در سال جاری، ۱۲۰ کارزار محیط‌زیستی ثبت شد | اصفهان بیشتر از سایر مناطق، تقاضای زیست‌محیطی دارد
طبق گزارش همشهری آنلاین، پلتفرم اجتماعی کارزار از مهر ۱۳۹۹ به این سو، موفق به ثبت یک‌هزار و ۴۸۸ کارزار زیست‌محیطی شده است که مجموع امضاهای این کارزارها به بیش از ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار می‌رسد. این آمار در چهاردهمین نشست فعالان محیط‌زیست در کافه کارزار ارائه گردید. در ابتدای این نشست، هم‌بنیان‌گذار هیئت‌مدیره این پلتفرم اظهار داشت: بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، مسأله حیوانات و حیوان‌آزاری با سهم تقریبی ۲۴ درصد از کارزارها، به عنوان بزرگ‌ترین موضوعات مورد درخواست مردم شناخته شده است. همچنین، جنگل‌ها، کوه‌ها و حفاظت از طبیعت نیز حدود ۱۵ درصد از کارزارها را به خود اختصاص داده‌اند.
امیرحسین ناطقی در ادامه اضافه کرد: از آغاز سال ۱۴۰۵ تا زمان برگزاری این نشست، تعداد ۱۲۰ کارزار زیست‌محیطی ثبت شده که از این بین، ۳۱ کارزار موفق شناخته شده‌اند. افزون بر این، در دو ماه پایانی منتهی به اجلاس، ۳۸ کارزار با مجموع ۳۹ هزار و ۴۱۳ امضا به ثبت رسیده است. از جمله این مطالبات می‌توان به اعتراض به ساخت برج در مناطق ناهارخوران و صیاد شیرازی در استان گلستان، مخالفت با کشتار سگ‌های بی‌پناه در تنکابن و درخواست توقف انتخاب پیمانکار برای حفر تونل در منطقه بینالود اشاره کرد.
به گفته او، در بین استان‌های کشور، اصفهان با ثبت ۱۲۰ کارزار در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن، استان‌های تهران، خوزستان، مازندران، فارس، کرمان و گیلان، از جمله مناطق با بیشترین تعداد کارزار می‌باشند.
با این حال، سخنرانان این نشست بر این نکته تأکید کردند که تعداد بالای امضاها به تنهایی نمی‌تواند موفقیت یک کارزار را تضمین کند و نیاز به بازتاب رسانه‌ای و پیگیری مستمر مطالبات از اهمیت بسیاری برخوردار است. آن‌ها همچنین لزوم بررسی علمی عوامل مؤثر بر پایین بودن میزان موفقیت کارزارهای زیست‌محیطی را مورد تأکید قرار دادند.
در ادامه این نشست، دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و مسئول گردشگری سبز، بر اهمیت توسعه گردشگری پایدار در کشور تأکید کرد و گفت: بخش قابل توجهی از فعالیت‌های گردشگری در کشور بدون نظارت و مدیریت مؤثر صورت می‌گیرد که این امر برای محیط‌زیست و جوامع محلی پیامدهای منفی به همراه دارد.
محمد جهانشاهی در اشاره به کاهش جمعیت روستایی و افزایش سفرهای طبیعت‌گردی، عنوان کرد: از سال ۱۳۸۲ تا کنون، با وجود افزایش جمعیت کشور، سهم جمعیت روستایی کاهش یافته است. همچنین، تعداد خودروهایی که به مناطق طبیعت سفر می‌کنند، از حدود ۷ هزار دستگاه به بیش از ۶۰ هزار دستگاه افزایش پیدا کرده است؛ وضعیتی که در کنار نبود مدیریت مناسب، به تشدید آسیب‌های محیط‌زیستی منجر می‌شود.
او با اشاره به عدم برخورداری از پایداری لازم در گردشگری ایران در بسیاری از مناطق، توضیح داد: تغییرات اقلیمی، فرونشست زمین و ضعف در حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی، ضرورت بازنگری در سیاست‌های گردشگری را افزایش داده است. به گفته او، ایران در مواجهه با چالش‌های جدی به منظور سازگاری با تغییرات اقلیمی قرار دارد.
جهانشاهی همچنین از تدوین شاخص‌های گردشگری پایدار خبر داد و خاطرنشان کرد: در سال گذشته، ۱۲ هتل در ایران موفق به کسب نشان هتل سبز شدند و در حال حاضر شاخص‌های مربوط به اقامتگاه‌های بوم‌گردی، اقامتگاه‌های سنتی و راهنمایان گردشگری سبز در دست تدوین است.
او همچنین بر ضرورت توجه به حفاظت از منابع طبیعی، مصرف آب و انرژی و میراث فرهنگی و جوامع محلی تأکید کرد و تجربیات ترکیه در زمینه توسعه گردشگری پایدار را مورد اشاره قرار داد.
دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی همچنین از شروع طرح «گره سبز» خبر داد؛ پویشی برای ترویج رفتار مسئولانه در طبیعت که در آن، گره‌ای سبز به وسایل شخصی افراد متصل می‌شود تا نمادی برای احترام به محیط‌زیست و تعهد به حفاظت از آن باشد. او امیدواری خود را بیان کرد که گسترش این پویش به افزایش مشارکت اجتماعی و کاهش آسیب‌های ناشی از گردشگری کمک کند.
در ادامه، یکی از مدرسان باستان‌شناسی و گردشگری، با انتقاد از گسترش فعالیت‌های تجاری و نمایشی در طبیعت، نسبت به تخریب جنگل‌های هیرکانی و عواقب ناشی از گردشگری ناپایدار در ایران هشدار داد. سحر آقاجان‌نسب با اشاره به افزایش دوره‌های موسوم به مهارت‌های بقا در طبیعت، بیان کرد: این فعالیت‌ها که با شعارهای بازگشت به ریشه‌ها و سبک زندگی نیاکان ترویج می‌شوند، در برخی مواقع منجر به ساخت سازه‌های چوبی، قطع درختان و تردد خودروهای آفرود در عرصه‌های طبیعی می‌شوند. بر اساس اظهارات او، بازتولید رفتارهای انسانی مربوط به دوران پارینه‌سنگی به حال حاضر، بدون در نظر گرفتن ظرفیت اکولوژیکی و تغییرات اقلیمی، نوعی بازگشت رمانتیک به گذشته محسوب می‌شود که می‌تواند به محیط‌زیست آسیب برساند.
آقاجان‌نسب بر شکنندگی جنگل‌های هیرکانی تأکید کرد و افزود: استفاده از چوب درختان زنده و حتی جمع‌آوری چوب‌های افتاده از سطح جنگل می‌تواند به تخریب زیستگاه‌های مهم تنوع زیستی منجر شود. او همچنین در مورد ساخت کلبه‌ها و سازه‌های چوبی به منظور تولید محتوای شبکه‌های اجتماعی و برگزاری دوره‌های گران‌قیمت هشدار داد.
این مدرس باستان‌شناسی در اشاره به تفاوت شرایط اقلیمی ایران با مناطق همچون اسکاندیناوی، کانادا و بریتانیا گفت: ایران کشوری عمدتاً خشک و نیمه‌خشک است و پوشش جنگلی آن به کمتر از ۷ درصد تخمین زده می‌شود. بنابراین، حتی قطع چند شاخه یا ساخت یک سازه چوبی در جنگل‌های هیرکانی، زاگرس و ارسباران می‌تواند به آسیب‌هایی منجر گردد که جبران آن‌ها به آسانی مقدور نیست.
او همچنین به کاهش جمعیت روستایی، افزایش فشار بر منابع طبیعی و گسترش فرونشست زمین در کشور اشاره کرد و بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های گردشگری تأکید نمود و گفت: گردشگری باید به‌طور همزمان با حفاظت از محیط‌زیست، منابع طبیعی و جامعه‌های محلی صورت پذیرد.
آقاجان‌نسب در پایان، رمانتیک‌سازی زندگی انسان‌های پیشاتاریخی را بدون در نظر گرفتن تفاوت‌های شرایط زیست‌محیطی در گذشته و حال، مورد نقد قرار داد و بر لزوم توجه بیشتر به ظرفیت تحمل طبیعت و پیامدهای ناشی از فعالیت‌های انسانی در مناطق حساس تأکید کرد.