چهارشنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۸ - ۰۹:۳۲

گزارش رادیو فرانسه از راهبرد جدید ایران برای دور زدن تحریم‌های نفتی آمریکا

توسعه صنایع پتروپالایشی، موانع و چالش‌ها

پترپالایش

ساعت 24 -وضعیت صادرات نفت خام ایران تحت تحریم‌های فلج کننده آمریکا بسیار ناگواراست و آمریکا با کمپین فشار حداکثری و تحریم‌های همه جانبه نفتی خود، تحریم‌هایی که بُردی فرا سرزمینی دارند و تمامی شرکت‌ها و کشورهای جهان را با تهدید به مجازات از خرید نفت ایران باز می دارد، تلاش می کند تمامی روزنه‌های صادراتی نفت خام ایران را مسدود کند.

ایران هنوز مقاومت کرده و تلاش می کند با تکیه بر شرکت های چینی و با کمک برخی از کشورهای همسایه، تا آنجا که می تواند تحریم های نفتی آمریکا را دور بزند. علیرغم این تلاش، صادرات نفت خام ایران به نحو بی سابقه‌ای سقوط کرده است. رسانه‌های تخصصی و کارشناسان این حوزه، صادرات نفت خام ایران را در ماه ژوئن گذشته بین ۳۰۰ هزار تا ۶۵۰ هزار بشکه در روز تخمین می زنند. بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت جمهوری اسلامی گذشته در شبکه دو سیمای جمهوری اسلامی در توصیف شرایط کنونی گفت: «شرایط دشواری است، اگر بگویم وضعمان خوب است، آمریکایی‌ها ناراحت می‌شوند و فشار را زیاد می‌کنند، اگر بگوییم خوب نیست، مردم نگران می‌شوند.» در چنین شرایط بسیار دشوار، ایران به هر دری می زند تا برای جبران بخشی از درآمدهای از دست رفته نفتی خود در اثر تحریم‌ها، بدیلی بیابد. در این راستا، دولت و مجلس ایران توسعه صنایع پتروپالایشی را در دستور کار خود قرار داده است. ایران بر این باور است که راهکار اصولی مقابله با تحریم‌های نفتی آمریکا، تغییر زمین بازی تحریم‌ها و حرکت از خام‌فروشی نفت به سمت تولید و صادرات فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی است. مسئولین در ایران می گویند که تولید و صادرات فرآورده‌های نفتی به دلیل حجم کوچک محموله‌ها، تعدد مشتریان، تنوع شیوه صادرات و بازار نزدیک در کشورهای همسایه نسبت به صادرات نفت خام امری آسان‌تر بوده و امکان رهگیری و تحریم‌پذیری محموله‌ها از سوی آمریکا را به نحو چشم گیری کاهش می دهد. مجلس شورای اسلامی کلیات طرح افزایش ظرفیت پالایشگاه‌های گازی و نفتی کشور با استفاده از سرمایه گذاری مردمی را تصویب کرد. نمایندگان بر این باورند که این طرح در صورت اجرا، می تواند تحریم‌های نفتی آمریکا علیه ایران را خنثی کند. ضرروت تاسیس پترو پالایشگاه‌ها در مرکز این طرح راهبردی قرار دارد.

توسعه ظرفیت پالایشی کشور

در همین رابطه، بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت جمهوری اسلامی روز یکشنبه گفت: «برنامه‌ریزی جدی برای صادرات انواع فرآورده‌ها از طریق خشکی و دریا شده‌ است و به زودی افزایش بسیار قابل‌توجهی را در ظرفیت پالایشی کشور شاهد خواهیم بود. او توضیح داد که به دلیل شرایط تحریم این تصمیم گرفته شده و همکاران صنعت پالایش هم بسیار خوب در حال فعالیت در این بخش هستند.ایران می خواهد ظرفیت پالایشی کشور را به بیش از١‚۲ میلیون بشکه افزایش دهد. سکینه الماسی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس در توضیح این طرح گفت: احداث پالایشگاه پاسخ هوشمندانه ایران به تحریم‌های نفتی، رونق تولید، اشتغالزایی و موضوع ارزش افزوده نفت است.سکینه الماسی با بیان اینکه از ۶۵۰ پالایشگاه موجود در دنیا تنها ۴۰ پالایشگاه بر مبنای نفت ایران طراحی شده که زمان تحریم نفتی خرید نفت از ایران را کاهش می‌دهد، گفت: بنابراین راهکار اصولی ضدتحریمی برای مقاوم سازی، احداث پتروپالایشگاه به اندازه نفت خام و میعانات گازی و تبدیل آن به فرآورده‌ها و صادرات بیش از ۵۰ نوع محصول است که به علت تنوع برای مشتریان قابل تحریم نیست.سکینه الماسی گفت که با اجرای این طرح ظرفیت پالایشی کشور از ١‚۲ میلیون بشکه در روز فراتر خواهد رفت و میعانات گازی فقط سهم ۴۰۰ هزار بشکه‌ای در روز در این افزایش خواهند داشت.

پترو پالایشگاه‌ها و سود دو برابری

احمد صرامی عضو هیئت رئیسه اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی در این باره می‌گوید: احداث پتروپالایشگاه‌ها یکی از مهمترین راهکارهای جلوگیری از تاثیرپذیری شدید اقتصاد از نوسانات قیمت و دستیابی به حاشیه سود بسیار بالاتر و رونق اقتصادی است.صرامی می گوید: چند سالی است در دنیا برای تکمیل زنجیره نفت و گاز و ارزش‌آفرینی بیشتر، تعدادی از مجتمع‌های پتروشیمی را در مجاورت مجتمع‌های پالایشی ایجاد می‌کنند.این فعال صنعت نفت معتقد است احداث پترو پالایشگاه‌ها می‌تواند سود حاصل از پالایش نفت را تا دو برابر افزایش دهد و این حاشیه سود فراوری نفت، عامل مهمی است که توجه به پترو پالایشگاه‌ها را ضروری می‌سازد.

پترو پالایشگاه‌ها چیستند

پتروپالایشگاه عبارت است از یکپارچگی بین مجتمع‌های پالایشی و پتروشیمی که با هدف تنوع در محصولات، کاهش قیمت تمام شده محصولات، بهینه‌سازی راندمان، افزایش سودآوری و بهینه‌سازی مصرف انرژی پایه‌ریزی شده است.منوچهر تکین در این باره می گوید: پترو پالایشگاه به معنی تلفیق پالایشگاه های نفتی با واحدهای پتروشیمی است که از فرآورده های نفتی و گاز و مشتقات گازی تغذیه می شوند. در همین حال تلفیق این دو، باعث افزایش راندمان می شود. از سوی دیگر این پالایشگاه ها، پالایشگاه های تخصصی تری هستند که می توانند در فرآوردها و مشتقات گران قیمت نفتی را از میعانات گازی و نفت خام تولید کنند.یک کارشناس صنعت نفت: ایران دانش فنی لازم را برای توسعه پترو پالایشگاه ها در اختیار دارد.حمید حسینی از فعالان صنعت نفت و انرژی در توسعه پترو پالایشگاه ها می گوید: تجربه طرح و توسعه پروژه‌های پالایشگاهی نظیر پالایشگاه ستاره خلیج فارس و افزایش روبه رشد شرکت‌های دانش‌بنیان و همچنین صدور مهندسان ایرانی متخصص به بسیاری از پالایشگاه‌های پیشرفته دنیا دلایلی است که نشان می‌دهد در ساخت واحدهای جدید پالایشی مشکلی از لحاظ تأمین تجهیزات و راه‌اندازی وجود نخواهد داشت. تجربه‌های موفق خرید دانش فنی (لایسنس) از شرکت‌های چینی و ژاپنی و بعضاً شرکت‌های المانی نشان داده که این عامل هم مانعی سر راه خودکفایی و تأمین فناوری نیست.

ایران دارای دانش فنی لازم دارد؟

منوچهر تکین می گوید تا مقدار بسیار زیادی پاسخ مثبت است. او به نمایشگاهی که هر ساله برای صنعت نفت و گاز در ایران برگزار می شود، اشاره می کند و می گوید در غرفه شرکت های داخلی در بخش بالا دستی نفت و گاز پیشرفت های ایران غیر قابل انکار و به روشنی قابل مشاهده است. او می گوید چیزهایی می بینیم که پیش تر ایران نمی توانست در داخل تولید کند. تولید قطعات مورد نیاز صنعت و شرکت هایی که خدمات فنی در این حوزه ارائه می دهند، بسیار زیاد شده و توسعه یافته و این امر باعث خوشحالی است. در این بخش پیشرفت های ایران بسیار مثبت بوده و واقعاً نمی توان منکر آن شد. ولی این موضوع که این پیشرفت ها کافی است و ایران در زمینه تکنولوژِی به خود کفایی رسیده است، پاسخ منفی است. ایران برای بهینه های سازی پالایشگاه های خود نیاز به دانش فنی شرکت های پیشرو در این زمینه دارد.

امیدواریبرای ساخت پتروپالایشگاه‌ها در یک سال

سکینه الماسی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس می گوید: یک پتروپالایشگاه طی ۴ سال ساخته می‌شود و امیدواریم این طرح کمک کند پتروپالایشگاه‌ها با استفاده از سرمایه‌های مردمی به مدت یک سال با استفاده از تسهیلات و تنفس خوراک ساخته شوند. هزینه این خوراک نیز به صورت اقساط ۱۲ ساله با نرخ ۴ درصد و برگشت سرمایه است.مدت بهینه برای ساختن اینگونه پالایشگاها چقدر است و آیا همانگونه که سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس مدعی می شود ، می توان چنین پالایشگاه هایی را در مدت حدود یکسال ساخت؟منوچهر تکین با توجه به مقیاس واحدهای نسبتاً کوچک پترو پالایشگاه ها می گوید ساخت آنها در مدت کمتری  نسبت به پالایشگاه های بزرگ انجام پذیر است، اما مدت یکسال بسیار کم است و برای ساخت اینگونه پالایشگاه ها حداقل، سه الی چهار سال، زمان نیاز است.

(function(i,s,o,g,r,a,m){i['GoogleAnalyticsObject']=r;i[r]=i[r]||function(){ (i[r].q=i[r].q||[]).push(arguments)},i[r].l=1*new Date();a=s.createElement(o), m=s.getElementsByTagName(o)[0];a.async=1;a.src=g;m.parentNode.insertBefore(a,m) })(window,document,'script','https://www.google-analytics.com/analytics.js','ga'); ga('create', 'UA-53492516-1', 'auto'); ga('send', 'pageview'); s