کد خبر: 541710
تاریخ انتشار: ۲۱ فروردین ۱۴۰۰ - ۰۶:۴۵

ساعت 24-«هر شهروندی از حق آزادی بیان برخوردار است. این حق باید در چارچوب حدود مقرر در قانون اعمال شود. شهروندان حق دارند نظرات و اطلاعات راجع به موضوعات مختلف را با استفاده از وسایل ارتباطی، آزادانه جست‌وجو، دریافت و منتشر کنند. دولت باید آزادی بیان را به ‌طور خاص در عرصه‌های ارتباطات گروهی و اجتماعی و فضای مجازی طبق قوانین تضمین کند» این نه نوشته یک نویسنده ایده‌آل‌گرا است و نه قانونی برگرفته از یکی از کشورهای اروپایی، بلکه ماده ۲۶ منشور حقوق شهروندی است.

منشوری که در ماده ۳۳ آن هم آمده است: «حق شهروندان است که آزادانه و بدون تبعیض از امکان دسترسی و برقراری ارتباط و کسب اطلاعات و دانش در فضای مجازی بهره‌مند شوند... ایجاد هرگونه محدودیت (مانند فیلترینگ، پارازیت، کاهش سرعت یا قطعی شبکه) بدون مستند قانونی صریح ممنوع است.»
این مواد هم اما مانند بسیاری از قوانین، از قرار معلوم مهجور مانده‌اند. فضای مجازی، آزادی دسترسی همگانی به آن و آزادی بیان در این فضا موضوعاتی هستند که سال‌هاست درباره آنها میان مردم و مسوولان حاکمیت چالش وجود دارد. موافقان و مخالفان فیلترینگ فضای مجازی در ایران حالا ۱۲ سال است که به ‌طور جدی مشغول جدال با یکدیگرند. داستان فیلترینگ از انتخابات 88 به بعد ادامه داشت و حالا کمتر شبکه اجتماعی است که از تیغ فیلترینگ جان سالم به در برده باشد.
فعالیت انتخاباتی در فضای فیلترشده
امروز علاوه ‌بر مردم، مسوولان عالیرتبه نظام از رهبری گرفته تا رییس‌جمهوری، سپاهیان و... در این فضا فعالیت دارند. خصوصا توییتر و تلگرام که حالا تریبون این افراد است برای اعلام نظرهای‌شان و حتی اخباری که می‌خواهند مورد توجه افکار عمومی قرار گیرد. ماجرا به همین‌جا هم ختم نشد. هر کدام از کسانی که می‌خواستند خودشان را به عنوان کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ معرفی و به مردم بشناسانند، فضای مجازی را محفل مناسبی برای این کار دیدند. سعید محمد و حسین دهقان ازجمله این افرادند. فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در انتخابات ریاست‌جمهوری دوازدهم هم نقش مهم و پررنگی را بازی کردند تا جایی که حسن روحانی در سخنرانی خود از فعالان فضای مجازی که توانستند عظمت حضور را بیافرینند، تقدیر کرد اما حالا شرایط نسبت به آن روز متفاوت است. علاوه‌بر اینکه دسترسی مردم به فضای مجازی حتی با وجود فیلترینگ، گسترده‌تر از قبل شده، تاثیرگذاری آن هم به همان نسبت بسیار بیشتر شده است و البته شیوع گسترده کرونا در ایران و جهان هم محدودیت‌هایی پیش آورده که به نقش، اثرگذاری و اهمیت فضای مجازی در داغ کردن تنور انتخابات و انجام فعالیت‌های انتخاباتی دامن زده است. با این وجود اما هنوز هم سیاست‌های گروهی بر فیلترینگ  استوار است. 
کلاب‌هاوس و معجزه گفت‌وگو
همین چند وقت پیش (حدودا اواسط اسفند) بود که برخی کاربران ایرانی توییتر خبر از روی کار آمدن یک شبکه اجتماعی جدید دادند. در «کلاب هاوس» (Club House) افراد می‌توانند به‌ طور زنده با یکدیگر صحبت کنند و نظرات خود را به اشتراک بگذارند. «کلاب‌هاوس» با استقبال چشمگیر کاربران ایرانی مواجه شد. این استقبال تا حدی بالا بود که در کمتر از یک ماه، پای وزرا و سیاسیون را به این اپلیکیشن باز کرد. هر شب اتاقی با موضوعی خاص مطرح می‌شود که یکی از چهره‌های سرشناس در آن حاضر می‌شوند و به پرسش‌های مردم و خبرنگاران جواب می‌دهند. «کلاب‌هاوس» هم اما مانند بسیاری از شبکه‌های اجتماعی دیگر همین که با اقبال عمومی گسترده مواجه شد، مورد انتقاد گروهی خاص قرار گرفت که ظاهرا نگران آنند که آزادی بیان و شکل‌گیری گفت‌وگو میان گروه‌های مختلف با عقاید متفاوت آنها را  از اهداف‌شان  دور کند.
شعله  فیلترینگ  این ‌بار  به جان 
«کلاب‌هاوس»  افتاد
کم‌کم زمزمه‌های فیلترینگ این شبکه‌های اجتماعی آغاز شد. در روزهایی که انتخابات ریاست‌جمهوری یکی از سردترین فصول خود در طول دهه‌های گذشته را می‌گذراند، «کلاب‌هاوس» سبب شد بازار داغ‌تری پیدا کند که احتمالا همین هم یکی دیگر از دلایل نگرانی «دلواپسان» بوده است. با این وجود اما دادستان کل کشور هفته گذشته در واکنش به احتمال فیلترینگ «کلاب‌هاوس» گفته بود که هنوز راجع به فیلترینگ این شبکه اجتماعی تصمیم‌گیری نشده است. اختلال در استفاده از «کلاب‌هاوس» اما باعث شد کاربران این شبکه اجتماعی احتمال فیلتر آن را مدنظر قرار دهند که با واکنش وزیر جوان ارتباطات و فناوری اطلاعات مواجه شد که تاکید کرده بود که «کلاب‌هاوس فیلتر نیست و مشکلاتی که برای کاربران ایجاد شده ممکن است ناشی از مسائل فنی باشد.»
 این اظهارنظر محمدجواد آذری‌جهرمی اما حتی یک روز هم دوام نیاورد. ساعاتی بعد از این گفته وزیر ارتباطات دولت روحانی، «کلاب ‌هاوس» روی خطوط اینترنت همراه اول قطع شد و صبح فردای آن (دیروز) درحالی برای ایرانسلی‌ها هم فیلتر شد که ساعاتی بعد امکان استفاده برای کاربران ایرانسل فراهم شد تا آنها نیز همچون کاربران اینترنت‌های خانگی قادر به استفاده از  این شبکه اجتماعی بدون فیلترشکن باشند. موضوعی که موجب شادی گروهی شده که نگرانند آزادی استفاده از فضای مجازی و ارتباطات جهانی، در وضعیت مطلوب‌شان خللی ایجاد کند. بر همین اساس هم امان‌الله حسین‌پور، نماینده مجلس از فیلترینگ «کلاب‌هاوس» دفاع کرد و ضمن تاکید بر عنوان تکراری «شرایط حساس کنونی» فیلتر کردن این شبکه اجتماعی را تصمیمی «درست» و «منطقی» خواند. تصمیمی که اگرچه پیش از این ‌بارها درباره شبکه‌های اجتماعی دیگر اتخاذ شده، اما نتوانسته نظارت موردنظر این مسوولان را فراهم کند و جالب آنکه حسین‌پور تاکید بر لزوم فیلتر شدن «کلاب‌هاوس» و اظهارنظر خود در این باره را در شبکه اجتماعی‌ توییتر مطرح کرده که حالا سال‌هاست فیلتر است اما نه مردم دست از استفاده از آن کشیده‌اند و نه البته مسوولان با فیلتر آن توانسته‌اند میزان تاثیرگذاری و اقبال عمومی به آن را کاهش دهند؛ نکته‌ای که نشان از اهمیت غیرقابل  انکار فضای مجازی دارد.
«اعتماد» در شماره روز چهارشنبه هفته‌ای که گذشت، در بخش نخست پرونده‌ای به‌منظور بررسی نحوه فعالیت کمپین‌های انتخاباتی و تبلیغات کاندیدا بامحمدصادق جوادی‌حصار، روزنامه‌نگار اصلاح‌طلب و محمد مهاجری، روزنامه‌نگار اصولگرا  به گفت‌وگو پرداخت و آن‌چه در ادامه می‌خوانید بخش دوم این پرونده است که در آن  با تمرکز بر کمپین‌های انتخاباتی و تبلیغات کاندیداها در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی با پروانه سلحشوری و طیبه سیاوشی، دو نماینده اصلاح‌طلب مجلس دهم  به‌گفت‌وگو  نشستیم.

منبع: روزنامه اعتماد

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

خط داغ

تازه ترین خبرها

مطالب خواندنی

موضوعات داغ سیاسی