سقوط سرمایه گذاری سرانه درایران
میدانیم که در سال ۱۳۹۰ به ازای هر ایرانی ۷ میلیون تومان سرمایهگذاری ناخالص به قیمت ثابت انجام شده و در روندی مخرب این رقم به ۳/۲ میلیون تومان سال ۱۴۰۱ کاهش یافته و به خوبی آگاه هستیم که اقتصاد ایران به راحتی و به سرعت به وضعیت سال ۱۳۹۰ برنمیگردد و پس از آن هم با توجه به نرخ استهلاک و رشد جمعیت سالها طول میکشد تا به شرایط ایدهآل، حداقل قابل مقایسه با کشورهای منطقه برسیم. بنابراین تا زمانی که وضعیت سه منبع اصلی سرمایهگذاری یعنی سرمایه دولتی، خصوصی و خارجی درست نشود، حال اقتصاد ایران خوب نخواهد شد. اگر همچنان بر مسیرهای تجربه شده قبلی مانند شیوه سنتی تدوین و اجرای برنامه توسعه پنج ساله که در لایحه برنامه هفتم در حال تحقق است، پافشاری شود یا همچنان شریانهای حیاتی اقتصاد کشور با دشمنتراشی در عرصه بینالملل بسته شود، یا همچنان دولت در صادرات نفت ناتوان باشد و نتواند محیطی مناسب برای حفظسرمایههای مالی و انسانی در داخل کشور و جذب سرمایههای خارجی مهیا کند، این افول سرمایهگذاری ادامه خواهد یافت. در سال ۱۳۹۰ حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان به قیمت جاری سرمایهگذاری ناخالص انجام شده که با نرخ دلار آن زمان میتوان گفت حدود ۱۵۰ میلیارد دلار بوده است. ۳۰ درصد از این رقم دولتی و مابقی غیردولتی بوده است. در سال ۱۴۰۱ حدود ۲۵۸۰ هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری ناخالص انجام شده که با میانگین نرخ دلار بازار غیررسمیدر این سال که بانک مرکزی اعلام کرده، کل سرمایهگذاری میشود ۷۴ میلیارد دلار که فقط ۱۵ درصد آن دولتی بوده است. حال اقتصاد ایران بهبود نخواهد یافت مگر اینکه سرمایهگذاری بهاندازهای باشد که طی سه سال به سرمایه سرانه سال ۱۳۹۰ بازگردیم. برای این هدف حداقل به سالی حدود ۷۵ میلیارد دلار سرمایه.گذاری بیشتر نیاز داریم. هر چند برای بازسازی و سازندگی مقدماتی کشور بهاین رقم نیاز است اما هم خارج از توان بودجه عمومیدولت (با اعتبارات عمرانی حدود ۹ میلیارد دلاری در سال ۱۴۰۱) و هم خارج از توان بخش خصوصی است و چارهای به غیر از حفظ سرمایههای فعلی و جذبسرمایههای خارجی با بهبود روابط بینالمللی وجود ندارد.
