دردسرهای «نفتا» برای شکر امریکا

سایت خبری تحلیلی ساعت 24- بازار جهاني شكر نمي‌تواند سهم ايالات متحده امريكا را ناديده بگيرد. اين كشور به دليل مصرف بالايي كه دارد در معادلات جهاني شكر نقش قابل توجهي دارد. سياست‌هاي تجارت شكر در امريكا اما كار پردردسري بوده و هست. يكي از دردسرهايي كه براي اين بازار پديدار شد، رفتاري بود كه پيمان تجارت آزاد ميان امريكا، مكزيك و كانادا ايجاد كرد. نوشته حاضر اين داستان را بازگو مي‌ند. توجه داشته باشيم كه گسترش پيمان‌هاي تجاري در جهان و منطقه سرانجام پاي ايران را به ميان خواهد كشاند. خواندن نوشته حاضر مي‌تواند آمادگي ذهني براي آن روزها ايجاد كند.
نفتا از اول ژانويه 1994 لازم‌اجرا شد تا بيشتر محدوديت‌هاي تجاري ميان ايالات متحده، كانادا و مكزيك را از بين ببرد، ليكن تجارت ازاد شكر از اول ژانويه 2008 تحقق يافت. سهميه ساليانه مكزيك از شكر خام ايالات متحده بيش از نفتا معادل 7258 تن بوده است و اين امر نشان مي‌دهد كه مكزيك از اوايل دهه 1990 و در زمان مذاكرات، يك واردكننده محض شكر بوده است. ايالات متحده بزرگ‌ترين مرجع واردات شكر به مكزيك بوده است، پس از آن، كوبا و برزيل در رده‌هاي بعدي قرار داشته‌اند. بيشتر شكر صادر شده از امريكا به مكزيك بر اساس ملاحظات برنامه صادرات مجدد ايالات متحده صورت مي‌گرفته كه با تصفيه‌كنندگان اجازه مي‌داد شكر خام خارجي را تصفيه و به مكزيك صادر و مجبور نبودند از قيمت‌هاي داخلي پيروي كنند.
در مذاكرات اوليه نفتا، تخصيص 65/1 ميليون تن سهميه در بازار ايالات متحده توسط مكزيك درخواست شد كه از كل سهميه نرخ تعرفه‌اي تخصيص داده شده به دريافت‌كنندگان خارجي توسط ايالات متحده بيشتر بود. نمايندگان دولت مكزيك ادعا كردند مكزيك مي‌تواند تولي شكر را از طريق خصوصي‌سازي بخش توليد شكر خام و ديگر استراتژي‌ها به منظور بهبود اثربخشي و بهره‌وري كشاورزان، توسعه دهد (براي مثال، مكانيزم‌هاي آزادتر بازار داخلي مانند نرخ بهره‌هاي پايين‌تر بر روي اعتبارات زراعي و كاهش حمايت‌هاي قيمتي). از نظر مكزيك، سهميه بالي شكر ايالات متحده يك انگيزه كليدي در بازار براي افزايش توليد شكر همراه با كاهش سوبسيدهاي دولت مكزيك فراهم كرد.
بنابراين، پيش‌نويس اصلي اين توافقنامه ميان مكزيك و ايالات متحده به مجوز افزايش صادرات معاف از عوارض گمركي به ايالات متحده به مجوز افزايش صادرات معاف از عوارض گمركي به ايالات متحده از سطح 7258 تن شكر خام به حداكثر 25 هزار تن مربوط مي‌شود. به‌علاوه محموله‌هاي معاف از عوارض بيش از سطح اصلي به مازاد توليد خالص شكر مكزيك (توليد شكر داخلي منهاي مصرف شكر داخلي) محدود شده بود.
بر اساس قوانين مازاد توليد شكر خام خالص مشخص شده براي شش سال نخست، در حداكثر سطح دسترسي معافيت گمركي مكزيك براي صادرات شكر به ايالات متحده هفتمين سال موافقتنامه (2001) به 15 هزار تن افزايش خواهد يافت. علاوه بر آن، چنانچه مكزيك براي دو سال متوالي پس از شش سال توافقنامه، يك صادركننده محض باشد، مي‌تواند دسترسي نامحدود به بازار ايالات متحده داشته باشد.
با بروز مشكلات جدي نفتا در كنگره امريكا در آگوست 1993، نمايندگان تجاري ايالات متحده با مذاكره با توليدكنندگان شكر ايالات متحده در زمينه لغو دسترسي مكزيك با بازار ايالات متحده موافقت كردند. ابتدا توليدكنندگان شكر مكزيك و دولت مكزيك از اجراي اصل موضوع توافقنامه طفره رفتند. اگرچه در لحظه آخر، صنعت شكر مكزيك توافق نمود تا از طريق توافق دوجانبه به ارجاي اصل توافقنامه پايبند گردد.
صنعت شكر ايالات متحده ترس از آن داشت كه با قول دسترسي به بازار ايالات متحده نتواند سرمايه‌گذاري و توسعه در مكزيك را تشويق كند و تقاضاي مكزيك براي واردات را تغيير دهد. براي مثال مكزيك توانست در صنعت نوشيدني‌هاي بدون الكل خود به HFSC روي آورد. چنين سناريايي عامل اصلي در توسعه اين تفاهم‌نامه دوجانبه در زمينه شكر بود كه در آن فرمول تعيين توليد مازاد خالص مكزيك داراي يك الحاقيه مبني بر HFSC بر اساس زمينه مصرف دوجانبه بود. بنابراين توليد شكر مكزيك مي‌بايست بيش از مصرف مكزيك در زمينه شكر و HFSC باشد تا به عنوان يك توليدكننده مازاد خالص به شمار آيد. اين‌گونه باور شده بود كه اين وجه از تفاهم‌نامه دوجانبه به ميزان بسيار زيادي از شانس مكزيك را براي تبديل شدن به يك تامين‌كننده عمده شكر براي ايالات متحده از بين مي‌برد. همچنين اين تفاهم‌نامه دوجانبه، قانون دسترسي شكر بدون محدوديت را كه در توافقنامه اصلي نفتا وجود داشت و به موجب آن مكزيك در صورتي مي‌توانست به بازار ايالات متحده دسترسي نامحدود داشته باشد كه دو سال متوالي به مازاد توليد دست يابد، لغو نمايد.
چند سال پس از امضاي پيمان، مكزيك به شرايط توليدكننده مازاد خالص دست نيافت، اين امر با افزايش مصرف مكزيك از HFSC وارد شده، دچار تهديد شد. مكزيك ادعا نمود كه در طول سال‌هاي پس از امضاي توافقنامه دوجانبه، ايالات متحده HFSC را دامپينگ نموده است. از اين رو دولت مكزيك با تلاش‌هاي خستگي‌ناپذير سعي نمود تا با فاصله گرفتن از HFSC، از صنعت شكر داخلي‌اش حفاظت نمايد. آنان ابتدا تعرفه‌هاي پيشگيري از انبار نمودن را اعمال نمودند كه به طور كامل توسط سازمان تجارت جهاني غيرقانوني اعلام شد. سپس در اول ژانويه 2002، كنگره مكزيك يك ماليات 20 درصد را بر روي نوشيدني محتوي HFSC اعمال نمودند كه به طور موثر منجر به حذف استفاده از HFSC ايالات متحده در صنعت نوشيدني مكزيك گرديد. اين موضوع در نهايت توسط نفتا و سازمان تجارت جهاني، مغاير با الزامات تجارت بين‌المللي مكزيك شناخته شد ليكن كل اين اقدامات، سال‌ها به طول انجاميد. بالاخره در يك توافق دوجابنه در جولاي 2006 توسط دو دولت، اختلافات درازمدت در رابطه با سطح دسترسي شكر مكزيك به بازار ايالات متحده و نيز محدوديت‌هاي مكزيك براي واردات HFSC از ايالات متحده حل شد. مدت زمان اين تفاهم‌نامه تا اول ژانويه 2008 تعيين شد، زماني كه پس از آن قانون تجارت آزاد شيرين‌كننده‌ها بر اساس شرايط توافقنامه اصلي NAFTA، قابل اجرا مي‌باشد.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: