نخستین مشاهده از بلعیده شدن یک ستاره توسط ستارهای دیگر
فرارو- اخترشناسان موفق به بازسازی کامل فرآیند ادغام دو ستاره از مراحل ابتدایی تا انتهایی آن شدهاند. این رویداد در کهکشان آندرومدا به وقوع پیوسته و دادههای تلسکوپ فضایی جیمز وب در تأیید این یافتهها نقش کلیدی ایفا کردهاند.
طبق گزارش فرارو به نقل از ناسا، این پدیده به یک سیستم دوتایی واقع در حاشیه کهکشان آندرومدا و در فاصله تقریبی ۲.۵ میلیون سال نوری از زمین مربوط میشود. پژوهشگران نام «بائو» (Bao) را برای ستارهای که از این ادغام به وجود آمده، انتخاب کردهاند.
در این سیستم، یک ستاره غولپیکر که به مراحل پیری خود نزدیک شده، همدم کوچکترش را به درون لایههای بیرونی خود کشانده و در نهایت آن را بلعید. این ستاره بزرگ پیش از ادغام، جرمی حدود هفت برابر خورشید داشت و شعاع آن به ۳۵۰ برابر شعاع خورشید میرسید، در حالی که ستاره کوچکتر حدود ۷۰ درصد جرم خورشید را دارا بود.
این دو ستاره به مدت هزاران سال بهعنوان یک سیستم دوتایی دور یکدیگر میچرخیدند، اما پس از برخورد ستاره کوچکتر با سطح ستاره غولپیکر، فرآیند ادغام ظرف حدود هفت دوران مداری، معادل تقریبا هفت سال، به اتمام رسید.
ویرج کارامبِلکار، نویسنده اصلی تحقیق و پژوهشگر دانشگاه کلمبیا، درباره چالشهای مشاهده چنین واقعهای بیان کرد: «رصد ادغام ستارهها در لحظه، کار دشواری است، چراکه پیشبینی آنها بسیار مشکل است. اما در سال ۲۰۲۳ متوجه شدیم که یک پدیده غیرمعمول در حال رخ دادن است و بنابراین به رصد این سامانه ادامه دادیم تا ببینیم چه اتفاقی میافتد. سپس در سال ۲۰۲۵، فوران رخ داد!»
دادههای ثبت شده توسط تلسکوپ جیمز وب در دسامبر ۲۰۲۵، به پژوهشگران این امکان را داد که وضعیت سیستم را پیش از ادغام، در حین وقوع آن و پس از پایان رویداد مورد بررسی قرار دهند. این تلسکوپ تنها ۴۷ روز پس از اوج فوران ستارهای موفق به رصد آن شده بود.
پژوهشگران اظهار کردند که این مشاهدات این امکان را فراهم میآورد که قادر به اندازهگیری مادهای باشند که از ستاره خارج شده و همچنین بررسی نحوه تکامل سیستمهای دوتایی را امکانپذیر کند. پیش از این، اخترشناسان مجبور بودند برای مطالعه چنین فرایندهایی، به بازسازی رویدادهایی روی آورند که ممکن بود صدها هزار یا حتی میلیونها سال پیش به وقوع پیوسته باشند.