«پروژه مریدین» چیست و چه دلیلی وجود دارد که پنتاگون آینده جنگ‌ها را در دستان ایلان ماسک قرار داده است؟
فرارو– نیک رابینز-اِرلی، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه گاردین
طبق گزارشی از فرارو با استناد به روزنامه گاردین، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز چهارشنبه اعلام کرد که پروژه‌ای نوین برای ارزیابی آینده جنگ راه‌اندازی شده است؛ پروژه‌ای که به بازگشت ایلان ماسک به عرصه دولتی ایالات متحده منجر می‌شود. ماسک، مدیرعامل اسپیس‌ایکس، در این پروژه در کنار پالمر لاکی، مدیرعامل شرکت دفاعی اندوریل و نیوت گینگریچ، رئیس پیشین مجلس نمایندگان به بررسی فناوری‌ها و توانمندی‌هایی خواهد پرداخت که ارتش آمریکا برای حفظ برتری نظامی در جبهه‌های جنگ آینده به آنها احتیاج دارد.
این پروژه که «پروژه مریدین» نامیده شده، قرار است در طی ۱۲۰ روز فعالیت کرده و در پایان، گزارش عمومی و غیرمحرمانه‌ای از پیشنهادات ارائه کند. وزارت دفاع ایالات متحده هدف این پروژه را شناسایی قابلیت‌هایی دانسته است که برای رسیدن به «برتری مطلق فناوری» در میدان نبرد نسل آینده الزامی هستند.
از هوش مصنوعی تا جنگ در اعماق زمین و ماه
پروژه مریدین هیچ‌گاه بر فناوری‌های نظامی متعارف محدود نمی‌شود. وزارت دفاع ایالات متحده تصریح کرده است که این طرح بررسی می‌کند که چگونه ارتش می‌تواند از فناوری‌های نوین در جنگ‌هایی در محیط‌های کمتر آزمون شده بهره‌برداری کند.
وزیر دفاع در یادداشتی که به این پروژه اختصاص داده، به سرعت پیشرفت فناوری‌های نوین اشاره کرده و عنوان نموده که هوش مصنوعی، سامانه‌های خودکار، انرژی هدایت شده، رباتیک و زیست‌فناوری در حال دگرگون ساختن طبیعت جنگ هستند.
به گفته وی، آمریکا برای حفظ موقعیت جهانی خود ناگزیر است تا محیط‌های عملیاتی آینده را پیش‌بینی کرده و ابزارهای ضروری برای فعالیت در این فضاها را پیش از سایر کشورها توسعه دهد. این نگرش نشان می‌دهد که پنتاگون آینده جنگ را صرفاً در قالب رقابت تسلیحاتی سنتی نخواهد دید و بلکه فناوری‌های دیجیتال، سامانه‌های خودکار و محیط‌های عملیاتی جدید را نیز جزئی از میدان نبرد آینده می‌داند.
بازگشت ماسک به دولت پس از یک سال پرتنش
حضور مجدد ماسک در دولت آمریکا ابعاد سیاسی خاصی دارد. وی پیش‌تر ریاست پروژه‌ای به نام «اداره بهره‌وری دولت» را در دوره ترامپ بر عهده داشته است؛ برنامه‌ای که به منظور کاهش هزینه‌ها و کوچک‌سازی ساختار دولت فدرال طراحی شده بود، اما به دلیل شیوه اجرا و پیامدهای آن برای نهادهای دولتی با انتقادهای فراوانی مواجه گردید.
بازگشت ماسک به یک پروژه رسمی دولتی، بیش از یک سال پس از پایان دوره قبلی‌اش، در حالی صورت می‌گیرد که روابط او با دونالد ترامپ طی این مدت دستخوش نوسانات جدی شده است. مشارکت او در پروژه مریدین نشانگر آن است که همکاری‌های پیشین میان ماسک و دولت ترامپ در زمینه‌های فناوری و دفاعی دوباره در حال شکل‌گیری است.
با این وجود، نقش جدید ماسک با مسئولیت‌های پیشین او تفاوت فاحشی دارد. پروژه مریدین تنها برای ۱۲۰ روز به پیش خواهد رفت و در قیاس با فعالیت‌های گسترده‌اش در دولت، به عهده گرفتن مسئولیت مستقیم در مدیریت نهادهای فدرال را شامل نمی‌شود.
نقش شرکت‌های دفاعی؛ پرسش درباره استقلال اعضای پروژه
به علاوه، انتخاب ماسک و پالمر لاکی برای ارزیابی آینده جنگ با یک سوال اساسی همراه است؛ هر دو نفر دارای روابط تجاری دیرینه‌ای با وزارت دفاع آمریکا هستند. شرکت اندوریل، که لاکی آن را هدایت می‌کند، به شدت بر قراردادهای دفاعی و فروش فناوری‌های روز به دولت ایالات متحده متمرکز است. شرکت‌هایی که تحت مدیریت یا مالکیت ماسک هستند نیز قراردادهای مختلفی با دولت دارند.
بنابراین، این دو شخصیت صرفاً به عنوان ناظران مستقل در مورد آینده فناوری‌های نظامی تلقی نمی‌شوند و شرکت‌های تحت فرمان آنها خود از بازیگران کلیدی در بازار فناوری دفاعی آمریکا به شمار می‌روند. پروژه مریدین می‌تواند علاوه بر بررسی فناوری‌های نوین، بازتابی از نقش روزافزون شرکت‌های فناوری خصوصی در شکل‌دهی به سیاست‌های دفاعی ایالات متحده نیز باشد.
گینگریچ و تهدیدهای فناورانه
عضو سوم پروژه، نیوت گینگریچ، نیز تجربه‌ای طولانی در زمینه سیاست دفاعی آمریکا دارد. او در دسامبر ۲۰۲۰ به هیئت سیاست دفاعی وزارت منصوب شد، اما کمتر از سه ماه بعد از روی کار آمدن جو بایدن، از این سمت کنار گذاشته شد.
گینگریچ از دهه ۱۹۹۰ به طور منظم درباره خطر حملات با پالس الکترومغناطیسی هشدار داده است؛ نوعی حمله که می‌تواند به زیرساخت‌های شبکه برق آمریکا آسیب برساند. حضور او در پروژه مریدین نمایانگر توجه پنتاگون نسبت به تهدیدات فناوری علیه زیرساخت‌های حیاتی نیز می‌باشد.
فناوری خصوصی در مرکز جنگ آینده
پروژه مریدین در نهایت تصویری از تلاش وزارت دفاع آمریکا برای بازتعریف مفهوم برتری نظامی ارائه می‌دهد؛ برتری‌ای که دیگر تنها در تعیین تعداد جنگنده‌ها، ناوها یا موشک‌ها خلاصه نمی‌شود بلکه شامل حوزه‌هایی چون هوش مصنوعی، رباتیک، اتوماسیون، انرژی هدایت‌شده، زیست‌فناوری و فناوری‌های مرتبط با فضا نیز خواهد بود.
حضور ماسک و لاکی در این پروژه دلالت بر نقش فزاینده شرکت‌های فناوری خصوصی در برنامه‌ریزی‌های دفاعی آمریکا دارد. وزارت دفاع در پی همکاری با مدیرانی است که در زمینه توسعه فناوری‌های مورد نیاز ارتش فعالیت دارند تا ظرفیت‌های لازم برای طراحی جنگ آینده را شناسایی و ایجاد کند.
پروژه مریدین قرار است به مدت ۱۲۰ روز ادامه داشته باشد و گزارش نهایی آن به صورت عمومی ارائه خواهد شد. این گزارش می‌تواند نمایی واضح‌تر از اولویت‌های فناورانه پنتاگون و چشم‌انداز دولت ترامپ نسبت به شکل و ماهیت میدان نبرد در سال‌های آتی ارائه دهد.