بررسی سهمیه‌های کنکور در کارگروه مشترک مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی
به نقل از روز دوشنبه گروه علمی ایرنا از شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در جلسه مشترک کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس بر اهمیت تقویت همکاری میان این دو نهاد تأکید ورزید و بیان داشت: نگرانی‌های مطرح شده توسط نمایندگان در زمینه‌های آموزشی و فرهنگی به‌جا بوده و نکته حیاتی در این موارد این است که باید به راه‌حل‌های مشترک برای رفع این چالش‌ها دست یابیم.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بهبود هماهنگی بین شورا و مجلس پیشنهاد داد تا نمایندگان کمیسیون‌های مرتبط، به‌ویژه کمیسیون آموزش، در ستادهای تخصصی شورای عالی انقلاب فرهنگی مشارکت فعال داشته باشند. این همکاری مستقیم موجب می‌شود تا دیدگاه‌های نمایندگان مردم به شورا منعکس شده و پروسه تصمیم‌سازی با دقت بیشتری صورت پذیرد.
بررسی مباحث آموزشی در جلسات تخصصی مشترک
خسروپناه به پیشینه تدوین سیاست‌های سنجش و پذیرش اشاره کرد و اظهار داشت: مقررات تدوین‌شده در رابطه با آزمون سراسری نتیجه مطالعات مداوم کارشناسی و برنامه‌ریزی‌های دقیق است که از دوره‌های قبل شکل گرفته و مستحکم شده است. هدف مشترک این است که دانش‌آموزان به کلاس درس بازگردند، کتاب‌های درسی محور معلم قرار گیرد و همچنین فشار روانی بر داوطلبان به حداقل برسد.
او همچنین تأکید کرد که اختلاف نظرها درباره شیوه‌های اجرا نباید باعث ایجاد فضایی غیرفنی شود و گفت: مسائل اجرایی باید در جلسات مشترک کارشناسی میان شورا و مجلس پیگیری شوند تا این امر زمینه‌ساز حفظ آرامش روانی برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها گردد.
تشکیل کارگروه مشترک برای ساماندهی سهمیه‌های دانشگاهی
خسروپناه به بررسی مجدد سهمیه‌های دانشگاه‌ها پرداخت و از پیشنهاد تشکیل کارگروهی مشترک میان شورا و مجلس استقبال کرد و گفت: موضوع سهمیه‌های کنکور نیازمند تجمیع نظرات کارشناسی از سوی دو نهاد است و اگر نیاز باشد، اقدامات اصلاحی می‌توانند از مسیر قانونی مجلس آغاز شوند تا فرایندها شفاف‌تر و دقیق‌تر تعریف گردند.
مشارکت نمایندگان در تصویب نسخه به‌روز شده نقشه جامع علمی کشور
وی در ادامه به روند تصویب نسخه به‌روزشده نقشه جامع علمی کشور اشاره کرد و از نمایندگان خواست تا نظرات خود را در این زمینه مطرح نمایند.
خسروپناه ارتباط مستقیم نمایندگان با مردم را فرصتی برای تکمیل این مستندات دانست و گفت: در تدوین این اسناد جدید، شاخص‌های مشخص و قابل پایش تعیین شده‌اند تا سیاست‌ها قابلیت ارزیابی و پیگیری دقیق‌تر را داشته باشند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در نهایت با تأکید بر آمادگی کامل شورا برای همکاری با کمیسیون آموزش در راستای تقویت آموزش و پرورش و پیوند دانشگاه و صنعت افزود: رویکرد ما باید بر حل مرحله‌ای و مسئله‌محور تأکید داشته باشد و به‌جای ایجاد فاصله میان جلسات، پیگیری مستمر و مشترک امور را در اولویت قرار دهیم.
نتایج جلسات مشترک مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی باید به راهکارهای اجرایی منجر شود
علیرضا منادی سفیدان، رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، نیز در این نشست بر اهمیت تقویت همکاری بین این دو نهاد تأکید نموده و خاطرنشان کرد: موضوعات مربوط به حوزه آموزش، علم و فناوری نیازمند گفت‌وگوی مداوم میان نهادهای تصمیم‌گیر است تا از این ظرفیت‌ها برای حل مشکلات کشور بهره‌برداری شود.
نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی با اشاره به هم‌پوشانی مأموریت‌های مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه‌های فرهنگی، علمی و آموزشی، بیان داشت: هرگاه شورای عالی انقلاب فرهنگی به موضوعی وارد می‌شود که مجلس نیز در آن حوزه مسئولیت حقوقی دارد، ضروری است تا سازوکارهای تعامل و هماهنگی به وضوح تعیین گردد تا از موازی‌کاری جلوگیری به عمل آید.
او در مورد موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، مدیریت دانشگاه‌ها، علم و فناوری و تدوین سیاست‌های آموزشی گفت: کمیسیون آموزش مجلس آمادگی دارد در این زمینه با ستادهای مرتبط شورای عالی انقلاب فرهنگی بیشتر همکاری کند و جلسات مشترک تخصصی برای بررسی چالش‌ها و ارائه راهکارهای عملی تشکیل دهد.
منادی همچنین پیشنهاد کرد که جلسات مشترک آتی با محوریت موضوعات خاص انجام شود و گفت: در هر نشست باید یک یا چند موضوع مشخص با حضور مسئولان و کارشناسان دو نهاد بررسی شود تا نتایج نشست‌ها به تصمیم‌گیری و راهکارهای مشخص منتهی گردد.
حفظ مرجعیت شورای عالی انقلاب فرهنگی ضروری است
سیدمحسن موسوی‌زاده، عضو کمیسیون آموزش مجلس نیز بر لزوم حفظ مرجعیت شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد و گفت: تعدد نهادهای فعال در عرصه فرهنگ، در صورت نبود مرجع مشخص، می‌تواند موجب موازی‌کاری و هدررفت قابلیت‌ها گردد؛ بنابراین جایگاه شورا در تدوین سیاست‌های فرهنگی، علمی و آموزشی کشور باید محفوظ بماند.
نماینده مردم اهواز، حمیدیه، باوی و کارون در مجلس با اشاره به وضعیت آموزشی خوزستان، خواستار توجه ویژه به مناطق آسیب‌دیده این استان شد و افزود: خرمشهر، آبادان، شادگان، هویزه، بستان و دیگر نقاط خوزستان همچنان با آثار جنگ و نقص‌های زیرساختی مواجه‌اند.
او همچنین نسبت به وضعیت مدارس استان در فصل گرما هشدار داد و گفت: در برخی مدارس به دلیل فقدان تجهیزات سرمایشی، دانش‌آموزان با چالش‌های جدی روبه‌رو هستند و وزارت آموزش و پرورش باید برای تأمین نیازهای ضروری اقدام کند.
ضرورت توجه به موقعیت مناطق جنوبی در سیاست‌های سنجش و پذیرش دانشجو
محمد انور بجارزهی، نماینده مردم چابهار، نیک‌شهر، کنارک، قصرقند، دشتیاری و زرآباد در مجلس، با اشاره به تأثیر جنگ و کمبود زیرساخت‌های آموزشی در مناطق جنوبی، گفت: دانش‌آموزان این مناطق نباید بدون در نظر گرفتن تفاوت امکانات آموزشی، در شرایطی یکسان با دانش‌آموزان مناطق برخوردار سنجیده شوند.
او خواستار اتخاذ تمهیدات ویژه برای دانش‌آموزان مناطق جنوبی در آزمون سراسری شد و افزود: در رشته‌های پزشکی نیز باید ظرفیتی متناسب با نیاز مناطق محروم در نظر گرفته شود تا دانش‌آموزان مستعد این مناطق بتوانند ادامه تحصیل دهند و در خدمت به منطقه خود موثر باشند.
تصمیمات آموزشی باید فرصتی برای اجرا و ارزیابی داشته باشند
حسین حق‌وردی، عضو کمیسیون آموزش مجلس، در ادامه جلسه با انتقاد از عملکرد برخی سازمان‌های فرهنگی و آموزشی، خواستار ارزیابی دقیق عملکرد و نتایج این نهادها شد و گفت: کشور در برخی حوزه‌ها پیشرفت‌های قابل توجهی داشته است، اما در زمینه فرهنگ و آموزش با چالش‌های جدی دست‌به‌گریبان است و نهادهای متولی باید به ارزیابی عملکرد خود پرداخته و اصلاحاتی را در نظر بگیرند.
نماینده مردم شهریار، قدس و ملارد تأکید کرد که اصل توجه به مدرسه، معلم و کتاب درسی اصولی دفاع‌پذیر است، اما باید فرصت‌های اجرایی و ارزیابی دقیقی برای سیاست‌های اعلام‌شده فراهم گردد و نباید تحت تأثیر فشارها، تصمیمات آموزشی پیش از بررسی نتایج تغییر کنند.
حق‌وردی همچنین خواستار بررسی عملکرد برخی رؤسای دانشگاه‌ها و مشارکت تشکل‌های دانشگاه فرهنگیان در بازنگری سند تحول بنیادین آموزش و پرورش شد.
اجرای قوانین دانش‌بنیان به تأمین کامل منابع نیاز دارد
احسان عظیمی‌راد، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، با اشاره به اقدامات کمیسیون در مجلس دوازدهم، گفت: طرح‌های تقویت نظام آموزش و پرورش و طرح ارتباط دانشگاه با جامعه و صنعت در کمیسیون تصویب شده و در صحن نیز می‌تواند به‌عنوان اقدام ماندگار مجلس در حوزه آموزش و دانشگاه عمل کند.
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی افزود: زمینه‌های فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان کشور با ظرفیت بالایی مواجه است، اما برای حداکثر بهره‌برداری از این ظرفیت، تأمین منابع پیش‌بینی‌شده در قانون الزامی است.
عظیمی‌راد در ادامه به اجرای قانون جهش تولید دانش‌بنیان اشاره کرد و خواستار پیش‌بینی منابع کافی برای این بخش در بودجه سال آینده شد و تصریح کرد: با اینکه منابع محدودیتی دارد، اجرای این قانون ظرفیت‌های قابل‌توجهی در حوزه فناوری نشان داده است. همچنین در ادامه مقرر گردید از این پس، اعضای منتخب کمیسیون آموزش در ستادهای تخصصی مرتبط شورا حضور یابند.
بررسی اختلافات درباره مصوبه کنکور باید بر مبنای داده‌های علمی انجام شود
عظیمی‌راد با اشاره به نظرات مختلف در خصوص مصوبه کنکور، تأکید کرد: مخالفت مجلس با برخی ابعاد این مصوبه بر اساس بررسی‌های علمی و کارشناسی بوده و نه سیاسی.
او با ارجاع به گزارش‌های مرکز پژوهش‌های مجلس در مورد عدالت آموزشی اظهار داشت: آنالیزهای انجام شده نشان می‌دهد که در این حوزه هنوز با چالش‌های مهم مواجهیم و آثار سیاست‌های کنکور باید با داده‌های دقیق و علمی ارزیابی شوند. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز با پیشنهاد تشکیل کمیته‌ای مشترک بین شورا و کمیسیون برای بررسی ایرادات مصوبه تأثیر معدل موافقت کرده است.
عظیمی‌راد موضوعات مرتبط با پذیرش در رشته پزشکی، سهمیه‌های مناطق و سهمیه‌های مرتبط با جنگ را نیز نیازمند بررسی کارشناسی تلقی کرد و تأکید کرد: تصمیم‌گیری در این زمینه‌ها باید بر اساس تحلیل علمی و سنجش دقیق آثار آن‌ها به مرحله اجرا درآمد.
عدالت آموزشی باید از کف جامعه ارزیابی شود
سید ابوالحسن مصطفوی، نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، بر ضرورت سنجش عدالت آموزشی در میدان واقعی تأکید کرد و گفت: نمایندگان باید به‌طور مستقیم با دانش‌آموزان و خانواده‌ها از نقاط روستایی، شهرستان‌ها و مناطق کم‌برخوردار مرتبط شوند و نتایج تصمیمات آموزشی را از نزدیک شاهد باشند.
او همچنین افزود: نمی‌توان دو دانش‌آموز که به لحاظ امکانات و دسترسی‌های آموزشی با یکدیگر متفاوت‌اند در یک رقابت قرار داد و نتیجه‌ی آن را به‌عنوان نشانه‌ای از تحقق عدالت تلقی کرد.
محمد مصطفوی همچنین بر ضرورت توجه به کمبود پزشک در شهرستان‌ها تأکید کرد و گفت: سیاست‌های پذیرش دانشجو باید به نیاز واقعی مناطق مختلف کشور پاسخ دهد.
مسئولیت هر نهاد باید در برابر نتایج عملکردش مشخص باشد
اکبر پولادی، عضو کمیسیون آموزش، با اشاره به مأموریت‌های وسیع شورای عالی انقلاب فرهنگی، کمیسیون‌های تخصصی مجلس و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بیان داشت: باید مشخص شود که هر نهاد چه مسئولیتی در قبال هر موضوع دارد و کدام نهاد باید درباره نتایج عملکرد خود به مردم پاسخگو باشد.
نماینده مردم لنجان در مجلس با داشتن نکات کلیدی درباره موضوعاتی مانند وضعیت حجاب و اوضاع علمی کشور افزود: در صورتی که در شاخص‌های فرهنگی یا علمی عقب‌گردی روی دهد، مسئولیت ارزیابی و اصلاح مسیر بر عهده نهادهای مربوطه است. کنکور تنها یکی از چالش‌های موجود در حوزه فرهنگ و آموزش است و نباید بخش قابل توجهی از قابلیت‌های نهادهای مسؤول را درگیر خود کند.
موفقیت مدارس شهرستانی نشان‌دهنده امکان طراحی الگوهای موفق است
عمران عباسی کالی، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس، با اشاره به موفقیت‌های دانش‌آموزان مازندران در آزمون‌های سراسری، این نتایج را نشانه ظرفیت بالای مدارس شهرستانی دانست و گفت: وقتی که مدیر مدرسه، معلم، خانواده و دانش‌آموز در کنار هم قرار می‌گیرند، می‌توان بدون تأکید افراطی بر بازار تجاری کنکور به نتایج درخشان دست پیدا کرد.
وی همچنین بر پشتیبانی از استعدادهای جوان، به ویژه ورزشکاران تأکید و افزود: بسیاری از قهرمانان و نخبگان کشور از خانواده‌های متمکن نیستند و مسئولان آموزشی و فرهنگی باید بسترهای لازم برای رشد آن‌ها را فراهم آورند.
عباسی همچنین خواستار فراهم کردن شرایط برای بازگشت دانش‌آموزان و دانشجویانی شد که برای تحصیل به خارج رفته‌اند و افزود: نباید این نیروی انسانی از چرخه علمی کشور خارج شود.
مدرسه و دانشگاه به سنگر اصلی مواجهه فرهنگی تبدیل شده‌اند
علی خزایی، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، ضمن تأکید بر اینکه مأموریت شورای عالی انقلاب فرهنگی تنها به تصویب اسناد محدود نمی‌شود، گفت: شورا باید با رویکردی نو و آسیب‌شناسانه، وضعیت فرهنگی جامعه، به‌ویژه در حوزه مدرسه و دانشگاه را بررسی کند.
نماینده مردم ورامین، پیشوا و قرچک افزود: امروز مدرسه و دانشگاه از برجسته‌ترین عرصه‌ها برای انجام مواجهه فرهنگی به حساب می‌آیند و نمی‌توان تنها با مصوبات اداری به آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی مقابله کرد.
خزایی خواستار طراحی برنامه‌های عملیاتی و میدانی لتعزیر فرهنگ و رویارویی با جنگ نرم شد و بیان داشت: فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای به‌طور مستقیم تأثیر بر نگرش، سبک زندگی و رفتار نسل جوان دارند.
ضرورت توجه به شرایط دانش‌آموزان مناطق جنوبی در سیاست‌های کنکور
فاطمه جراره، عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی، با اشاره به شرایط ویژه آموزشی دانش‌آموزان مناطق جنوبی، بر لزوم توجه به آثار جنگ و کمبود زیرساخت‌های آموزشی تاکید کرد و گفت: دانش‌آموزان جنوب کشور در شرایط خاص و متفاوتی برای کنکور آماده می‌شوند و این تفاوت باید در سیاست‌های آموزشی لحاظ شود.
جراره همچنین بر میزان ظرفیت رشته‌های پزشکی در مناطق جنوبی تأکید و گفت: پذیرش دانشجو باید با نیاز واقعی مناطقی که با کمبود پزشک مواجه‌اند، متناسب باشد تا دانش‌آموزان مستعد قادر به تحصیل و بازگشت برای خدمت به منطقه خود باشند.
کمبود معلم و تجهیزات آموزشی، بر عدالت آموزشی تأثیر می‌گذارد
محمدرضا احمدی‌سنگر، عضو کمیسیون آموزش، با اشاره به وضعیت فرهنگی دانشگاه‌ها، مورد تأکید ویژه‌ای بر نیاز به نظارت بر فضای موجود در محیط‌های علمی و فعالیت‌های استادان گذاشت.
نماینده مردم رشت و خمام در مجلس خواستار بازنگری در فرآیند جذب و ارزیابی اعضای هیأت علمی شد و بیان داشت: باید معیارهای انتخاب استادان و میزان توجه به صلاحیت‌های علمی و فرهنگی آنان با دقت بیشتری بررسی شود.
وی همچنین با اشاره به دیدارهای میدانی از مدارس، به کمبود کتاب درسی و معلم در برخی مدارس انتقاد کرد و گفت: در چنین شرایطی نمی‌توان انتظار داشت که عدالت آموزشی به‌صورت کامل برقرار گردد. نیازمند بازنگری در محتوای کتاب‌های درسی و میزان هماهنگی آن‌ها با اهداف فرهنگی و آموزشی کشور نیز هستیم.
تصمیمات فرهنگی نباید به دوقطبی‌سازی اجتماعی منجر شود
رمضان رحیمی دشتلویی، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، تأکید بر اهمیت هماهنگی میان مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی، گفت: در موضوعات حساس فرهنگی، لازم است از طریق همکاری و تفکر مشترک به یک نگاه مشترک دست یابیم و از تصمیماتی که منجر به دوقطبی‌سازی جامعه می‌شود اجتناب کنیم.
نماینده مردم فلاورجان در ادامه به مشکلات ناشی از جنگ در حوزه انتخابیه خود اشاره کرد و گفت: در پی جنگ ۴۰ روزه، دو مدرسه در فلاورجان به‌طور کامل تخریب شد و تعداد زیادی از خانه‌ها نیز آسیب دیدند؛ از این رو در بازسازی مناطق آسیب‌دیده، باید به تأثیرات جنگ بر زیرساخت‌های آموزشی توجه عمیق‌تری صورت گیرد.