بررسی جدیدی از پشتپرده؛ ترامپ چگونه فرمان حمله به ایران را صادر نمود؟
بر اساس گزارش ایلنا به نقل از ارمنیوز، کتاب جدیدی با عنوان «تغییر نظام» که به تازگی منتشر شده، جزئیات تصمیم دونالد ترامپ برای انجام حمله نظامی به ایران را بررسی میکند. این کتاب ادعا میکند که رئیسجمهور آمریکا پس از گذشت هفتهها از مذاکرات، تحت تاثیر فشارهایی که از سوی بنیامین نتانیاهو اعمال شده، اختلافنظرهای موجود در کاخ سفید و ارزیابی اطلاعاتی، در نهایت دستور انجام عملیات را صادر کرد.
کتاب «تغییر نظام» که به قلم جاناتان سوان و مگی هابرمن نوشته شده، بیانگر ویژگیهای جدیدی از روند تصمیمگیری در کاخ سفید قبل از حمله نظامی ایالات متحده به ایران است و تأکید دارد که این اقدام پس از هفتهها نبرد بین دیپلماسی و گزینههای نظامی به وقوع پیوسته است.
نویسندگان این اثر خاطرنشان میکنند که ترامپ تا روزهای آخر همچنان در جستجوی راهحلهای دیپلماتیک با تهران بود، اما به دلایل مختلفی که یکی از آنها این بود که ممکن است فرصت انجام یک ضربه به ایران تکرار نشود، دستوری برای آغاز عملیات صادر کرد.
مذاکره در سایه آمادهسازی حمله
طبق آنچه در این کتاب آمده، به موازات آمادهسازی طرحهای نظامی، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در حوزه خاورمیانه و جرد کوشنر، مشاور ارشد ترامپ، در حال ادامه مذاکرات با مقامات ایرانی در عمان و سوئیس بودند.
در این مذاکرات، واشنگتن پیشنهاد تأمین رایگان سوخت مورد نیاز برنامه هستهای غیرنظامی ایران را مطرح کرده بود تا به گفته نویسندگان، میزان پایبندی تهران به استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را ارزیابی کند.
با این حال، نویسندگان مدعی هستند که مقامات آمریکایی به ترامپ گزارشی ارائه کردند که در آن گفته شده بود ایران با طولانی کردن مذاکرات درصدد خرید زمان است؛ ارزیابیای که مسیر اتخاذ تصمیمهای ترامپ را دگرگون کرد.
طرح چهارمرحلهای نتانیاهو برای ایران
کتاب همچنین به طرح چهارمرحلهای بنیامین نتانیاهو اشاره میکند که هدف آن جلب حمایت ترامپ برای انجام حمله به ایران بوده است.
به ادعای نویسندگان، این چهارمرحله شامل هدف قرار دادن فرماندهان ارشد ایران، تضعیف قدرت نظامی، وقوع تغییر در نظام سیاسی و فراهم آوردن بستر برای تشکیل یک دولت جدید بود.
در ادامه، کتاب مدعی است که نتانیاهو در دیدار خود با ترامپ، ویدئویی از سناریوی بعد از سقوط جمهوری اسلامی نمایش داده و نام افرادی چون رضا پهلوی را بهعنوان گزینههای ممکن برای اداره ایران مطرح کرده است.
با این حال، به گفته نویسندگان، ترامپ بیشتر بر جنبههای نظامی همچون هدف قرار دادن فرماندهان، زیرساختهای هستهای و توان موشکی ایران تمرکز داشت تا موضوع تغییر رژیم.
شکاف در کاخ سفید
یکی از بخشهای مهم کتاب به اختلافنظرهای مقامهای بلندپایه آمریکایی در مورد پیشنهادات نتانیاهو میپردازد.
طبق این روایت، جان رتکلیف، رئیس سیا، سناریوی نتانیاهو را غیرقابل قبول دانسته و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با تبدیل «تغییر نظام» به هدف اصلی عملیات مخالف کرده است.
همچنین دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نسبت به احتمال درگیر شدن ایالات متحده در جنگی طولانی، کاهش توان عملیاتی ارتش و پیامدهای احتمالی آن برای امنیت تنگه هرمز هشدار داده بود.
این کتاب اضافه میکند که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، هرچند با اقدام نظامی مخالف بود، اما به ترامپ اعلام کرده بود که در صورت تصمیم نهایی، از او حمایت خواهد کرد.
تصمیم نهایی چگونه گرفته شد؟
نویسندگان ادعا میکنند که آخرین تصمیم ترامپ در نشست اتاق عملیات کاخ سفید و بعد از دریافت گزارشی اطلاعاتی درباره وضعیت میدانی ایران اتخاذ شده است.
بنابراین، رئیسجمهور آمریکا پس از دریافت ارزیابیهای مقامات امنیتی و نظامی، دستور نهایی برای انجام عملیات را صادر کرد.
جمعبندی نویسندگان
در انتهای کتاب، نتیجهگیری شده که این تصمیم ترامپ برای حمله به ایران، حاصل یک سری عوامل شامل بنبست مذاکرات، فشارهای رژیم صهیونیستی، ارزیابیهای اطلاعاتی و محاسبات شخصی رئیسجمهور آمریکا بوده است.
همچنین نویسندگان تأکید میکنند که دولت آمریکا در زمان اجرای عملیات، برنامهای مشخص برای تحولات پس از حمله و سناریوهای آینده ایران نداشت؛ موضوعی که از نظر آنها یکی از ابهامات اساسی این تصمیم به شمار میآید.
