یک عادت علمی آسان برای کاهش درد و افسردگی
فرارو- بر اساس یافته‌های نوین در عرصه پزشکی، تنظیم ساعت کارهای روزمره و ایجاد الگوهای رفتاری پیش‌بینی‌پذیر، به عنوان یک راهکار ساده و بی‌هزینه، قدرت سیستم ایمنی و عصبی بدن را در کنترل دردهای مزمن و نوسانات خلقی افزایش می‌دهد.
به نقل از فرارو و منبع پریونشن، دردهای مزمن جسمی، هرسال میلیون‌ها انسان در جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. طبق گزارش‌های سازمان ملی سلامت ایالات متحده (NIH)، نزدیک به ۲۰ درصد از جمعیت بزرگسال با نوعی دردهای فرساینده اسکلتی و مفصلی مواجه هستند؛ ارقام نگران‌کننده‌ای که مشابه با نرخ شیوع اختلالات روانی است.
بر اساس نظرسنجی‌های انجام شده توسط مؤسسه گالوپ، تقریباً ۱۸ درصد از بزرگسالان اعلام کرده‌اند که در حال حاضر با افسردگی دست به گریبان هستند یا دوره‌های درمان دارویی و روان‌شناختی را پشت سر می‌گذارند. از آنجا که فرایند درمان این دو ناهنجاری به شدت پیچیده و غالباً طاقت‌فرساست، هرگونه پیشرفت در زمینه مداخلات کم‌هزینه و تغییرات در سبک زندگی از سوی پژوهشگران، نویدبخش امیدی تازه در حوزه بهداشت عمومی به شمار می‌آید.
در این راستا، نتایج یک مطالعه نوآورانه که در نشریه علمی طب رفتاری به چاپ رسیده، نشان می‌دهد افرادی که به برنامه‌ای منظم برای فعالیت‌های روزانه پایبند هستند، نسبت به دیگران از نتایج جسمی و روانی بهتری برخوردارند. این افراد در مقایسه با سایرین، کمتر از درد جسمانی رنج می‌برند، دارای شاخص توده بدنی پایین‌تری هستند و نشانه‌های افسردگی کمتری را تجربه می‌کنند.
جالب اینجاست که حتی آن دسته از شرکت‌کنندگانی که به بی‌خوابی حاد دچار بودند، در صورتی که الگوهای رفتاری منسجم روزانه‌ای داشته باشند، وضعیت باثبات‌تری را نشان می‌دهند. این موضوع نمایانگر این است که نظم در رفتارها، به رغم کیفیت خواب شب گذشته، حفاظتی برای مغز فراهم می‌آورد.
تحلیل‌های آماری این محققان نشان می‌دهد که آنچه آن‌ها به عنوان «ریتم‌های رفتاری-اجتماعی منظم» می‌نامند، به طور مستقیم با کاهش علائم درد جسمانی و بهبود شاخص‌های روانی مرتبط است. کارشناسان برجسته در حوزه طب طول عمر و عصب‌روان‌شناسی این ارتباط مثبت را از دیدگاه بیولوژیکی مورد بررسی قرار داده‌اند.
دکتر جنیفر تیمونز، متخصص در زمینه پزشکی طول عمر، در این خصوص تصریح می‌کند: «فیزیولوژی انسان بر اساس الگوهای زیستی و ریتم‌های شبانه‌روزی شکل می‌گیرد. این یافته‌ها نشان می‌دهند که انضباط زمانی در انجام کارها، استرس فیزیولوژیکی را کاهش می‌دهد. این کنترل تنش‌های عصبی، به نوبه خود می‌تواند مسیرهای ترشح فاکتورهای التهابی را مسدود کرده و بستری مناسب برای آرامش ذهنی و کاهش سیگنال‌های درد مزمن ایجاد کند.»
دکتر هیلاری لین، متخصص بیماری‌های داخلی، نیز به داده‌های بالینی اشاره کرده و خاطرنشان می‌کند افرادی که در شیفت‌های کاری نامنظم و متغیر فعالیت می‌کنند، ۲۵ تا ۴۰ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به افسردگی و اضطراب شدید قرار دارند. او توضیح می‌دهد: «داشتن یک روتین روزانه می‌تواند اطمینان حاصل کند که فرد در ساعت‌های معین از نور خورشید برخوردار می‌شود، تعاملات اجتماعی مداومی دارد، به میزان کافی تحرک می‌کند و داروهایش را در زمان مقرر مصرف می‌کند. هر یک از این عناصر به‌عنوان ابزاری مستقیم برای بهبود خلق‌وخو و تسکین دردهای عضلانی عمل می‌کند.»
از سوی دیگر، دکتر کارولینا استوز، روان‌شناس بالینی، بر مزایای روان‌شناختی این رویکرد تأکید کرده و می‌گوید: «با ورود به میانسالی، نقش‌های شغلی افراد تقلیل می‌یابند و بسیاری دچار سردرگمی می‌شوند. رفتارهای ساده‌ای نظیر بیدار شدن در ساعتی مشخص، پوشیدن لباس مرتب، روزانه خارج شدن از منزل، خوردن سه وعده غذای سالم و گفتگو با دیگران، می‌توانند حس گیجی را کاهش دهند و از این که نوسانات خلقی تعیین‌کننده مسیر روز فرد باشد، جلوگیری کنند.»
در نهایت، دکتر لین به جمع‌بندی این روش می‌پردازد و می‌افزاید: «بسیاری اوقات زمان‌بندی انجام فعالیت‌ها به اندازه خود آن‌ها اهمیت دارد و این یکی از معدود متغیرهای بهداشتی است که به‌طور کامل و بدون هزینه در اختیار همگان قرار دارد؛ ویژگی که برای افرادی که به دردهای مزمن مبتلا هستند و درآمد ثابتی دارند، به‌عنوان یک ابزار نجات‌بخش عمل می‌کند.»
البته متخصصان تأکید دارند که نظم زمانی به تنهایی نمی‌تواند درمان قطعی به شمار آید، بلکه بخشی از یک زنجیره کامل از مراقبت‌های بهداشتی است. طبق گفته دکتر تیمونز، افزودن یک رژیم غذایی غنی، تمرینات قدرتی سه بار در هفته و کارهای مربوط به تنفس عمیق و تمرکز ذهنی، در کنار این روتین‌ها، زمینه‌ساز پایه‌ای محکم برای افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی خواهد بود.
به جای استفاده از مکمل‌های پرخطر و روش‌های پیچیده بیولوژیکی، تکیه بر ایجاد نظم در الگوهای روزمره، به‌عنوان مؤثرترین و پایدارترین سرمایه‌گذاری برای سلامتی جسم و روان انسان محسوب می‌شود.