آیت الله غروی: اگر توجه بیشتری به نفوذ میشد، دانشمندان و مسئولان به شهادت نمیرسیدند/ باید برخی محتواها برای جوانان در سنین مشخصی قابل دسترسی نباشد
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، آیتالله سیدمحمد غروی، درباره تعریف نخبه و جایگاه نخبگان در جامعه اظهار کرد: نخبه، بهمعنای متعارف فردی است که نوآوری دارد، در پیشرفت علمی اثرگذار و صاحب نظریه یا ایده است. ممکن است نخبه ابداعکننده یک نظریه در یک دانش نباشد، اما تقریر جدیدی از یک نظریه ارائه دهد که در آن دانش تأثیرگذار باشد. البته فردی که از استعداد شایانی برخوردار است، لزوماً نخبه بالفعل نیست و ممکن است هنوز استعداد و ظرفیت او به فعلیت نرسیده باشد. از این افراد بهعنوان استعدادهای برتر یا استعدادهای مستعد یاد میشود. تعریفی که بهطور متعارف در بنیاد ملی نخبگان مورد توجه قرار میگیرد نیز بر همین اساس است.
بر اساس گزارش ایسنا، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به تشکیل بنیاد ملی نخبگان پس از انقلاب، گفت: از کارهای خوبی که بعد از انقلاب انجام شده، تشکیل بنیاد ملی نخبگان و تلاش برای حمایت از آنان است. حمایت از نخبگان بهمعنای حمایت صرفاً مادی نیست تا بنیاد نخبگان مانند یک مؤسسه خیریه تلقی شود، بلکه باید از فعالیتهای علمی آنان پشتیبانی شود تا بتوانند با استفاده از امکانات بیشتر، کارهای علمی خود را پیش ببرند. حاکمیت تاکنون در این زمینه اقدامات خوبی انجام داده و از نخبگان مختلفی در حوزههای گوناگون برخوردار است. نوآوریهایی که در پزشکی، داروسازی و زمینههای مختلف مشاهده میشود، از ثمرات این تشکیلات و فعالیتها است.
غروی با تاکید به اینکه نخبگان باید جایگاه خود را بشناسند و آن را در مسیر پیشرفت کشور به کار بگیرند، تصریح کرد: نخبگان باید از توان خود برای ایران، نظام و پیشبرد علم و دانش هزینه کنند. این موضوع زمینههای مختلف را شامل میشود و باید به معنای واقعی، متناسب با شأن جامعه ما باشد؛ همانگونه که مقام معظم رهبری به آن اشاره کردهاند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: امیدوارم به جایی برسیم که تمامی نخبگان ما نخبگان واقعی باشند و این عنوان با مسامحه به افراد اطلاق نشود. در یکی از همایشهای وسیع که درباره موضوع نخبگان برگزار شده بود، مرحوم حجتالاسلام اژهای نیز حاضر بود که مسئولیت استعدادهای درخشان را بر عهده داشت. در آن جلسه این دیدگاه مطرح شده بود که درصدی از افرادی که بهعنوان نخبه دعوت شدهاند، شاید شایستگی این عنوان را نداشته باشند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم درباره چگونگی فراهم کردن زمینه رشد فردی و حرفهای نخبگان بهگونهای که این رشد در تعارض با پیشرفت جامعه قرار نگیرد، اظهار کرد: باید جنبههای معنوی و سایر ابعاد وجودی آنان نیز پرورش پیدا کند. نظام آموزشوپرورش، دانشگاهها، صداوسیما، جامعه و مسئولان باید بهگونهای عمل کنند که استعدادهای برتر، در کنار توانایی علمی، تعهد لازم را نیز داشته باشند. نخبگان باید نسبت به کار خود تعهد داشته باشند، تعهد اسلامی را در نظر بگیرند و خدمت به مردم را محور فعالیت خود قرار دهند؛ بهگونهای که نگاه آنان صرفاً معطوف به مسائل مادی و دنیوی نباشد. در عین حال باید شرایطی فراهم شود که بتوانند در زمینههای علمی و حرفهای رشد کنند و این دو انگیزه را در تعارض با یکدیگر نبینند.
وی درباره حمایت از نخبگان و ضرورت بهکارگیری ظرفیت آنان در خدمت جامعه، افزود: جامعه ما باید جامعهای باشد که نخبگان در آن رشد کنند. مدارس و دانشگاههای ما باید چنین شرایطی داشته باشند. نباید بر اساس رقابتها بهگونهای عمل کنیم که در نخبگان احساس سرخوردگی ایجاد شود و در نتیجه این افراد فعالیت خود را رها کنند. فردی که میداند با رفتن به کشور دیگری از امکانات مادی و رفاهی بیشتری برخوردار میشود، باید به این موضوع نیز توجه داشته باشد که متعلق به جامعهای که در آن پرورش یافته است و در همان جامعه به جایگاه نخبگی رسیده است. بنابراین باید ظرفیت خود را در خدمت جامعه و مردم خود به کار بگیرد.
عضو شورای عالی حوزههای علمیه سراسر کشور در زمینه فراهم کردن ساختارهای اداری کشور درباره امکان نقشآفرینی نخبگان، تصریح کرد: تا حدی زمینه امکان نقشآفرینی نخبگان در کشور فراهم شده است، ولی این شرایط کامل نیست. باید شرایطی فراهم شود که استعدادها کشف شوند، به آنان جهت داده شود و این استعدادها از جنبههای اخلاقی و معنوی تقویت شوند. مشکل این است که گاهی فردی با استعداد بسیار بالا در دبیرستانها یا برخی دانشگاهها، مانند دانشگاه صنعتی شریف، با شرایطی مواجه میشود که زمینه ماندن او فراهم نیست و این مسئله بسیار خطرناک است.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: برخی از افرادی که در دانشگاههای معتبر پذیرفته میشوند، بالفعل نخبه هستند و دورههایی که میگذرانند از نظر علمی در سطح بالا و مورد قبول دنیا است. با این حال، گاهی ضعف برخی مسئولان یا برخی استادان در توجه و تحفظ نسبت به ایدههای ملی و معنوی موجب میشود این افراد به سمت دیگری سوق پیدا کنند.
غروی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیت علمی نخبگان در تصمیمگیریهای کلان، تأکید کرد: از مشکلاتی که در گذشته وجود داشت، فاصله میان دستگاههای اجرایی و دانشگاهها بود. دانشگاهها کارهای خود را انجام میدادند و افرادی هم که مسئولیت اجرایی داشتند، فعالیتهای خود را دنبال میکردند. هرچند برخی از افرادی که در دستگاههای اجرایی مسئولیت میگیرند، از تحصیلکردگان دانشگاهی هستند، اما گاهی پس از پذیرش مسئولیت، شرایط بهگونهای است که نمیتوانند از ظرفیتهای دیگران بهخوبی بهره ببرند. باید تلاش شود از ظرفیت نخبگان در کشور استفاده شود.
عضو شورای عالی حوزههای علمیه سراسر کشور با اشاره به ضرورت هماهنگی آموزش دانشگاهی با واقعیتها، گفت: گاهی آنچه در دانشگاهها آموزش داده میشود با واقعیتهای جامعه سازگار نیست. فرمولهایی که در مسائل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مطرح میشوند و بر اساس آنها ارزیابی صورت میگیرد، در برخی موارد با واقعیت جامعه ما هماهنگی ندارند. به هر صورت باید تلاش شود فاصله میان دانشگاه و دستگاههای اجرایی کاهش یابد و از متخصصان به میزان بیشتری استفاده شود. البته اینطور نیست که از متخصصان استفاده نشود، اما در برخی موارد مشکلات جدی وجود دارد.
غروی درباره شرایط اداره کشور در وضعیتهای بحرانی، اظهار کرد: گاهی مسئولان خودمان را نیز دستکم میگیریم، اگر شرایط جنگهایی که به ما تحمیل شد در هر کشور دیگری به وجود میآمد، باید دید چه وضعیتی پیش میآمد. فقط صبوری مردم نیست؛ باید به شرایط اجرایی و برنامهریزی کشور نیز توجه کرد. با وجود تورم بسیار بالا و فشار کمرشکن بر قشر متوسط، ضعیف و حقوقبگیر، کشور هم از جهات دریایی، هوایی، زمینی و هم از نظر افراد، اشخاص و شرکتها با تحریم گسترده مواجه است و اداره کشور در چنین شرایطی کار سادهای نیست.
وی افزود: باید از مسئولان به دلیل تلاش برای اداره کشور در چنین شرایطی تشکر کرد. اگر کسی حتی تجربه یک کار اجرایی کوچک را داشته باشد، متوجه میشود اداره کشور در این وضعیت بهسادگی امکانپذیر نیست.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم درباره طرحهایی از جمله مقابله با نفوذ، اظهار کرد: در این زمینه باید اقدامات لازم انجام شود چراکه اگر توجه بیشتری به مسئله نفوذ داشتیم، ممکن بود دانشمندان و مسئولان ارشد نظامی، سیاسی و اجرایی ما به شهادت نمیرسیدند. از مشکلاتی که گاهی برای جوانان ما وجود دارد، استفاده از برخی کانالها در فضای مجازی است. باید به این مسائل توجه و بهگونهای عمل کرد که مسائل اخلاقی جامعه، خانواده و سایر ابعاد اجتماعی آسیب نبیند.
عضو شورای عالی حوزههای علمیه سراسر کشور با اشاره بر ضرورت مدیریت فضای مجازی، تصریح کرد: نمیتوان فضای مجازی را بدون توجه به پیامدهای آن رها کرد و انتظار داشت هیچ آسیبی متوجه جامعه نشود. در کشورهای دیگر نیز اینگونه نیست که تمامی محتواها بدون محدودیت در دسترس باشد. آنان از روشهای فنی و امکانات مختلف برای کنترل دسترسیها استفاده و در برخی موارد مشخص میکنند افراد در سنین مختلف به چه محتواهایی دسترسی داشته باشند.
غروی تاکید کرد: باید شرایطی فراهم شود که برخی محتواها برای جوانان در سنین مشخص قابل دسترسی نباشد و مشخص باشد چه چیزی دیده میشود و چه چیزی دیده نمیشود. باید به این اقدامات برای حفظ جامعه، خانواده و نسل جوان مورد توجه قرار گیرد.
29215