ایران و آمریکا در لحظه سرنوشت‌

ساعت 24 - پس از بیش از یک هفته حملات که یک آتش‌بس ناموفق را از هم پاشید، درگیری میان ایالات متحده و ایران بر لبه پرتگاه قرار گرفته است. اکنون، به گفته تحلیلگران، زمان آن رسیده است که راهی برای کاهش تنش در این رویارویی به‌شدت و به‌صورت فزاینده مخرب پیدا شود؛ در غیر این صورت خطر آن وجود دارد که جنگی آغاز شود که مانند یک زنجیره واکنش، فراتر از توان کنترل طرفین گسترش یابد.

. در ادامه این مطلب آمده است: تحلیلگران می‌گویند، با وجود افزایش خطرات تشدید درگیری، هیچ‌یک از دو طرف واقعاً توان تحمل آن را ندارند؛ نه از نظر اقتصادی و نه از نظر سیاسی. در چند روز گذشته، تهران و واشنگتن ضرباتی به یکدیگر وارد کرده‌اند که به‌سرعت از حمله به اهداف نظامی فراتر رفته و به‌تدریج سطح خطرات جنگ تازه‌شده آن‌ها را بالا برده است. هر دو طرف به تاسیسات آب و شیرین‌کن‌ها حمله کرده‌اند؛ اقدامی که خطر محروم شدن ده‌ها هزار نفر از برق و آب در گرمای مرگبار تابستان خلیج فارس را به همراه دارد. تردد در تنگه حیاتی هرمز بار دیگر، هم از سوی تهران و هم واشنگتن، مسدود شده است، در حالی که آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار کرده است. حملات آمریکا به‌شدت جاده‌ها و زیرساخت‌ها در جنوب ایران را هدف قرار داده؛ حملاتی که باعث کشته شدن و گرفتار شدن غیرنظامیان شده و نگرانی‌ها را افزایش داده که واشنگتن در حال آماده‌سازی زمینه برای یک حمله احتمالی زمینی در این منطقه است. حملات ایران به نیروهای آمریکایی در اردن اکنون به کشته شدن دو سرباز آمریکایی و زخمی شدن ده‌ها نفر دیگر منجر شده است؛ اقدامی که هزینه انسانی جنگ را بیش از پیش به مردم آمریکا نزدیک کرده و تصویر دولت ترامپ از سلطه کامل نظامی را خدشه‌دار کرده است. الی گرنمیه، کارشناس ایران در شورای روابط خارجی اروپا، گفت: «این لحظه بیدارباش برای هر دو طرف است. آن‌ها یا همین حالا مسیر خروج دیپلماتیک از بحران را انتخاب می‌کنند، یا خطر این را می‌پذیرند که جنگ به‌سمتی پیش برود که دیگر نتوانند آن را مدیریت کنند. » با گسترش اهداف دو طرف، دامنه جغرافیایی بالقوه جنگ نیز افزایش می‌یابد. افزایش چرخه حملات متقابل به زیرساخت‌ها در ایران و کشورهای عربی خلیج فارس می‌تواند به‌سرعت جمعیت غیرنظامی منطقه را نابود کند. ایران پیش‌تر هشدار داده است که اگر به‌اندازه کافی آسیب ببیند، تاسیسات حیاتی کشورهای خلیج فارس برای تامین انرژی جهان را هدف قرار خواهد داد. عربستان سعودی هفته گذشته فرودگاهی را که در اختیار حوثی‌ها بود هدف قرار داد. به گفته گرنمیه، این اقدام احتمال آن را افزایش داده که تهران از متحدان یمنی خود بخواهد مسیر کشتیرانی حیاتی دریای سرخ، یعنی باب‌المندب، را مسدود کنند. چنین اقدامی می‌تواند به‌سرعت خطرات بیشتری برای اقتصاد جهانی ایجاد کند. هزینه‌های تشدید جنگ برای هر دو طرف بالاست. دولت ترامپ و ایران همچنان با همان خطرات اقتصادی و سیاسی مواجه‌اند که تنها یک ماه پیش باعث شد دولت‌های درگیر آن‌ها یک «تفاهم‌نامه» مبهم را امضا کنند؛ توافقی که هدف آن مذاکره برای پایان دادن به درگیری بود. آشفتگی‌ای که جنگ از زمان حمله اولیه آمریکا و اسرائیل به ایران در فوریه گذشته بر اقتصاد جهانی تحمیل کرده، هنوز فروکش نکرده است. گسترش بیشتر جنگی که محبوبیت زیادی ندارد، می‌تواند به متحدان جمهوری‌خواه رئیس‌جمهور ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای آینده آسیب بزند. همان عواملی که تشدید جنگ را برای واشنگتن و تهران خطرناک می‌کند، ممکن است همان چیزهایی باشد که آن‌ها را به سمت حملات پرریسک‌تر سوق می‌دهد؛ زیرا هر طرف تلاش می‌کند فشار بیشتری بر طرف مقابل وارد کند. حمیدرضا عزیزی، کارشناس امنیتی ایرانی در موسسه آلمانی امور بین‌الملل و امنیت، در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «این درگیری اکنون به رقابتی علیه زمان و جنگی برای فرسایش تبدیل شده است.

سوال تعیین‌کننده این خواهد بود که آیا شرایط اقتصادی و زیرساختی ایران سریع‌تر از افزایش قیمت انرژی ناشی از بی‌ثباتی در تنگه هرمز پیش می‌رود، یا برعکس.»گرنمیه گفت خطراتی که پیش‌تر باعث می‌شد دولت ترامپ از این گزینه دوری کند ــ از احتمال تلفات سنگین گرفته تا خطر اشغال طولانی‌مدت ــ اکنون حتی بزرگ‌تر شده است. نیروهای آمریکایی با مشکلات جدیدی مانند گرمای شدید تابستان و نیروهای ایرانی‌ای روبه‌رو خواهند بود که ماه‌ها برای چنین حمله‌ای آماده شده‌اند. ثابت معتقد است اگر ترامپ واقعاً چنین عملیاتی را بررسی کند، احتمالاً پس از انتخابات میان‌دوره‌ای خواهد بود؛ زمانی که هزینه سیاسی آن برای او کمتر باشد. با این حال، روزهای آینده همچنان بسیار خطرناک باقی می‌ماند. با توجه به اینکه ایران مشتاق نمایش قدرت نظامی خود است، هر حمله‌ای خطر یک اشتباه محاسباتی را دارد؛ اشتباهی که می‌تواند به جای تسریع مذاکرات، جنگ را عمیق‌تر کند. یک تحلیلگر گفت: «به نظرم اوضاع قبل از اینکه بهتر شود، بسیار بدتر خواهد شد