آشنایی با ویژگیهای منحصر به فرد ساعتهای خلبانان جنگنده
بر پایه گزارش خبرآنلاین و به نقل از فارس، کابین یک جت جنگنده به عنوان یکی از خشنترین و دشوارترین محیطها برای هر نوع وسیله الکترونیکی یا مکانیکی به شمار میآید. تغییرات ناگهانی و شدید دما، لرزشهای مداوم ناشی از موتورهای توربوفن، کاهش فشار کابین و از همه مهمتر، فشارهای گرانشی شدید که تنها وسایل با استاندارد نظامی قادر به تابآوری در برابر آنها هستند، از جمله ویژگیهای این محیط به شمار میروند. در این شرایط، ساعت خلبان به عنوان آخرین خط دفاعی در سیستمهای اویونیک (الکترونیک هوانوردی) و ابزاری حیاتی برای زنده ماندن، لحاظ میشود.
از منظر تکنولوژیکی، ساعتهای خلبانی مدرن تنها به عنوان ابزاری برای نمایش زمان قابل تصور نیستند؛ بلکه آنها به گونهای کامپیوترهای کوچک بقا، ابزارهای مستقل ناوبری و پایشگرهای زیستی محسوب میشوند که در صورت خرابی سیستمهای اصلی هواپیما، میتوانند به عنوان منابع قابل اعتمادی برای خلبان عمل کنند.
یکی از بارزترین تحولات فناوری در این تجهیزات، بهرهبرداری از مواد پیشرفته در تولید بدنه آنهاست. بازتاب نور در کابین جت جنگنده میتواند دید خلبان را به خطر بیندازد و موقعیت او را در نبردهای بصری لو بدهد.

به همین دلیل، تولیدکنندگان از موادی چون تیتانیومهای گرید هوافضا و سرامیکهای مات برای ساخت این ساعتها بهره میگیرند. شیشههای نسخه ویژه پرواز این ساعتها هم از یاقوت کبود ضخیم با پوششهای چندلایه ضد بازتاب ساخته شدهاند تا در برابر تغییرات ناگهانی فشار هوا در کابین، از شکستن جلوگیری شود و در نبود نور، با کمک مواد شبنمای رادیواکتیو ایمن یا پوششهای سوپرلومینوا، بیشترین سطح خوانایی را فراهم آورد.
در حوزه ساعتهای هوشمند و تاکتیکی، فناوری به سمت همگرایی با سیستمهای زیستی و ناوبری پیشرفت کرده است. شرکت Garmin در سری ساعتهای هوانوردی خود، شامل مجموعهای از سنسورهای حیاتی میباشد. یکی از خطرناکترین وضعیتها برای یک خلبان جنگنده هیپوکسی یا کمبود اکسیژن خاموش در ارتفاعات بالا است. در برخی مدلهای نظامی، این ساعتها به پایشگرهای دقیق اشباع اکسیژن خون (SpO2) مجهز هستند و به محض افت خطرناک سطح اکسیژن، با هشدارهای لرزشی شدید خلبان را مطلع میسازند.

مقاومت در برابر لرزش و ضربه نیز در محصولاتی مانند تولیدات شرکت Casio به اوج خود رسیده است. سری تخصصی این شرکت با استفاده از ساختارهای جاذب شوک، اجزای داخلی را در مادهای ژلهای و مقاوم معلق نگه میدارد تا در برابر نیروی گریز از مرکز و ارتعاشات مداوم کابین، از بروز هرگونه اختلال در پردازش زمان یا ارتباطات رادیویی پیشگیری شود.
برندهایی نظیر Breitling و Bremont نیز با تمرکز بر ساعتهای مکانیکی و افزایش عملکرد کرونوگرافهای فلایبک، توانایی زمانسنجی مداوم و پیچیده برای رهاسازی تسلیحات یا رسیدن به نقاط ناوبری مشخص را حتی در شرایط جنگ الکترونیک که تجهیزات دیجیتال ممکن است عملکردی نداشته باشند، فراهم میکنند.
خلبانان روس از دیرباز به نامآوری در استفاده از کرونوگرافهای مکانیکی مقاوم مشهورند. تولیدات برندهایی همچون Poljot و Vostok با مکانیزمهایی بسیاز مقاوم، برای عملکرد در دماهای بسیار پایین و مقاومت در برابر میدانهای مغناطیسی قوی طراحی شدهاند.
از طرف دیگر، فناوریهایی که توسط خلبانان چینی مورد استفاده قرار میگیرد، به سرعت به سمت مدرنیته پیش میرود. شرکت چینی FIYTA که به عنوان تأمینکننده اصلی تجهیزات زمانسنجی برای فضانوردان و خلبانان نظامی این کشور فعالیت میکند، یک سری ساعتهای ویژه (همچون سری Mach) را برای خلبانان جنگندههای رادارگریز و نسل جدید توسعه داده است. این ساعتها که از آلیاژهای تیتانیوم ویژه ساخته شدهاند، دارای سپرهای مغناطیسی داخلی هستند تا تأثیر تجهیزات پیشرفته راداری جنگنده بر عملکرد آنها را کاهش دهند.
خلبانان چینی به ساعتهایی دسترسی دارند که به طور کامل با سیستم ماهوارهای بایدو یکپارچه شده است. این سیستم به خلبان این امکان را میدهد که در شرایط اضطراری نظیر اجکت در قلمرو دشمن، بدون اتکا به سیستمهای ارتباطی هواپیما، موقعیت دقیق خود را به تیمهای جستجو و نجات ارسال کرده و به دقت زمان را همگامسازی نماید.
۵۸۵۸