مرکز پژوهشهای مجلس گزارش داد:
دو برابر نیاز کشور برنج واردشد
دو برابر نیاز کشور برنج واردشد
سایت خبری تحلیلی ساعت 24- مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی اعلام کرد: ایران در سال گذشته، دو برابر بیش از نیاز خود اقدام به واردات برنج کرده است. بر اساس این گزارش ایران با واردات بیش از یک میلیون تن برنج در سالهای اخیر پس از کشورهای فیلیپین، نیجریه و عربستان سعودی در رتبه چهارم واردات جهان قرار گرفته است. این در حالی است که ایران بیش از میانگین جهانی تولید برنج دارد.
از سوی دیگر این واردات به مخاطرهای برای کسب و کار کشاورزان ایران تبدیل شده است به ویژه که اکثر واردات برنج در فصل برداشت برنج ایرانی انجام میشود. بررسی آمار نشان میدهد که آمار واردات برنج از میزان 699 هزار تن در سال 1380 به 1289 هزار تن در سال 91 رسیده است.
اگر مصرف سرانه برنج برای هر ایرانی 40 کیلوگرم در نظر گرفته شود، سالانه سه میلیون تن برنج مورد نیاز است که با احتساب دو میلیون و 400 هزار تنی در داخل، نیاز به 600 هزار تن واردات برنج است و اگر 200 هزار تن هم به منظور ذخیره سازی این محصول در نظر گرفته شود در نهایت باید 800 هزار تن برنج خارجی وارد شود تا هم تأمین کننده بازار مصرف باشد و هم به دسترنج کشاورزان لطمه نزند ولی هم اکنون با واردات یک میلیون و 289 هزار تن برنج، 489 هزار تن بیش از آنچه مورد نیاز است به کشور وارد میکند.
بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، درصد خوداتکایی برنج دائما در حال کاهش است به طوری که از 61 درصد در سال 1380 به 44 درصد در سال 1391 رسیدهایم. این گزارش میافزاید: در مورد خودکفایی برنج، به برنامه تولید توجهی نشده است و دولت باید برای حفظ سرمایههای داخلی و جلوگیری از خروج ارز از کشور حامی برنج کاران باشند.
قاچاق برنج
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد که بر خلاف سایر غلات، برنج علاوه بر گمرکات از راههای دیگر و قاچاق مانند واردات ته لنجی صورت میگیرد که با وجود آن که آمار رسمی و دقیقی درباره آن وجود ندارد اما مقادیر آن قابل توجه است. این گزارش میافزاید حتی بدون این واردات و تنها بر اساس آمارهای رسمی گمرکی، خبر از واردات بیرویه، نبود نظارت دقیق و کافی بر واردات و تنظیم بازار برنج همواره کشاورزان را برای فروش محصولات خود با مشکلات عدیده رو به رو کرده است. بررسیها نشان میدهد که دو عامل تولید داخل و نرخ تعرفه تعیین شده برای واردات برنج است.
آمار موجود بیانگر تغییرات در روند واردات و تولید است. از سال 1385 واردات برنج رو به افزایش گذاشته است و به تدریج آثار کاهش تولید نیز بروز کرد. البته تأثیر خشکسالی در کاهش تولید سال 86 قطعی است اما در سال 88 نیز تولید به رغم کاهش آثار خشکسالی بهبود چندانی را نشان نمیدهد. شاید این روند کاهش تولید و افزایش واردات را بتوان متأثر از سیاست کاهش تعرفه بر واردات برنج از 150 درصد در سال 1384 به 21 درصد در سال سال 1387 دانست.
این گزارش نشان میدهد که بعد از سال 1384 با کاهش تعرفه واردات برنج میزان واردات برنجهای خارجی که اغلب مشکوک به آلودگی نیز بودهاند به شدت افزایش یافته است و جهتگیری به سمت محصولات درجه دو و پایینتر بوده که عرصه را برای رقابت محصولات با کیفیت تنگ شده است.
مرکز پژوهشهای مجلس مهمترین مشکلات فعلی برنج را در بخش تولید مشخص نبودن سیاست خودکفایی، هزینه بالای تولید، بالا بودن میزان ضایعات، عدم توسعه صنایع جانبی و کوچک بودن قطعات زمین زیر کشت میداند. همچنین در بخش توزیع، تصدیگری دولت در بازار برنج و نبود اطلاعات تنظیم بازار مهمترین چالشهای پیش روی اقتصادی ایران در زمینه برنج است. از دیگر مشکلاتی که مرکز پژوهشها بر آن تأکید کرده است فقدان بسته بندیهای نوین را میتوان نام برد.
از سوی دیگر این واردات به مخاطرهای برای کسب و کار کشاورزان ایران تبدیل شده است به ویژه که اکثر واردات برنج در فصل برداشت برنج ایرانی انجام میشود. بررسی آمار نشان میدهد که آمار واردات برنج از میزان 699 هزار تن در سال 1380 به 1289 هزار تن در سال 91 رسیده است.
اگر مصرف سرانه برنج برای هر ایرانی 40 کیلوگرم در نظر گرفته شود، سالانه سه میلیون تن برنج مورد نیاز است که با احتساب دو میلیون و 400 هزار تنی در داخل، نیاز به 600 هزار تن واردات برنج است و اگر 200 هزار تن هم به منظور ذخیره سازی این محصول در نظر گرفته شود در نهایت باید 800 هزار تن برنج خارجی وارد شود تا هم تأمین کننده بازار مصرف باشد و هم به دسترنج کشاورزان لطمه نزند ولی هم اکنون با واردات یک میلیون و 289 هزار تن برنج، 489 هزار تن بیش از آنچه مورد نیاز است به کشور وارد میکند.
بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، درصد خوداتکایی برنج دائما در حال کاهش است به طوری که از 61 درصد در سال 1380 به 44 درصد در سال 1391 رسیدهایم. این گزارش میافزاید: در مورد خودکفایی برنج، به برنامه تولید توجهی نشده است و دولت باید برای حفظ سرمایههای داخلی و جلوگیری از خروج ارز از کشور حامی برنج کاران باشند.
قاچاق برنج
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد که بر خلاف سایر غلات، برنج علاوه بر گمرکات از راههای دیگر و قاچاق مانند واردات ته لنجی صورت میگیرد که با وجود آن که آمار رسمی و دقیقی درباره آن وجود ندارد اما مقادیر آن قابل توجه است. این گزارش میافزاید حتی بدون این واردات و تنها بر اساس آمارهای رسمی گمرکی، خبر از واردات بیرویه، نبود نظارت دقیق و کافی بر واردات و تنظیم بازار برنج همواره کشاورزان را برای فروش محصولات خود با مشکلات عدیده رو به رو کرده است. بررسیها نشان میدهد که دو عامل تولید داخل و نرخ تعرفه تعیین شده برای واردات برنج است.
آمار موجود بیانگر تغییرات در روند واردات و تولید است. از سال 1385 واردات برنج رو به افزایش گذاشته است و به تدریج آثار کاهش تولید نیز بروز کرد. البته تأثیر خشکسالی در کاهش تولید سال 86 قطعی است اما در سال 88 نیز تولید به رغم کاهش آثار خشکسالی بهبود چندانی را نشان نمیدهد. شاید این روند کاهش تولید و افزایش واردات را بتوان متأثر از سیاست کاهش تعرفه بر واردات برنج از 150 درصد در سال 1384 به 21 درصد در سال سال 1387 دانست.
این گزارش نشان میدهد که بعد از سال 1384 با کاهش تعرفه واردات برنج میزان واردات برنجهای خارجی که اغلب مشکوک به آلودگی نیز بودهاند به شدت افزایش یافته است و جهتگیری به سمت محصولات درجه دو و پایینتر بوده که عرصه را برای رقابت محصولات با کیفیت تنگ شده است.
مرکز پژوهشهای مجلس مهمترین مشکلات فعلی برنج را در بخش تولید مشخص نبودن سیاست خودکفایی، هزینه بالای تولید، بالا بودن میزان ضایعات، عدم توسعه صنایع جانبی و کوچک بودن قطعات زمین زیر کشت میداند. همچنین در بخش توزیع، تصدیگری دولت در بازار برنج و نبود اطلاعات تنظیم بازار مهمترین چالشهای پیش روی اقتصادی ایران در زمینه برنج است. از دیگر مشکلاتی که مرکز پژوهشها بر آن تأکید کرده است فقدان بسته بندیهای نوین را میتوان نام برد.
