صادرات یک کالای سنتی در حال نابودی
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی از کاشان مینویسد قبل ازسرگیری تحریمهای ایران در سال جاری، حجم صنعت فرش ایران سالانه حدود ۴۲۵ میلیون دلار بود که علاوه بر حفظ یک سنت و تجارت قدیمی درآمد تعداد زیادی از تجار و تولیدکنندگان ایرانی و تعداد زیادی کارگران افغان را که در این رشته کار میکنند، تأمین میکرد.حجم تولید فرش ایران سالانه حدود ۴۰۰ تن است که ۸۰ درصد آن به خارج صادر میشود و باوجود قریب به چهار دهه دشمنی بین ایران و آمریکا حداقل یکچهارم فرش ایران به آمریکا صادر میشود.ولی تحت تأثیر ازسرگیری تحریمها که آمریکا میگوید شدیدترین مورد در تاریخ است، این وضعیت تغییر خواهد کرد و از هماکنون میتوان آن را در بازار بزرگ کاشان که یکی از شهرهای اصلی تولید فرش است مشاهده کرد.یکی از عوارض تحریمها این است که گردشگران خارجی اندکی که به ایران سفر میکنند به دلیل محدودیتهای بانکی نمیتوانند از کارتهای اعتباری خود استفاده کنند.فابین سیمون یک توریست فرانسوی میگوید: «اگر میتوانستم باکارت اعتباری خودپرداخت کنم حتماً بیشتر خرید میکردم. من با خودم مقداری پول نقد آوردم و وقتیکه تمام شود دیگر راهی برای خرید ندارم.»محمود مرشدی یک تاجر فرش با بیش از چهار دهه سابقه کار در این تجارت میگوید صنعت فرش دستباف به خاطر گسترش تولید فرشهای ماشینی از سالها پیش آسیبدیده است. تعداد فرشهایی که شرکت او سالانه تولید میکند اکنون به ۲۰ تخته کاهشیافته درصورتیکه در دهه هفتاد خورشیدی به خاطر تقاضای بالا برای بازار محلی و صادرات خارجی حداقل ۱۰۰ تخته بود.ایران نمیتواند هیچ کالایی را مستقیماً به آمریکا صادر کند و تجار درصورتیکه بتوانند منشأ اصلی کالاها را پنهان کنند قادرند از طریق کشورهای ثالث فرش را به بازار آمریکا برسانند.جواد اصفهانیان که خانوادهاش صاحب یکی از قدیمیترین کارگاههای تولید فرش ایران است میگوید تنها دلیل بقای این صنعت بهرهگیری از کار ارزان پناهجویان افغان است که اکثر آنها زن هستند و روزانه مبلغی حدود ۱.۵ دلار دستمزد میگیرند.او تخمین میزند که حدود دو میلیون نفر در صنعت فرش مشغول کار هستند و درمجموع حدود هشت میلیون نفر به این درآمد وابسته هستند.اما تحت تأثیر بدتر شدن اوضاع اقتصادی ایران بسیاری از پناهجویان و مهاجران افغان به کشور خود بازمیگردند. طبق آمارهای سازمان ملل متحد طی شش ماه گذشته حدود ۳۵۰ هزار نفر از آنها به افغانستان بازگشتهاند.جواد اصفهانیان میگوید: «من مطمئنم اگر بافندگان افغان ایران را ترک کنند صنعت فرش دستباف ایران نابود خواهد شد. باوجود گزارشهای مکرر آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تأیید وفاداری ایران به تعهدات خود در قبال برجام و تأکید سایر قدرتهای جهانی امضاکننده این توافق بر حفظ آن دولت دونالد ترامپ معتقد است که برجام توافق بدی بوده چون نتوانسته است دخالتهای ایران در کشورهای منطقه و برنامههای موشکی آن کشور را متوقف کند.
