تعهد کمک 6 میلیارد دلاری به افغانستان
نشست حامیان مالی افغانستان به میزبانی مشترک دولت افغانستان، سفارت فنلاند در این کشور و دفتر سازمان ملل متحد در ژنو برگزار شد. به گفته مقامهای افغانستان، دولت این کشور دستکم تا سال 2025 برای تامین نیازهای بودجهای خود نیاز به کمکهای خارجی دارد. عبدالهادی ارغندیوال وزیر مالیه، وزیر دارایی افغانستان در نشست «اولویتهای اقتصادی» افغانستان که در حاشیه این نشست بینالمللی در ژنو برگزار شد، از حامیان مالی افغانستان خواست که تعهدهای پیشین خود را برای کمک مالی به افغانستان دستکم تا 5سال دیگر ادامه دهند. به گفته ارغندیوال، دولت افغانستان از سال 2025 خواهد توانست تمامی نیازهای بودجه خود را از منابع داخلی تامین کند و دیگر نیازی به کمکهای خارجی نخواهد داشت.
اتحادیه اروپا، بریتانیا، هلند، کانادا، استرالیا، نروژ، فنلاند، دانمارک، ژاپن و هندوستان مجموعا تعهد دادند تا مبلغی معادل 6میلیارد دلار برای کمک به افغانستان در 4سال آینده پرداخت کنند که نیمی از آن توسط دولت هندوستان تعهد شده است. اتحادیه اروپا مبلغ یکمیلیارد و 200میلیون یورو، بریتانیا مبلغ 700میلیون پوند و ژاپن مبلغ 700میلیون دلار را برای کمک به افغانستان طی چهار سال آینده بر عهده گرفتهاند. نشست حامیان مالی افغانستان هر چهار سال یک بار برگزار میشود و در نشست پیشین که سال 2016در بروکسل برگزار شد، حامیان بینالمللی کمکی معادل 15میلیارد و 200میلیون دلار برای افغانستان در نظر گرفتند.
کمکهای ایران به افغانستان
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، بعدازظهر روز سهشنبه به صورت بر خط در این نشست سخنرانی کرد. وزیر امور خارجه کشورمان ضمن انتقاد از رویکرد معیوب کمککنندگان بینالمللی به افغانستان گفت: «اهداکنندگان کمکهای بینالمللی رویکردی جدا معیوب دارند – که بازخورد ساده آن در ترتیب سخنرانان این جلسه نمایان است که همسایگان را در نوبت آخر قرار داده است.» ظریف همچنین با انتقاد از مانعتراشیهای امریکا برای تامین برق افغانستان از نیروگاههای ایران، توسعه خط آهن میان دو کشور و توسعه بندر چابهار تاکید کرد: «ایالات متحده، به جای تسهیل این امر، با تروریسم اقتصادیای که هم ایرانیها و هم افغانها را هدف قرار داده است، برای چنین همکاریهایی مانعتراشی میکند.» ظریف با برشمردن تعهدات ایران برای کمک به افغانستان گفت: «با وجود جنگ اقتصادی سبوعانه ایالات متحده علیه مردممان، از بیش از سه میلیون افغان میزبانی کردهایم و آنها از اقلام غذایی، حمل و نقل و خدمات درمانی یارانهای برخوردار هستند، 470هزار دانشآموز افغان در مدارس ما درس میخوانند، 22هزار دانشجوی افغان در دانشگاههای ما مشغول تحصیل هستند، ما از طریق چابهار افغانستان را به جهان خارج متصل میکنیم. خط آهن خاف-هرات در روزهای آتی افتتاح میشود.» ظریف تاکید کرد که ایران آمادگی تامین بخش بیشتری از نیازهای افغانستان در حوزه انرژی و برق دارد که امریکا مانع عملی شدن آن میشود.
تاکید مجدد ایران بر خروج مسوولانه نظامیان خارجی از افغانستان
محمدجواد ظریف در بخشی دیگر از سخنانش گفت: «رویکرد نظامی برای ایجاد صلح شکست خورده و حضور نیروهای خارجی به معضلی دیرپا بدل شده است. خروج مسوولانه نیروهای خارجی از افغانستان - همراه با انتقال روان و موثر وظایف آنها به نیروهای امنیتی افغانستان – گامی در جهت صلح پایدار خواهد بود.» وی تاکید کرد: «این تراژدی عظیمی است که بیست سال بعد از کنفرانس بن ما هنوز در حال صحبت در مورد جنگ در افغانستان هستیم. برای بیش از 40سال، مردم افغانستان متحمل خونریزیهایی بودهاند که عمدتا از خارج نشات گرفته است.» ظریف تصریح کرد: «ایران همواره از گفتوگوهای بینالاافغانی که تحت اختیار و رهبری خود افغانها انجام شود، حمایت کرده است. این گفتوگوها باید طالبان را نیز شامل شده و ضمنا دستاوردهای پس از 2001 را حفظ کند: قانون اساسی دموکراتیک، حق مردم برای تعیین سرنوشت خود، حقوق اقلیتهای قومی و مذهبی، حقوق زنان و مبارزه با تروریسم. سازمان ملل متحد باید در تسهیل گفتوگوهای بینالاافغانی نقشی محوری داشته باشد و ایران برای همکاری آمادگی دارد.»
سخنرانیهای مهم دو روز کنفرانس ژنو
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل در سخنرانی خود ضمن تاکید بر حمایت سازمان ملل از افغانستان بر اهمیت صلح و حفظ حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان تاکید کرد و گفت: سازمان ملل و اعضای آن به حمایت از افغانستان ادامه خواهند داد. او خواستار آتشبس بشردوستانه فوری برای جلوگیری از تلفات بیشتر و برای کنترل کرونا در افغانستان شد.
محمد اشرف غنی، رییسجمهور افغانستان با تاکید بر فرماندهی 96درصد از عملیات ضدتروریسم در خاک افغانستان توسط این کشور گفت: «ما در خط مقدم مبارزه با تروریسم جهانی قرار داشتیم.» وی با اشاره به تعهد دولتش به ادامه گفتوگوها با طالبان، تاکید کرد که بارها از طالبان درخواست آتشبس کرده است و بار دیگر این درخواست را برای آتشبس فوری اعلام میکند. او دو مشکل کرونا و فساد گسترده را از جمله مشکلات جاری کشور دانست که دولت او قصد دارد با تمام توان با آن مقابله کند. جوزپ بورل، نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در سخنان خود گفت: افغانستان نه تنها به حمایت مالی بلکه نظامی و امنیتی نیاز دارد. خشونت باید نه فردا بلکه اکنون متوقف شود. در مسیر آینده، افغانستان، باید دستاوردهای دموکراتیک، زنان و حقوق بشر را حفظ کند. وی با تاکید بر آتشبس فوری در افغانستان گفت: هر تحرکی که به تقویت و شکلگیری مجدد داعش بینجامد بر حمایت این بلوک از افغانستان تاثیر میگذارد. بورل تصریح کرد: آتشبس نباید پیامد روند صلح باشد باید از امروز و همراه با این روند باشد. هر تلاشی برای حفظ و بازیابی داعش بر حمایت سیاسی و اقتصادی ما تاثیر دارد.
جنجال در پارلمان افغانستان پس از اظهارات معاون رییسجمهور
صحبتهای روز دوشنبه امرالله صالح، معاون اول رییسجمهور افغانستان با واکنش تند نمایندگان ولسی جرگه افغانستان مواجه شد که این اظهارات را توهین به شأن نمایندگی خواندند. نمایندگان پارلمان افغانستان صبح سهشنبه در اعتراض به اظهارات معاون رییسجمهور در کنفرانس بینالمللی ژنو، دستور کار جلسه را تغییر دادند و رای اعتماد و دریافت برنامههای شش نامزد وزارت در کابینه اشرف غنی را لغو کرد. امرالله صالح، در سخنرانیاش در جمع حامیان بینالمللی بازسازی افغانستان، ضمن پذیرش حیف و میل شدن کمکهای خارجی برای بازسازی افغانستان به دلیل فساد، مدعی شده بود که فساد در میان نمایندگان پارلمان بسیار گسترده است و مصونیت پارلمانی اجازه نمیدهد که این افراد محاکمه شوند.
امرالله صالح، در سخنرانی دوشنبهشب در کنفرانس ژنو گفته بود: «فساد برخی اعضای مشخص پارلمان بسیار بزرگ است؛ بسیار بزرگ. تاکنون، متاسفانه افغانستان نتوانسته است هیچ یک از اعضای پارلمان را به دادگاه بکشاند. این یک گوشه فراموش شده است. تاکنون وزیران، ژنرالها، روسا و حتی سیاستمداران بلندپایه محکوم شدهاند؛ اما هیچ عضو پارلمان هزینه دست داشتن را در فساد نپرداخته است.» وی خواهان لغو مصونیت قضایی نمایندگان پارلمان افغانستان برای مبارزه با فساد شد.
میررحمان رحمانی، رییس پارلمان افغانستان در واکنش به اظهارات معاون اول رییسجمهور گفت: «امرالله خان از قانون آگاهی کامل ندارد. در هیچ جای قانون نیامده که نمایندگان در صورت ارتکاب جرم مصوونیت دارند، بلکه در قانون نمایندگان را فقط در برابر اظهاراتشان مصون دانسته است.» 40نماینده پارلمان افغانستان با ارایه طرحی به هیات رییسه خواستار تغییر اضطراری دستور کار جلسه از رسیدگی به صلاحیت نامزدهای وزارت به بررسی اظهارات اخیر معاون اول رییسجمهور شدند که با رای اکثریت قاطع نمایندگان، رسیدگی به صلاحیت نامزدهای وزارت از دستور کار خارج شد.
نهایتا عصر روز سهشنبه پارلمان افغانستان اعلام کرد تا زمانی که معاون رییسجمهور اتهامهای خود به نمایندگان را در محاکم قضایی اثبات نکند، روند رسیدگی به صلاحیت نامزدهای پیشنهادی دولت برای تصدی 13وزارتخانه بدون وزیر کابینه را متوقف میکند. به گزارش خبرگزاری صدای افغان نذیر احمد حنفی، رییس کمیسیون تقنین پارلمان، بیانیه مشترک نمایندگان مجلس را به این مضمون به اطلاع رسانهها رساند: «تا زمانی که صالح موضوع فساد اعضای پارلمان را روشن نکند، روند ارایه برنامههای نامزد وزیران کابینه آغاز نمیشود همچنین در صورتی که رییسجمهور غنی در این مورد توجه نکند؛ مجلس نمایندگان، ماده ۶۹ قانون اساسی را روی دست خواهد گرفت و علیه امرالله صالح نیز رسما در محکمه شکایت درج میشود.»
