زیر ساختمان‌های تازه‌ساز، کارگاه جواهرسازی از زمان روم باستان نهفته بود!

به گزارش بی‌بی‌سی، تیمی از باستان‌شناسان در شمال شرقی ولز، زیر یک محله جدیدالاحداث، در حال کشف یک سکونتگاه با تاریخ تقریبی ۲ هزار ساله هستند که نشانه‌هایی از یک کارگاه تولید زیورآلات رومی را نیز در خود دارد. این منطقه در منکات (Mancot) واقع شده و کاوش‌ها در حین آماده‌سازی برای ساخت‌وساز در خیابان گلادستون (Gladstone Way) انجام شده است.

گروه باستان‌شناسی هنب (Heneb) که تحت نظارت مؤسسه میراث باستان‌شناسی ولز فعالیت دارد، در این کاوش‌ها انواعی از آثار تاریخی شامل سنجاق‌های سینه رومی، قالب‌های ساخت زیورآلات، سفال و سکه‌ها را کشف کرده است. باستان‌شناسان این مجموعه را یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های آثار رومی شناسایی شده در فلینتشایر می‌دانند. این یافته‌ها اطلاعات تازه‌ای را درخصوص زندگی، صنایع و دادوستد در نزدیکی شهر تاریخی رومی چستر ارائه می‌دهند.

کریس متیوز، سرپرست پروژه کشف، اظهار می‌دارد که این کشف درک باستان‌شناسان از تاریخ منطقه در زمان رومی‌ها را دستخوش تغییر کرده است. منکات در ناحیه‌ای مرتفع قرار دارد که به چستر مشرف است؛ اما پیش از این آثار باستانی قابل توجهی از دوره رومی در شمال شرقی ولز شناسایی نشده بود. این فقدان مدرک منجر به بحث‌هایی درباره پیوند جوامع رومی با جمعیت بومی آن منطقه شده است. اکنون، یافته‌های منکات و دیگر محوطه‌های مشابه، تصویری پیچیده‌تر از این ارتباطات را به نمایش می‌گذارند.

باستان‌شناسان بر این باورند که سکونتگاه منکات از ابتدای عصر آهن تشکیل شده و در طی بخش عظیمی از دوران امپراتوری روم نیز به حیات خود ادامه داده است. با این حال، برای مشخص کردن دقیق اولین دوره‌های سکونت به تحقیقات بیشتری نیاز است.

دو سکه رومی که در این منطقه پیدا شده‌اند، نشان‌دهنده حضور مداوم انسان‌ها در این ناحیه هستند. یکی از این سکه‌ها به دوران حکمرانی امپراتور کومودوس که بین سال‌های ۱۷۷ تا ۱۹۲ میلادی سلطنت داشت، تعلق دارد. سکه دیگر نمایی از کنستانتین را نمایش می‌دهد؛ امپراتور که از سال ۳۰۶ میلادی برتخت نشسته است. فاصله زمانی بیش از یک قرن میان این دو سکه، همراستا با شواهدی از زندگی طولانی‌مدت در سکونتگاه منکات است.

از بارزترین یافته‌های این کاوش می‌توان به شواهد یک کارگاه ساخت زیورآلات فلزی اشاره کرد. باستان‌شناسان قالب‌های سربی مربوط به طراحی انواع سنجاق‌سینه یافته‌اند؛ ملزوماتی که بیانگر فعالیت‌های تخصصی تولید زیورآلات در منکات است.

در دوران روم باستان، سنجاق‌سینه به عنوان وسیله‌ای برای بستن لباس‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت؛ اما گاهی بنا به سلیقه، صنعتگران آن را با تزئینات زیبا می‌آراستند. برخی از نمونه‌های یافته شده در این منطقه هنوز آثار رنگ‌های لعابی را بر سطح خود دارند و برخی دیگر به شکل حیوانات طراحی شده‌اند.

به گزارش متیوز، وجود این کارگاه حاکی از آن است که صنعتگران محلی با استفاده از منابع فلزی غنی آن ناحیه به تولید ابزارهای مورد نیاز جامعه رومی پرداخته‌اند. پژوهشگران بر این باورند که بخشی از تولیدات این کارگاه ممکن است به ساکنان چستر، که رومی‌ها آن را دیوا ویکتریکس (Deva Victrix) نامیده‌اند، ارسال می‌شده است.

چستر به دور یک دژ نظامی عظیم ساخته شد که رومی‌ها در زمان فتح بریتانیا بنا کرده بودند. این شهر به زودی یکی از مراکز نظامی مهم رومی‌ها در بریتانیا تبدیل شد. موقعیت استراتژیک منکات بر بلندی نسبت به چستر، سوالات متعددی را درباره ارتباطات تجاری میان جوامع خارج از دیوار دژ و جمعیت رومی ساکن این قلعه نظامی به وجود می‌آورد.

علاوه بر این، سفال‌های کشف شده در منکات نیز از وجود ارتباطات تجاری وسیع‌تری که این سکونتگاه داشته، حکایت می‌کند. برخی از این آثار به ارتباط منطقه با سایر بخش‌های قاره اروپا اشاره می‌کنند.

با وجود این که امروزه خانه‌هایی بر روی بخش‌هایی از محوطه کاوش‌شده ساخته شده است، باستان‌شناسان پیش از آغاز مراحل ساخت، تمامی آثار تاریخی را ثبت و مستند کردند. تحقیقات آن‌ها نشان می‌دهد که سکونتگاه باستانی فراتر از محدوده کاوش است و شامل نقاطی از روستای امروزی منکات نیز می‌باشد.

بنابراین، احتمال دارد محققین تنها بخش کوچکی از یک سکونتگاه رومی وسیع‌تر را مورد بررسی قرار داده باشند. این کشف به همراه دیگر آثار بدست آمده در شمال شرقی ولز، از جمله گرینفیلد و راسِت، دیدگاه‌های قبلی نسبت به حضور رومی‌ها در این ناحیه را دگرگون می‌سازد.

شواهد جدید به وضوح نشان می‌دهند که این ناحیه برخلاف تصورات قبلی، ارتباط محدودتری با جامعه رومی داشت. فعالیت‌های صنعتی در سطح محلی، داد و ستد با مناطق دوردست و سکونت بلندمدت متقابلاً نشان‌دهنده ارتباط گسترده‌تری میان جوامع این منطقه و دنیای روم باستان است.

مجموعه‌ای از سنجاق‌های سینه و قالب‌های مربوط به آن‌ها اکنون مراحل حفاظت و مرمت را گذرانده و به زودی توسط کارشناسان در موزه ملی ولز در کاردیف مورد بررسی قرار خواهند گرفت. هدف پژوهشگران، شناسایی شیوه‌های ساخت زیورآلات، نوع فلزات مورد استفاده و منشاء مواد اولیه است.

پس از اتمام بررسی‌ها، آثار کشف شده به شمال شرقی ولز بازخواهند گشت تا به نمایش عمومی درآیند. اداره موزه‌های فلینتشایر امید دارد که بتواند تعدادی از مهم‌ترین آثار، به‌ویژه سنجاق‌های سینه رومی، را در سال ۲۰۲۷ در موزه مولد به نمایش بگذارد.

باستان‌شناسان بر این باورند که کشف منکات ممکن است آغازگر یک بازنگری وسیع‌تری در تاریخ شمال شرقی ولز در دوران رومی باشد. وجود کارگاه تخصصی ساخت زیورآلات، سفال‌های وارداتی، و نشانه‌های سکونت طولانی‌مدت، نشان می‌دهد جوامع ساکن بر بلندی‌های مشرف به چستر بخش‌های مهمی از یک شبکه اقتصادی وسیع بوده‌اند که پیش‌تر شواهد کمی از آن در دسترس بود.