پیامدهای توافق جامع ایران و آمریکا بر چین وروسیه
ساعت 24 - کارشناسان مسایل جهنی در متن مشروحی که برای یورونیوز آماده ومنتشر کردهاند سناریوهای گوناگون مناسبات ایران و آمریکا را بررسی کردهاند. در یک سناریوی تحلیلی فرض بر این است که تهران وواشنگتن به توافق کامل برسند. آنچه درزیر میخوانید نظری است که کارشناسان برای یورونیوز آماده کردهاند. ساعت 24 در نفی یا تایید این متن چیزی اضافه نکرده است.
توافق جامع میان ایران و آمریکا میتواند معانی عمیقی فراتر از بازگشت نفت و گاز ایران به بازار جهانی داشته باشد. کاهش قیمت انرژی بهطور مستقیم بر درآمدهای روسیه فشار وارد میکند و اگر گاز ایران به اروپا راه یابد، انحصار نسبی مسکو در بازارهای کلیدی تضعیف میشود.
برای چین، این توافق دسترسی پایدار به انرژی و کاهش ریسک تحریمهای ثانویه را فراهم میکند، اما همزمان به معنای پایان تخفیفهای ویژه و ورود شرکتها و رقبا از غرب به بازار ایران است، که میتواند نفوذ انحصاری پکن را کاهش دهد.
از منظر تمرکز استراتژیک، حل پرونده ایران به واشنگتن امکان میدهد تا توجه و منابع خود را به مهار چین در اقیانوس آرام و روسیه در اروپا معطوف کند. ایران، که پیشتر حلقه فشار غیرغربی به شمار میرفت، میتواند به یک بازیگر متوازن در منطقه تبدیل شود و اهرمهای فشار روسیه و تا حدی چین را کاهش دهد.
توافق جامع همچنین جایگاه ایران را در نهادهای بینالمللی و منطقهای دگرگون میکند. وزن امنیتی-ایدئولوژیک ایران در سازمانهایی چون بریکس و سازمان همکاری شانگهای کاهش مییابد و وزن اقتصادی آن به احتمال زیاد افزایش مییابد؛ روندی که قادر است اجرای پروژههای دلارزدایی و بلوکبندی ضدغربی روسیه و چین را کُند کند. همزمان، ایران میتواند بههاب سرمایهگذاری، فناوری و زیرساختهای منطقهای بدل شود که رقابت تکنولوژیک چین و نفوذ اقتصادی روسیه را به چالش میکشد.
در بعد منطقهای، توافق ایران و آمریکا توازن قدرت خاورمیانه را بازتنظیم میکند. کاهش تنش با واشنگتن احتمالا رقابت نظامی میان تهران و متحدان غربی مانند اسرائیل و عربستان را کم میکند و نفوذ امنیتی روسیه را در سوریه، لبنان و محور مقاومت محدود میسازد.
برای چین نیز، ثبات اقتصادی و باز بودن مسیرهای تجاری اهمیت دارد، اما از دست دادن اهرمهای استراتژیک ایران در پروژههای انرژی و ترانزیتی، میتواند هزینهای غیرقابل چشمپوشی باشد.
در نتیجه، حصول یک توافق جامع و پایدار میان تهران و واشنگتن، میتواند برای روسیه زیان راهبردی عمیقتری در بلندمدت به همراه داشته باشد، زیرا به احتمال زیاد حلقه فشار غیرغربی را از دست میدهد و نفوذش در بازار انرژی و حوزه امنیتی کاهش مییابد. برای چین، توافق به معنای دستیابی به ثبات انرژی و اقتصادی است.
اما همزمان کاهش اهرم نفوذ انحصاری و رقابت جدی با سرمایهگذاران غربی، قادر است که محدودیتهای جدیدی ایجاد کند. بنابراین، توافق جامع نه تنها میتواند یک ثبات نسبی منطقهای ایجاد کند، بلکه فشار ساختاری و ژئوپولیتیکی آمریکا بر مسکو و پکن را افزایش میدهد و قادر است که توازن بلندمدت قدرت در اوراسیا را بازتنظیم کند.
ساعت 24 از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.