موج هماهنگِ اتهامات امنیتی علیه ایران

ساعت 24- در ماه‌های اخیر، جهان شاهد موجی بی‌سابقه و هماهنگ از اتهامات امنیتی علیه ایران بوده است؛ اتهاماتی که هرچند در ظاهر پراکنده و مربوط به کشورهای مختلف (از هلند و فنلاند در اروپا تا کانادا و استرالیا در اقیانوسیه) به نظر می‌رسند، اما در بطن خود یک استراتژی واحد و هدفمند را دنبال می‌کنند؛ تکمیل پروژه «امنیتی‌‌سازی» ایران به عنوان یک تهدید وجودی جهانی.

این عملیات روانی-سیاسی که با هدایت اتاق‌های فکر غربی و فشار اسرائیل دنبال می‌شود، هدف نهایی خود را افزایش فشار حداکثری، مشروعیت بخشیدن به انزوای دائم ایران و در نهایت، سلب حق بازدارندگی از یک کشور قرار داده است.

بارش اتهامات امنیتی

مرور اخبار ماه‌های اخیر نشان می‌دهد که نهادهای اطلاعاتی و امنیتی کشورهای غربی به صورت متوالی و با فاصله‌های زمانی کوتاه، اقدام به انتشار گزارش‌ها و بیانیه‌هایی کرده‌اند که همگی یک مضمون واحد دارند؛ ایران در حال انجام عملیات خصمانه، جاسوسی و ترور در قلب اروپا و آمریکای شمالی است.

این روند با ادعای سازمان اطلاعات هلند مجددا آغاز شد؛ جایی که تهران به دخالت در سوءقصدها متهم شد و کار به احضار سفیر کشورمان رسید. در پی آن، پلیس ضدتروریسم بریتانیا خبر از بازداشت هشت نفر به ظن طراحی عملیات تروریستی داد. سپس، سازمان امنیت و اطلاعات فنلاند (Supo) با ادعای جاسوسی ایران، این اقدامات را بازتاب وخامت روابط با غرب خواند.

اوج این هماهنگی، پس از جنگ ۱۲ روزه بود که بیانیه مشترک آمریکا، کانادا و ۱۳ عضو ناتو بدون ارائه هیچ مدرک مستدلی، «تهدیدهای فزاینده سرویس‌های اطلاعاتی ایران» را محکوم کردند و مدعی شدند که برای مقابله با تلاش‌های ایران برای «قتل، آدم‌ربایی و آزار» شهروندان متحد هستند.

این فهرست سیاه اتهامات، حتی به نهادهای بین‌المللی نیز کشیده شده است. وال‌استریت ژورنال گزارش داد که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در پی دریافت اطلاعات امنیتی مبنی بر تهدیدهای ایران، تحت حفاظت شدید نیروهای ویژه اتریش قرار گرفته است.

اما تازه‌ترین و جنجالی‌ترین گام در این پازل، اقدام ناگهانی دولت استرالیا بود. کانبرا با طرح اتهامات جدی مبنی بر دست داشتن ایران در هدایت دو حمله ضدیهودی در ملبورن و سیدنی، سفیر ایران را اخراج و سفارت خود را در تهران تعطیل کرد. این تصمیم که در تاریخ دیپلماسی استرالیا بی‌سابقه است، بلافاصله توسط دستگاه دیپلماسی کشورمان رد شد.

پس از آن نیز آمریکا و اسرائیل اعلام کردند که ایران برای ترور سفیر اسرائیل در مکزیک برنامه‌ریزی کرده است؛ ادعایی که تهران آن را «دروغ بزرگ» توصیف کرد.

تبارشناسی «امنیتی‌سازی

این موج اتهامات، در چارچوب یک دکترین مشخص و عمیق‌تر قابل تحلیل است: دکترین امنیت‌سازی (Securitization) این مفهوم، که ریشه در مکتب کپنهاگ دارد، به فرآیندی اشاره می‌کند که طی آن یک موضوع از حوزه «سیاست عادی» خارج شده و به عنوان یک «تهدید وجودی» معرفی می‌شود که نیازمند اقدامات اضطراری و فوق‌العاده است. در سه دهه گذشته، هیچ کشوری به‌اندازه ایران هدف این استراتژی قرار نگرفته است.

ریشه‌های این پروژه به دوران پس از جنگ سرد بازمی‌گردد. با فروپاشی بلوک شرق و آغاز گفت‌وگوهای صلح با اعراب، اسرائیل خود را در معرض خطر از دست دادن «دشمن» اصلی و در نتیجه، از دست دادن توجیهات امنیتی و حمایتی غرب یافت. در این بزنگاه تاریخی، تل‌آویو با یک جابه‌جایی استراتژیک، ایران را جایگزین اعراب به عنوان تهدید اصلی علیه صلح و امنیت منطقه کرد. پرونده هسته‌ای ایران، که از سال ۲۰۰۲ به فاز بین‌المللی ورود کرد به ابزار اصلی برای این امنیتی‌سازی تبدیل شد. بنیامین نتانیاهو، از سال ۱۹۹۲ بارها و بارها در مجامع بین‌المللی ادعا کرد که ایران «چند قدم» تا ساخت بمب هسته‌ای فاصله دارد. هدف از این تکرار، نه لزوماً ابراز نگرانی واقعی، بلکه تبدیل ایران به یک «مسئله امنیتی حیاتی» برای جهان بود. این امر باعث شد تا تحت چتر این تهدید ساختگی، آستانه تحمل جامعه بین‌الملل نسبت به اقدامات ضد فلسطینی و حقوق بشری اسرائیل افزایش یابد. مخالفت شدید تل‌آویو با توافق برجام (۲۰۱۵)، که نظارت‌های بی‌سابقه‌ای را بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال می‌کرد، به وضوح نشان داد که هدف، صلح‌آمیز بودن برنامه ایران نیست، بلکه حفظ و تداوم روایت تهدید برای بهره‌برداری‌های سیاسی است.

پروژه امنیتی‌سازی ایران در جهان امروز، نه یک مقدمه برای جنگ نظامی، بلکه ابزاری برای حفظ انزوای دائم و کنترل منابع قدرت کشور ماست. این استراتژی به بازیگران قدرتمند اجازه می‌دهد تا رقبای خود را در یک وضعیت «اضطراری دائمی» نگه دارند. تا زمانی که سیاست‌گذاران ایرانی بتوانند تمایز میان «تهدید واقعی» و «امنیتی‌سازی ساختگی» را به عنوان یک اصل در سیاست خارجی خود تثبیت و از افتادن در «تله شناختی» غرب حذر کنند، هزینه انزوا و رقابت‌های اجباری نظامی، همچنان بر دوش ایران سنگینی خواهد کرد و به نظر می‌رسد که قصد دارد در برابر این فشارها، حق دفاع و بازدارندگی خود را حفظ کند.

توسعه ایرانی