرایطی که آمریکا جنگ اقتصادی را آغاز کرده و تلاش دارد تا تاب‌آوری مردم را به چالش بکشد، وظیفه دیگری نیز بر دوش مدیریت شهری قرار می‌گیرد.
وی گفت: مدیریت شهری در این شرایط علاوه بر خدمت به شهروندان، باید به مقامات کشور کمک کند تا بار مشکلات را به‌خوبی مدیریت کنند.
شهردار تهران با اشاره به رویکردهای مدیریتی حاکم بر شهر اظهار داشت: ما ۱۲ قاعده برای اداره شهر داریم که یکی از آنها «مسئولیت‌پذیری» است. بر اساس این قاعده، مسئولیت‌های تهران به عهده ماست؛ هر مسئله‌ای که به‌طور مستقیم به شهرداری ارتباط داشته باشد، به عهده ماست و در قبال آن پاسخگو خواهیم بود و در مسائلی که به ما مربوط نمی‌شود، نیز به مسئولین مربوط کمک خواهیم کرد تا خدمات بهتری به مردم ارائه شود.
زاکانی به عملکرد شهرداری تهران در زمان جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه اشاره کرد و گفت: در حوزه بازسازی و نوسازی، با وجود اینکه تهران بیشترین آسیب را متحمل شده بود، ما موفق به کسب رتبه نخست در کشور در بازسازی و نوسازی شدیم. پس از این موفقیت، دولت همان الگوی کاری را که شهرداری تهران در زمان جنگ ۱۲ روزه به‌کاربسته بود، برای جنگ ۴۰ روزه به کل کشور ابلاغ کرد تا از این روش استفاده شود.
شهردار تهران تصریح کرد: در آن وقت نیز مسئولیت مستقیم بازسازی به عهده شهرداری نبود و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مسئولیت آن را بر عهده داشت، اما به دلیل آنکه کارها روی زمین مانده و مردم نیازمند خدمات بودند، مدیریت شهری داوطلبانه بر اساس قاعده مسئولیت‌پذیری وارد عمل شد.
اجرای طرح «تورم صفر» در ارومیه، مشهد و اهواز
زاکانی درباره جزئیات طرح «تورم صفر» گفت: در زمینه معیشت، خط اول آسیب‌پذیری مردم قرار دارد و مدیریت شهری برای اجرای این طرح از ماه‌ها قبل برنامه‌ریزی کرده و زیرساخت‌های نرم‌افزاری و الزامات مورد نیاز را فراهم ساخته است.
وی ادامه داد: در این مدل، برای یک دوره شش‌ماهه، هر خانوار با توجه به تعداد اعضای خود، حجم مشخصی از کالاها و اقلام ضروری را با قیمت ثابت دریافت می‌کند.
شهردار تهران گفت: هدف ما این است که با وجود افزایش تورم، قیمت کالاهای مشمول طرح برای خانواده‌ها ثابت بماند تا قدرت خرید آنها کاهش نیابد.
زاکانی افزود: این طرح به حدی مورد توجه قرار گرفته که در دولت نیز پذیرفته شده تا در سطح کشور اجرایی شود و تعیین شده که وزیر کشور، وزیر جهاد کشاورزی، رئیس بانک مرکزی، رئیس سازمان برنامه و بودجه و شهردار تهران در پیاده‌سازی آن نقش داشته باشند. اکنون شهرهایی نظیر ارومیه، مشهد و اهواز نیز برای اجرای این الگو آمادگی خود را اعلام کرده‌اند تا خدمات دولت به مردم به دلیل تورم کاهش نیابد و به عنوان سپر حمایتی برای خانواده‌ها عمل کند.
تشریح طرح «چشم‌روشنی» برای حمایت از مادران
شهردار تهران در مورد طرح «چشم‌روشنی» گفت: خانواده کوچک‌ترین واحد فعال در جامعه است و مادر محور خانواده به شمار می‌آید. به دنیا آمدن هر فرزند نیز برای خانواده یک چشم‌روشنی محسوب می‌شود.
زاکانی گفت: در طرح «چشم‌روشنی» مقرر شده است از ابتدای سال ۱۴۰۵ به ازای هر تولد فرزند، ماهانه حدود ۳.۵ تا ۴ میلیون تومان اعتبار به مادر خانواده اختصاص یابد. از این مبلغ، ۲.۵ میلیون تومان اعتبار خرید است که مادر می‌تواند آن را از فروشگاه‌های شهروند و میادین میوه و تره‌بار تهیه کند. همچنین امکان خرید حضوری و اینترنتی و تحویل کالا در منزل نیز فراهم شده است.
شهردار تهران ادامه داد: ۵۰۰ هزار تومان از این اعتبار نیز برای استفاده از خدمات فرهنگی شهر در نظر گرفته شده است. مادر می‌تواند از سینماها، مجموعه‌های فرهنگی، گردشگری، کتاب و سایر خدمات فرهنگی شهرداری بهره‌مند شود. اگر این اعتبار در یک ماه استفاده نشود، امکان انتقال آن به ماه بعد فراهم است و هیچ محدودیتی در این زمینه پیش‌بینی نشده است.
اختصاص اعتبار سلامت به مادران
زاکانی در مورد اهمیت سلامت مادر و فرزند افزود: ماهانه ۵۰۰ هزار تومان نیز برای خدمات بهداشتی و درمانی اختصاص یافته است.
وی بیان کرد: شهرداری تهران در حال حاضر ۱۹ مجموعه تحت عنوان «شهر سالم» دارد و توسعه این مجموعه‌ها همچنان ادامه دارد. همچنین مجوز ساخت دو بیمارستان نیز اخذ شده و شهرداری بالعکس، بهره‌برداری از این بخش را برای ارائه خدمات درمانی بیشتر به شهروندان و کارکنان خود پیگیری می‌کند.
شهردار تهران تصریح کرد: برای خانواده‌هایی که در دهک‌های یک تا سه قرار دارند، اعتبار بخش سلامت از ۵۰۰ هزار تومان به یک میلیون تومان در ماه افزایش خواهد یافت.
وی گفت: به‌طور کلی، اعتبار طرح «چشم‌روشنی» بین ۳.۵ تا ۴ میلیون تومان در ماه بوده و این اعتبار هدیه‌ای است که مدیریت شهری به خانواده‌ها و مادران در چارچوب وظایف خود ارائه می‌دهد.
شهردار تهران با اشاره به سامانه‌های ارتباطی شهرداری گفت: ۱۳۷ و ۱۸۸۸ شماره‌هایی هستند که شهروندان می‌توانند با استفاده از آنها با مدیریت شهری در ارتباط باشند.
وی افزود: در دوره جدید، زیرساخت‌ها و فرآیندهای این سامانه‌ها به‌روزرسانی و ارتقا یافته است. هنگامی که یک شهروند موضوعی را مطرح می‌کند، یک مرکز مشابه مرکز فوریت‌ها موضوع را دریافت و بلافاصله به ناحیه مربوطه ارجاع می‌دهد.
زاکانی ادامه داد: تهران ۲۲ منطقه و ۱۲۳ ناحیه دارد و پس از ثبت درخواست، موضوع به ناحیه مربوطه منتقل می‌شود تا تیم مربوطه برای رسیدگی اقدام کند.
وی تأکید کرد: ارتقای این سامانه‌ها نه‌تنها در زمینه زیرساخت بلکه همچنین در آموزش، کیفیت خدمات‌دهی و قاعده‌مندی فرآیندها در این دوره به میزان قابل توجهی افزایش یافته است.
شهردار تهران با تأکید بر اینکه مدیریت شهری باید در مدار مشارکت شهروندان حرکت کند، گفت: یکی از قواعد مدیریتی ما «مدیریت مشارکتی» است.
زاکانی به طرح «من شهردارم» اشاره کرد و گفت: در سال نخست اجرای این طرح، ۳۴۶ هزار نفر در نظرسنجی‌ها شرکت کردند و نظرات خود را در مورد طرح‌های سال دوم ارائه کردند.
وی افزود: این رقم در سال بعد به یک میلیون و ۳۵۷ هزار نفر رسید و در سال بعد از آن نیز مشارکت شهروندان به بیش از دو میلیون نفر افزایش پیدا کرد.
شهردار تهران ادامه داد: از حدود دو سال گذشته، شهروندان نه‌تنها نظرات خود را درباره طرح‌های شهرداری ابراز می‌کنند، بلکه خود نیز طرح‌هایی ارائه می‌دهند و در آخرین مراحل، حدود ۱۸ درصد از طرح‌های پیشنهادی شهروندان به عنوان پروژه‌های منتخب در فهرست مدیریت شهری قرار گرفته است.
وی گفت: پس از اجرای این پروژه‌ها نیز به شهروندانی که پیشنهاد داده‌اند، گزارشی ارائه می‌شود که اجرای طرح آنان تحقق یافته و شهروندان می‌توانند نتیجه‌اش را مشاهده کنند.
ورود ۷۵ اتوبوس سه‌کابین ۲۶ متری به تهران
شهردار تهران در بخش دیگری از این برنامه با اشاره به پیشرفت‌های صورت گرفته برای توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی گفت: در نیمه اول سال جاری، موفق شدیم در زمینه توسعه ناوگان حمل‌ونقل عمومی به برنامه‌های خود دست پیدا کنیم و رکورد جدیدی ثبت شود.
وی افزود: در زمان تسلیم مدیریت شهری در شهریور ۱۴۰۰، فقط ۸۶۰ دستگاه اتوبوس فعال در سطح شهر وجود داشت.
زاکانی تصریح کرد: تا به امروز ۲۵۰۰ دستگاه اتوبوس نوسازی و وارد چرخه خدمات‌رسانی شده که ۵۰۰ دستگاه از آنها برقی هستند. همچنین خریدهای دیگر از داخل و خارج کشور انجام شده و بخشی از اتوبوس‌های خریداری‌شده نیز در حال انتقال به تهران هستند.
شهردار تهران با اشاره به پروژه‌های عمرانی محور انقلاب و آزادی تصریح کرد: در محور انقلاب، از سه‌راه تهران‌پارس تا میدان آزادی، خط یک بی‌آرتی فعال است، اما با توجه به حجم بالای مسافر، حتی اتوبوس‌های دوکابین ۱۸ متری نیز پاسخگوی نیازها نیستند.
وی اضافه کرد: در محور آزادی نیز با افزایش تقاضای سفر مواجه هستیم و به همین دلیل مدل‌های جدیدی برای حمل‌ونقل عمومی خریداری کرده‌ایم. ۷۵ دستگاه اتوبوس سه‌کابین ۲۶ متری برای این مسیر خریداری شده و در حال انتقال به تهران هستند.
وی ادامه داد: این اتوبوس‌ها قابلیت مانور مناسبی دارند و در ماه‌های آینده شاهد ورود این الگوی جدید حمل و نقل به تهران خواهیم بود.
آغاز تولید اتوبوس دوکابین در تهران
نوسازی بیش از ۱۲ هزار تاکسی
شهردار تهران از برنامه‌ریزی برای تولید اتوبوس دوکابین در داخل تهران خبر داد و گفت: در کنار نوسازی ناوگان، از امسال تولید اتوبوس‌های دوکابین در تهران آغاز خواهد شد.
وی افزود: شهرداری تهران به مجموعه واگن‌سازی مجهز است و در حوزه مترو نیز تولید واگن را دنبال می‌کند. سال گذشته، ۱۴ دستگاه واگن مترو ساخته و وارد خطوط شده است که هزینه آنها حدود دو سوم قیمت نمونه‌های خارجی بوده است.
زاکانی همچنین از راه‌اندازی خط تولید اتوبوس دوکابین برقی خبر داد و گفت: این خط تولید امسال راه‌اندازی می‌شود و با افزایش تولید، امکان ورود تعداد بیشتری از آنها به ناوگان حمل‌ونقل عمومی از سال آینده فراهم خواهد شد.
شهردار تهران در ادامه به اقدامات انجام‌شده در حوزه تاکسیرانی اشاره کرد و گفت: در طول پنج سال گذشته، بیش از ۱۲ هزار تاکسی در تهران نوسازی شده است. بیش از ۲۰۰۰ دستگاه از تاکسی‌های نوسازی‌شده برقی هستند و روند نوسازی تاکسی‌ها و توسعه خودروهای برقی در این حوزه نیز به شدت ادامه خواهد یافت.
زاکانی در پایان با اشاره به عملیات عمرانی در محور انقلاب گفت: از مردم تهران بابت کنده‌کاری‌ها، گرد و غبار و ترافیک ناشی از پروژه‌ها عذرخواهی می‌کنم، اما این اقدامات برای توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی و افزایش ظرفیت جابه‌جایی مسافران در حال انجام است.
وی در پاسخ به سؤالی درباره معرفی مقصدی برای بازدید شهروندان در هفته تهران گفت: تهران از جاذبه‌های پراهمیت برخوردار است و اراضی عباس‌آباد و دریاچه شهدای خلیج فارس ازجمله مناطقی هستند که می‌توانند مقصد بازدید ساکنین در هفته تهران باشند.
انتهای پیام