نسل تازهای از کارتهای هوشمند ملی در دسترس است/ تقویت امنیت کارتها از طریق حذف تراشههای فیزیکی
محمد جمالو در گفتگو با ایسنا، ضمن اشاره به نسل نوین کارتهای ملی که با هدف تقویت امنیت و هوشمندسازی خدمات طراحی شدهاند، اقدامات جدیدی را برای کارتهای ملی منقضیشده تشریح کرد و تصریح کرد: بر این اساس، تمامی کارتهای ملی که تاریخ انقضای آنها تا پایان اسفند ماه سال جاری است، تا انتهای اسفند امسال مورد تایید خواهند بود.
وی ادامه داد: در طراحی این نسل جدید کارتهای ملی، «ترکیب لایه هویت و لایه خدمت» به عنوان یکی از ویژگیهای مهم فنی مدنظر قرار گرفته است. در گذشته، تمرکز بر جداسازی کامل میان احراز هویت و ارائه خدمات بود؛ اما در این مدل جدید، این دو لایه به طور کاملاً یکپارچه طراحی شدهاند. این تغییرات ساختاری پاسخگوی نیاز عمومی به تسهیل فرآیندهای اداری و عدم الزامی برای ارائه کپی مدارک شناسایی است.
رئیس سازمان ثبت احوال کشور همچنین با اشاره به اینکه در نسل جدید کارت ملی، «کیف هویت من» نیز در زنجیره خدمات هویتی گنجانده شده است که در کنار این کارت، نیازهای ضروری مردم را در زمان عدم دسترسی به مدارک شناسایی مرتفع میسازد، افزود: این تغییر فناوری، نه تنها سرعت تولید کارتها را به شدت افزایش میدهد، بلکه چالشهای شهروندان در فرآیندهای احراز هویت و دریافت خدمات را به حداقل میرساند.
جمالو بیان کرد: استفاده از فناوریهای نوظهور مانند «هوش مصنوعی» و «بلاکچین»، اساس ارتقای امنیت و هوشمندی این کارتها محسوب میشود. این فناوریها نه تنها به طور چشمگیری امنیت اطلاعات هویتی را ارتقا دادهاند بلکه با فراهم آوردن زیرساختی نوین، نیاز به کپیبرداری از مدارک را در نظام اداری از میان بردهاند.
افزایش امنیت کارتهای ملی “نسل جدید” با حذف تراشههای فیزیکی
در پاسخ به این پرسش که آیا امکان جعل این کارتها به صفر رسیده است، جمالو تأکید کرد: هرگز نمیتوان ادعای صفر شدن امنیت هر کارتی را داشت، اما تمام ویژگیهای امنیتی کارت ملی قبلی رعایت شده و به جای تراشه فیزیکی، از یک کد QR دو بعدی رمزگذاریشده با زوج کلیدهای مشخص استفاده شده است. به دلیل ارائه همزمان این خدمات به صورت آنلاین، امنیت کارت ملی هوشمند جدید به طرز چشمگیری افزایش یافته است.
رئیس سازمان ثبت احوال کشور افزود: بهجای احراز هویت صرفاً از طریق مشاهده تصویر رؤیت شده بر روی کارت، در نسل جدید فرآیندها بهطور آنلاین و با ترکیب کدهای ارسالشده در پیامک و هوش مصنوعی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. این روش دقت احراز هویت را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد و همانطور که عدم وجود رمز کارت بانکی باعث بروز مشکلات جدی نمیشود، امنیت کارت ملی جدید هم به مراتب ارتقا یافته است.
جمالو یادآور شد که زیرساخت جدید با هر دستگاهی که بخواهد از آن استفاده کند بهطور کامل همخوانی دارد و نیازی به دستگاههای ریدر خاص ندارد. وی ادامه داد: با استفاده از کدهای QR، کاربران قادرند اطلاعات هویتی خود را به صورت امن و بر اساس درخواست خود به نهادهای خدماتی ارائه دهند.
رئیس سازمان ثبت احوال کشور اعلام کرد: برای دستگاههای خدمات رسان که به اطلاعات هویت افراد نیاز دارند، در مرحله اول با همکاری و هماهنگی پیش خواهند رفت، اما در صورت عدم پذیرش فرآیندها، الزامات قانونی برای آنها مستقر خواهد شد. در این راستا، مذاکراتی نیز با سازمان اداری و استخدامی انجام گرفته و پس از صدور نسل جدید کارتهای ملی هوشمند، دستورالعملهای الزامی تدوین خواهد شد.
جمالو با بیان اینکه در نسل جدید کارتهای ملی هوشمند، هماکنون دسترسی به استعلام آنی از طریق اتصال سیستم به زیرساختهای آنلاین میسر گردیده است، اظهار کرد: استفاده از ظرفیتهای «هوش مصنوعی» و احراز هویت با کدهای یکبار مصرف (OTP) ارسالشده به سامانه پیامکی شهروندان، دقت و سطح امنیت فرآیند احراز هویت را به شکل قابل توجهی افزایش داده است.
به گفته وی، مدل امنیتی کارتهای ملی جدید قابل مقایسه با نظام امنیتی کارتهای بانکی است؛ به نحوی که در صورت مفقود شدن فیزیکی کارت، به دلیل نبود رمز و کلیدهای امنیتی مرتبط، امکان سوءاستفادههای کلان محدود شده است. به این ترتیب، نسل جدید کارتهای ملی پس از حفظ تمامی ویژگیهای امنیتی فیزیکی، با افزودن لایههای حفاظتی در فضای مجازی برای هر گونه خدمت، سطح بالایی از ایمنی را برای شهروندان فراهم میآورد و جزئیات دقیقتر در مورد ویژگیهای فنی و عملکرد این نسل از کارتهای ملی، پس از اتمام مراحل نهایی طراحی و رسیدن به بلوغ کامل پروژهها، اعلام خواهد شد.
الزام دستگاههای متقاضی به حذف کپی مدارک هویتی
رئیس سازمان ثبت احوال کشور در پاسخ به این پرسش که آیا استفاده از زیرساخت جدید هویتی برای دستگاههای متقاضی اطلاعات شهروندان الزامی خواهد بود، تأکید کرد: تجارب معتبر کشور نشان میدهد که هرگاه امکان ایجاد درک مشترک و همکاری با دستگاهها فراهم شده، روندها به نتایج مثبتی منجر گردیده است. اینگونه الزامات که صرفاً بهصورت قانونی و بدون توجه به این درک مشترک تصویب میشوند، عموماً موفق نبوده و توجه اصلی بر ایجاد زیرساختی «کاملاً بالغ و جامع» متمرکز است. در این راستا، مذاکرات با تعداد قابل توجهی از دستگاهها و بانکها انجام شده است؛ بهطوریکه با شروع اجرای این طرح در سال آینده، آنها آماده همکاری و بهرهبرداری از این زیرساخت خواهند بود.
وی افزود: ارزیابیها نشان میدهد که با ارائه فرآیند دسترسپذیر و ساده به دستگاهها، زمینه پذیرش عمومی و همکاری همهجانبه فراهم خواهد شد. اين همكاري به دليل كاهش هزينهها و ایجاد توانایی پاسخگویی به خواستهها، جلب توجه خواهد کرد. در حال حاضر، فعالیتها بر روی مرحله ایجاد زیرساخت و دعوت به استفاده از آن مستقر است. این اقدام در راستای برطرفسازی یکی از دیرینهترین درخواستها یعنی «کاهش کپی از مدارک هویتی» صورت میپذیرد.
گامی مهم در راستای دولت الکترونیک؛ مکانیزم جدید حذف کپی مدارک در نسل جدید کارتهای ملی
جمالو با اشاره به برنامهریزیهای انجامشده لحاظ شده در راستای تحقق اهداف دولت الکترونیک و کاهش هزینههای جاری، از طراحی مکانیزم جدیدی برای جایگزینی کپی مدارک با «نسل جدید کارتهای ملی» خبر داد. وی افزود: این مکانیزم به این صورت است که در صورتی که شهروندان به دستگاههای اجرایی یا بانکی برای دریافت خدمات مراجعه میکنند، دیگر نیازی به ارائه کپی فیزیکی مدارک نخواهد بود. در این فرایند، شهروند کارت ملی خود را در اختیار اپراتور قرار میدهد و دستگاههای مجهز به دوربینهای ساده (Webcam) یا اسکنرهای استاندارد، تصویر کارت را ثبت خواهند کرد. سپس سیستم، فرآیند احراز هویت را از طریق «زوجکلیدهای» تبادل شده آغاز کرده و یک پیامک تأیید برای شهروند ارسال میکند. در این پیامک، از کاربر پرسیده میشود که آیا اجازه ارائه کپی مدارک به آن دستگاه مشخص را میدهد یا خیر که فقط در صورت تأیید این پیامک، اپراتور مجاز به دریافت اطلاعات و تکمیل فرآیند خواهد بود.
جمالو تأکید کرد: با این رویکرد، همزمان با افزایش سطح دسترسی نهادهای خدماتدهنده به مدارک معتبر، امکان اسکن آنی «کیوآر کد»مدارک در محل نیز میسر میگردد. وی اعلام کرد: با همکاری با سازمان اداری و استخدامی کشور، پس از ورود نسل جدید کارتهای ملی به چرخه صدور، ابلاغیههای لازم برای الزام دستگاههای اجرایی به استفاده از این زیرساخت صادر خواهد شد و هدف نهایی این تحول دیجیتال، تسهیل فرآیندهای خدماتی برای هموطنان و حذف هزینههای اضافی ناشی از کپیهای متعدد از مدارک هویتی به شمار میرود. این اقدام یکی از گامهای کلیدی در راستای کاهش هزینههای دولتی و حرکت به سمت شفافیت و دیجیتالی شدن دولت است.
نسل جدید کارتهای هوشمند در بهار ۱۴۰۶ به بازار خواهد آمد
جمالو با بیان اینکه تحولات در زیرساختهای هویتی کشور به عنوان یک «پارادایم شیفت» در عرصه فناوری مطرح است، خاطرنشان کرد: اگرچه تغییرات تکنولوژیک همواره با چالشها و مقاومتهایی مواجه است، اما برنامهریزیها بهگونهای است که نسل جدید کارتهای هوشمند ملی تا بهار ۱۴۰۶ به چرخه توزیع و بهرهبرداری خواهد رسید.
به گفته وی، در حال حاضر، کلید ۶ میلیون نفر از هموطنان (که عمدتاً نوجوانانی هستند که برای دریافت نخستین کارت ملی خود اقدام کردهاند) در صف صدور قرار دارند. طبق برنامهریزیهای انجامشده، فرآیند صدور و تحویل کارتهای موجود برای این گروه تا پایان پاییز امسال به اتمام خواهد رسید و کلیه تعهدات کنونی تکمیل خواهد شد.
رئیس سازمان ثبت احوال کشور با تأکید بر اینکه تمرکز بر روی جایگزینی نسل جدید کارتهای هوشمند برای متقاضیانی خواهد بود که کارتهای قبلیشان منقضی شده است، عنوان کرد: با گذشت زمان، تصویر درج شده بر روی کارتهای فعلی این افراد با ویژگیهای ظاهری آنها تطابق نخواهد داشت و همین موضوع چالشهایی را در دقت احراز هویت به وجود میآورد. بنابراین نسل جدید کارتهای ملی که برای حل مشکلات فعلی طراحی شده، در مقایسه با نسخههای قبلی به سه ویژگی شامل «سرعت تولید بسیار بالاتر»، «دقت بیشتر در شناسایی» و «افزایش ضریب امنیت» مجهز است. هدف نهایی از این جایگزینی، بهجز رفع خلأهای هویتی، تسهیل ارائه خدمات و بهبود کیفیت در نظام خدمترسانی دولت الکترونیک خواهد بود.
تجدید کارتهای ملی هوشمند از دارندگان کارتهای منقضی آغاز خواهد شد
پیشبینی صدور و تحویل کارتهای ملی هوشمند جدید در کمتر از ۲۰ روز
جمالو اشاره کرد که از ۶۱ میلیون کارت هوشمند ملی صادر شده برای ایرانیان، در حال حاضر بیش از ۴۰ میلیون نفر از دارندگان کارت ملی، کارتهایی در اختیار دارند که یا اعتبار آنها پایان رسیده یا در حال انقضای آنها هستند؛ وی همچنین افزوده است: این افراد در اولویت دریافت نسل جدید کارتهای هوشمند ملی خواهند بود و فرایند تجدید کارتهای هوشمند ملی از دارندگان کارتهای منقضی آغاز خواهد شد؛ این کارتهای ملی همچنان تا پایان امسال اعتبار خواهند داشت.
جمالو یادآور شد: پس از به اتمام رسیدن این مرحله، اقدامات لازم برای صدور کارتهای جدید برای سایر متقاضیان و دارندگان کارتهایی با اعتبار باقیمانده نیز انجام خواهد شد. البته، امکان درخواست پیش از موعد برای تعویض کارت، حتی برای افرادی که مهلت کارتشان هنوز به پایان نرسیده است نیز مهیا خواهد بود.
وی اعلام کرد: چنانچه با همکاری دستگاههای مرتبط و مشارکت مردم، این فرآیند با سرعت پیش برود، در صورت راهاندازی کامل این سیستم، انتظار میرود کارتهای ملی نسل جدید در کمتر از ۲۰ روز کاری به متقاضیان تحویل شود. جهت اینکه این فرآیند تسهیل گردد، اعلام فراخوانها بهتدریج و بر اساس ویژگیهای مشخص مانند (بخشی از شماره ملی یا زوج/فرد بودن ارقام پایانی کارتهای ملی) انجام خواهد شد و متقاضیان میتوانند با مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت، درخواست تعویض کارت خود را به ثبت برسانند.
رئیس سازمان ثبت احوال کشور تأکید کرد: سازمان ثبت احوال کشور به عنوان «ستون فقرات حکمرانی دیجیتال» کشور، با همکاری بیش از ۲۳۰ دستگاه اجرایی و حدود ۳۰۰ هزار نقطه ارتباطی در سطح کشور، روزانه بیش از هشت میلیون رکورد تبادل اطلاعات را مدیریت میکند. این میزان اطلاعات و تنوع خدمات، نشاندهنده نقش حیاتی ثبت احوال در ارائه خدمات حاکمیتی به روشهای برخط و حضوری است.
انتهای پیام