دلایل عدم کاهش قیمت گوشی و لپتاپ در بازارهای جهانی
رشد سرمایهگذاری در هوش مصنوعی منجر به ایجاد کمبودی شدید در تراشههای حافظه شده است و روندی که برای چندین دهه قیمتها را کاهش و قدرت دستگاههای الکترونیکی را افزایش داده بود، اکنون به عقب برگشته است؛ شرایطی که میتواند به افزایش قیمت گوشیهای هوشمند، کامپیوترها و کنسولهای بازی در آینده نزدیک منجر شود.
به گزارش فرارو به نقل از فایننشالتایمز، تقاضای بینظیر از سوی مراکز داده و شرکتهای فناوری برای حافظههای به کار رفته در سیستمهای هوش مصنوعی، عرضه تراشههای DRAM را تحت فشار قرار داده است. قیمت این تراشهها در یک سال گذشته تقریباً پنج برابر شده و قراردادهای مربوط به آنها نیز در هر فصل ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش یافته است.
اماس هوانگ، مدیر تحقیقاتی در شرکت Counterpoint، اظهار میدارد که تقریباً «همه چیز» در بازار کالاهای الکترونیکی تحت تأثیر این کمبود قرار دارد. تولیدکنندگان تراشه نیز بخشی از ظرفیتهای خود را که قبلاً برای ساخت تراشههای ارزانتر استفاده میشد، به تولید حافظههای با پهنای باند بالا (HBM) که برای هوش مصنوعی ضروری هستند، اختصاص دادهاند.
پایان دورانی از «ارزانتر و قویتر»
در طی چند دهه، پیشرفتهای فناوری نیمههادی باعث شد که محصولات الکترونیکی به طور همزمان قویتر و کمهزینهتر شوند. قانون مور نیز به تقویت مستمر توان پردازشی تراشهها کمک کرده است.
اما اکنون این روند در حال تغییر است.
هارویر دیلون، اقتصاددان ارشد در British Retail Consortium، بیان میکند که افزایش قیمت قطعات نشانگر تغییر در این روند تاریخی کاهش قیمت لوازم الکترونیکی است.
طبق دادههای IDC، تولیدکنندگان و خردهفروشان در برخی بازارها قیمت کالاهای خود را تا ۲۰ درصد افزایش دادهاند.
فشار هزینهها بر اپل، نینتندو و دیگر شرکتها
شرکت اپل در ماه ژوئن قیمت برخی از مدلهای لپتاپ و تبلت ردهبالای خود را تا ۳۰۰ دلار افزایش داد و همزمان نسبت به اثرات کمبود حافظه و سایر قطعات بر رشد فروش هشدار داد.
صنعت بازی به شدت تحت تأثیر این وضعیت قرار گرفته است. شرکتهایی همچون مایکروسافت، سونی و نینتندو که معمولاً سختافزار کنسول را با حاشیه سود اندک یا حتی زیان به فروش میرسانند و درآمد خود را از فروش بازیها و اشتراکها تأمین میکنند، اکنون ناچار به افزایش قیمت شدهاند.
قیمت برخی از کنسولها در بازههای اخیر تا ۱۵۰ دلار افزایش یافته است.
نینتندو نیز در ماه مه از هزینههای پیشبینینشدهای به ارزش حدود ۱۰۰ میلیارد ین خبر داد که معادل تقریباً ۳۰ درصد از سود عملیاتی سالانه این شرکت میباشد. این شرکت دلیل اصلی افزایش هزینهها را «رشد هزینهها در قطعات، بهخصوص حافظه» عنوان کرده است.
گوشیهای هوشمند نیز به سمت گرانتر شدن میروند
افزایش قیمت حافظه فقط محدود به رایانهها و کنسولها نیست. هوانگ میافزاید که قیمت DRAM استفاده شده در گوشیهای هوشمند در یک سال اخیر حدود ۲۵۰ دلار رشد کرده و انتظار میرود تولیدکنندگان بخشی از این هزینه را در پاییز به مصرفکنندگان منتقل کنند.
این اوضاع ممکن است به کاهش تقاضا نیز منجر گردد. به گفتهآی از Ampere Analysis، اگر سونی یا مایکروسافت کنسولی با قیمت ۱۰۰۰ دلار یا بیشتر عرضه کنند، در مقایسه با قیمت حال حاضر که حدود ۷۰۰ دلار است، حجم فروش این محصولات ممکن است در مدت پنج سال تا ۴۳ درصد کاهش یابد.
کمبود تراشه تا سال ۲۰۲۷؟
شرکتها علاوه بر افزایش قیمت، به سمت کاهش مشخصات برخی محصولات گرایش یافتهاند تا مصرف حافظه و سایر اجزای گرانقیمت را کاهش دهند.
شرکت نوکیا نیز در حال بازطراحی تعدادی از محصولات خود به منظور کاهش میزان حافظه مصرفی است. جاستین هوتارد، مدیرعامل این شرکت، بحران تراشه را «هنجار جدید برای درازمدت» توصیف کرده و پیشبینی میکند که کمبودها تا سال ۲۰۲۷ ادامه داشته باشند.
در صنعت بازی نیز شرکتها به دنبال مدلهای نوآورانهتری برای کسب درآمد به منظور جبران هزینههای سختافزار هستند، از جمله تمرکز بیشتر بر تبلیغات درونبازی و بستههای اشتراکی جدید.
واکنش مصرفکنندگان چه خواهد بود؟
تحلیلگران بر این باورند که افزایش قیمتها ممکن است رفتار مصرفکنندگان را تغییر دهد. افراد ممکن است به جای خرید دستگاههای نو، به نگهداری گوشی، کامپیوتر یا کنسولهای موجود خود برای مدت طولانیتر تمایل پیدا کنند.
از سوی دیگر، تولیدکنندگان کالاهای ردهبالا ممکن است سعی کنند با ارائه مشخصات بهتر، افزایش قیمت را برای مشتریان منطقی کنند؛ اما این استراتژی برای تولیدکنندگان و خردهفروشان محصولات اقتصادی چندان قابل اداره نخواهد بود.
بنابراین، آنچه که کاربران در انجمنهای مرتبط با کامپیوتر و بازی بهعنوان «RAMageddon» یا «آخرالزمان رم» توصیف میکنند، ممکن است فراتر از یک بحران گذرا در بازار حافظه باشد: رونق هوش مصنوعی میتواند قواعد اقتصادی بازار ابزارهای الکترونیکی را دگرگون کند و توقف دورهای از دستگاههای ارزانتر ولی در عین حال قویتر را به همراه داشته باشد.