مبارزین جنگ بین المللی دوم از چه سیاستی پیروی میکردند
جنگ جهانی دوم درسپتامبر سال 1939م با حمله آلمان به رهبری آدولف هیتلر به لهستان (پولند) آغاز شد، دراین جنگ جرمنی با اتحاد شوروی به رهبری استالین متحد شده بود تا ازیکطرف کشور های اروپائی را در دوراهی قرار داده و مانع حمله آنها و دفاع از لهستان شود و ازجانب دیگر خود را از طرف روسها مطمین ساخته و اروپا را به زانو درآورد.
در جنگ جهانی دوم مانند جنگ اول جهانی کشور های درگیر بنام های متحدی و متفق حضور داشتند، که متحدین کشور های آلمان،ایتالیا،جاپان بودند که میخواستند جهان را برای خود تقسیم کنند و چون در جنگ اول منفعت به آینها نرسیده بود و مستعمرات زیادی نداشتند برای گسترش قلمرو خود با هم متحد شدند،از جانب دیگر متفقین بودند که انگلیس، فرانسه ، چین و دیگر کشور های اروپای غربی و شمالی که اینها از اول مخالف اقدام هیتلر به لهستان شده به آنکشور اعلام جنگ کردند وبا هم برای نابودی هیتلر و تیمش که جاپان و ایتالیا بود متفق شدند، و آمریکا و شوروی بعد از پیشرفت متحدین به رهبری آلمان و حمله به شوروی از یک سو و حمله برزیر دریایی های امریکا، اقدام به مقابله کرده و بر ضد المان متفق شدند. این جنگ تمام عیار حدود 6 سال دوام کرد و ضربات شدیدی را به کشور های اروپایی زده و اقتصاد آنکشور ها را تغیر داده و روند جهانی را از فرانسه و انگلیس به امریکا و شوروی انتقال داد .
جرمنی در اوایل سال 1940 که از اتحاد و اتفاق کشور های اروپای غربی برضدش بخاطر حمله و فتح لهستان آگاه شده بود به حمله گسترده آغازید و به سرعت فوق العاده از طریق هالند وبلژیک، فرانسه قدرتمند را فتح کرده و درشهر ورسای به شکل خفت بار با فرانسوی های مغلوب برخورد کرد وتعدادی از جنرالان فرانسوی مانند دوگول به انگلیسان رفته مبارزه فرانسه آزاد را شروع کردند وتعدادی در جنوب فرانسه موضع گرفتند تا اوایل سال 1940 اروپا شکست خورده و به زانو در آمد و بعدآ هیتلر برای تحقق هدف اصلی خود که جنگ با کمونیست بود به طرف روسیه شوروی رفت.
باید یاد آور شد که در تمام اروپای غربی جز بریتانیا همه کشور های قدرتمند به زانو در آمده بود و این حادثه در نیمه اول 1940 میلادی اتفاق افتاد که این خود بیانگر سرعت فوق العاده رژیم نازی بود از جانب دیگر ایتالیا نیز به افریقای شمالی حمله کرده و خاکهای آنرا متصرف شد و از جانب دیگر متحدین آسیایی آلمان جاپان نصف کشور چین را تسخیر و آهسته آهسته آسیای جنوب شرقی را نیز تسخیر کرد. این حمله های برق آسا هیتلر را مغرور ساخت تا به شوروی حمله کرده و آنرا تسخیر کند.
حمله هیتلر به شوروی درآن مقطع زمانی نه تنها به نفع رژیم نازی نبود بلکه باعث شکست و بعدآ نابودی آنکشور شد،استالین که آمادگی کامل گرفته بود و بالای قرار داد صلح هیتلر باور نداشت از اول به فکر جور کردن سلاح و آمادگی عام و تام بر ضد آن رژیم بود، و باید گفت که هیتلر همیشه از ناپلیون بناپارت تقلید کرده و میخواست خود را نسبت به او برتری دهد،او در سخنرانی های خود میگفت که ناپلیون در روسیه شکست خورد ولی من پیروز خواهم شد،اما همانطور که ناپلیون شکست خورده بود هیتلر نیز شکست خورد و اولین شکست او در شهر استالین گراد (دوشنبه ) تاجکستان بود که این اتفاق در 1942 بوقوع پیوست و شهامت روسها را به نمایش گذاشت.
یکی از علتهای که هیتلر و متحدین دیگرش شکست خوردند حضور امریکا مانند یک قدرت بزرگ در کنار متفقین بود،و با پول و امکانات زیاد خود زمینه سقوط رژیم نازی را هموار ساخت از جانب دیگر حمله ایتالیا به کشور های افریقایی آلمان را در هرجا مصروف ساخت که این خود باعث نابودی آنکشور شد.
امریکا نقش بسیار مهمی در جنگ جهانی دوم داشت،اشتباه جاپان و دیگر متحدین بشمول آلمان خود زمینه ساز حضور امریکا و شکست متحدین را به همراه داشت. امضای پیمان سه جانبه محور میان آلمان،ایتالیا وژاپن در 27 سپتامبر 1940 و متعاقب آن اقدام ژاپن درتسخیر پایگاه های دریایی هند وچین ،تهدیدی جدی از سوی دول محور علیه منافع امریکا در اقیانوس آرام بود.
نبرد زیر دریاییها نیز زمینه حضور فعال ترامریکا در جنگ را فراهم ساخت. 30 اپریل 1941 روزولت به نیروی هوایی امریکا دستور داد برای حمایت از کاروانهای دریایی بریتانیا تاحدود هزار مایل از ساحل امریکا به پرواز اکتشافی بپردازند.(5): 529
درماه اگست 1940 م روزولت رئیس جمهور امریکا طرحی را برای کمک موقت نظامی به بریتانیا تهیه کرد؛معامله پنجاه ناوشکن کهنه امریکایی در برابر اعطای پایگاه های دریایی به ایالات متحده در جزایر کاراییب متعلق به بریتانیا، اگرچه وینستون چرچیل به کمک های مستقیم امریکا چشم امید دوخته بود،با آنهم روند معاوضۀ ناوشکن ها با پایگاه ها دریایی امریکا به او آرامش می بخشید زیرا به معنای پایان بی طرفی رسمی ایالات متحده بود. 5: ص 305
آلمان که از روابط تنگاتنگ انگلیس و امریکا خسته شده بود و نمیخواست این بازی موش وپشک ادامه پیدا کند خود اقدام به حمله های برضد امریکا کرد که باعث شرکت این قاره درجنگ به نفع متفقین شد.
نخستین حمله آلمان به کشتی های امریکایی در 4 سپتامبر 1941 م صورت گرفت یعنی موقعی که یک زیر دریایی آلمانی مبادرت به پرتاب اژدر به سوی ناوشکن امریکایی کرد. روزولت در یک برنامه رادیویی در 11 سپتامبر 1941،با لحنی خشمگین اعلام کرد که کشتی امریکایی بدرقه شده فقط حامل مسافر و محمولات پستی بود.6: ص311
از جانب دیگر متحد قوی هیتلر جاپان نیز با اقدامی بر ضد امریکایی ها آن کشور را با واکنش جدی مواجه ساخته باعث شد تا ایالات متحده به شدت اقدام کمک به متفقین کند. یک ناو هواپیما بر ژاپنی دردوم دسامبر 1941 به طور مخفیانه عازم پرل هاربور (در هاوایی) شد و در بامداد روز 7 دسامبر به تعداد 170 طیاره جت ژاپنی به ناوگان امریکا حمله کردند. دومین حمله توسط 190 جت جنگی دیگر و در یک بمباران دو ساعته صورت گرفت که باعث غرق شدن 7 ناو،کشته شدن 2403 نفر امریکایی و زخمی شدن 187 نفرشد و اگثر طیاره های متعلق به ارتش و نیروی دریایی امریکا را که در باند های فرودگاه اوآهایو پارک شده بودند،نابود کرد. همزمان با آن،ارتش ژآپن حمله به فلیپین تحت اشغال امریکا،مالایا وسنگاپورمتعلق به بریتانیا را آغاز کرد.6: ص 324
از اگست 1942، اوضاع تغییر کرد واولین نشانههای شکست متحدین پدیدار شد. اشغال سرزمینهای شوروی باعث اتحاد متفقین با این کشور شد و زمینه را برای تصرف سرزمینهای از دست رفته فراهم نمود. در اواخر نوامبر 1942، ارتش سرخ شوروی در جبهههای مشرق، ضد حمله گسترده خود را در حوضه ولگا در شمال و استالینگراد در جنوب آغاز کردند و تا 2 فوریه 1943 ، کلیه قوای آلمان را سرکوب نمود. ارتش سرخ شوروی، بهرغم مقاومتهای سرسختانه قوای آلمانی در سایر نقاط شوروی، به پیشروی ادامه داد وتوانست همه سرزمینهای تصرف شده را پس بگیرد. بدین ترتیب در اوایل 1943 م ، دولتهای محور، ابتکار عمل را در کلیه جبههها از دست داده بودند.4: پایگاه انترنتی:
از جانب دیگر هیتلر برای اشتباهات مکرر موسولینی رهبر ایتالیا در افریقا خود را در جنگ های خورد مصروف ساخت و مارشارل معروف خود رومل(روباه صحرا) را به آنجا فرستاد. از جانب دیگر جاپان نیز در چین با کمونیست های آنکشور که همراه حکومت چین یکجا شده بودند به جنگ ادامه داد و خاکهای زیادی را از دست داد اما متصرفاتش در هندو چین ، اندونیزیا و دیگر مناطق هنوز پا برجا بود.
پس از حضور امریکا در جنگ و کمک های اقتصادی این کشور به شوروی و انگلیس از یک سو وضعف رهبری آلمان آهسته آهسته زمینه برای شکست این نظام قدرتمند اروپایی آغازشد، در شرق هیتلر با داشتن ژنرال معروف آلمانی رومل (روباه صحرا) پیشرفت های داشت که باعث حیرت دیگران شد،اما چون کشور های متفق به شدت مقاومت میکردند و کمک های فراوان هم وجود داشت روزبه روز متحدین ضعیف شده میرفتند.
پساز گردهمایی سران انگلیس، امریکا و شوروی در اجلاس تهران (28 نوامبر ـ اول دسامبر 1943)، امریکا و انگلیس مشغول تدارک حملهای شدند که بزرگترین عملیات نظامی جنگ جهانی دوم به شمار میرفت. روسها نیز در 1944، هم زمان با حمله نیروهای مشترک امریکا و انگلیس در شمال نورماندی، تهاجم بزرگ خود را در حوضه دنیپر آغاز کردند و از آنجا به رومانی و بلغارستان و سپس آلمان حملهور شدند. در جبهه غرب، سپاه مشترک امریکا و انگلیس پس ازدوباره گرفتن پاریس در 25 اگست، به سوی مرزهای آلمان پیشروی کرد و به این ترتیب، از فوریه 1945 از مشرق ومغرب به خاک آلمان هجوم بردند.
هیتلر که خود مسبب اصلی جنگ بود،دست به خود کشی زد و موسولینی رهبر فاشیست ایتالیا نیز قبلآ توسط انقلابیون ایتالیایی تیرباران شده بود، فقط ژاپن در شرق دور باقی مانده بود که مقاومت شدیدی را ادامه میداد.
اما جنگ در شرق دور تا چند ماه دیگر ادامه داشت.جاپان که هنوز اندونزی، هندوچین، بخش مهمی از خاک چین و تعداد زیادی از جزایر اقیانوس آرام را در اشغال داشت، با مقاومت سرسختانه خود، موجب ترس متفقین از ادامه جنگی طولانی شده بود. از همینرو، پس از مدتی، با اینکه ژاپن قبلاً شرایط صلح را از امریکا پرسیده بود، امریکا مسئولیت پرتاب دو بمب اتمی را بر شهرهای هیروشیما و ناگازاکی (به ترتیب در 6 و 9 اگست 1945)، پذیرفت و به این ترتیب سند تسلیم بیقید و شرط نیروهای مسلح جاپان در 2 سپتامبر/ 11 سنبله همان سال بر عرشه رزمناو امریکایی میسوری به امضا رسید و جنگ کاملاً خاتمه یافت.
نقش امریکا در شکست آلمان و متحدینش و تغییر کلی در پیروزی جنگ برجسته دیده میشود،کمک های پولی به شوروی و تسلیحات و عساکر به انگلستان همه باعث شکست آلمانیها شد دراخیر استعمال بمب اتمی ابرقدرتی این قاره بزرگ را تثبیت کرد.
پس از پایان جنگ، قدرتهای پیروز در اجلاسهای یالتا و پوتسدام در مورد پیامدها و دستاوردهای جنگ و به خصوص تقسیم جهان به توافق رسیدند. در اجلاس یالتا سه قدرت پیروز جنگ (امریکا ،شوروی و انگلیس) در باره موضوعات مهمی توافق کردند که عبارت بود از اشغال آلمان و غرامت پرداختنِ این کشور، مسائل مربوط به شرق دور، موضوع تنگههای بوسفور و داردانل، ایجاد سازمان ملل، سرنوشت لهستان، سرنوشت مستعمرات و موضوع قیمومت سازمان ملل متحد، مسئله ایران و تخلیه آن از قوای متفقین و بالاخره همکاری شوروی و امریکا در حمله به جاپان. در اجلاس پوتسدام نیز، که آخرین ملاقات سران سه قدرت پیروز جنگ بود، آنها در این موارد به توافق رسیدند: خلع سلاح و نازیزدایی در آلمان و متعاقب آن ایجاد نظامی غیر متمرکز و دموکراتیک در آنجا و همچنین بستن قرارداد صلح با اقمار آلمان، یعنی رومانی،بلغارستان ، مجارستان و فنلاند.
شمار تلفات جنگ جهانی دوم در منابع متفاوت برآورد شده است. بر پایه یکی از این برآوردها، تلفات نظامی این جنگ بیش از 23 میلیون تن و تلفات غیرنظامی آن بیش از 26 میلیون تن بوده است. در مورد میزان خسارات مالی و هزینههایی که طرفین درگیر متحمل شدهاند نیز اطلاع دقیقی در دست نیست. با این حال، این جنگ از لحاظ هزینه جنگ چهار تریلیون دلاری و از لحاظ تلفات انسانی به جنگی با تلفات پینجاه میلیون تن نیز موسوم شده است.
جنگ جهانی دوم بر سراسر جهان و نیز جهان اسلام تأثیرات گستردهای داشت که برخی از آنها عبارتاند از: فروپاشی نظام چند قطبی و شکلگیری نظام دو قطبی شرق و غرب به رهبری شوروی و امریکا، رنگ باختن نفوذ قدرتهای اروپایی مانند انگلیس، فرانسه، ایتالیا و آلمان در سیاستهای بینالمللی، شروع جنگ سرد به عنوان صحنه رقابت دو بلوک در قالب اتحادیهها و پیمانهای خاص، تحریک جنبشهای ضداستعماری و متعاقب آن استقلال مستعمرات و ایجاد چند کشور جدید. پایگاه انترنتی:(7)
درشکست آلمان نقش کشور های قدرتمند مانند امریکا وشوروی و سردی هوا، مدیریت استالین در مقاومت بر ضد نیروی نازی خود مهم بود، هیتلر اشتباه ناپلیون را تکرار کرده مناطق سرد وجنگلات یخبندان روسیه با نبود آذوقه برای عساکر آلمانی تلفات زیادی رابرای متحدین بوجود آورد، که همه باعث شد تا تغییر کلی بر جنگ درآنوقت رونما گردد و آلمانیها برای اولین بار شکست را در روسیه تجربه کردند. باید گفت که چون در راس کار ها آلمان بود به همان دلیلی دیگر کشور های متحد دیگر، آن برجستگی های زیادی را نداشتند زیرا حمله آلمان گسترده و بر ضد کشورهای مهمی بود ولی دیگران نیز نقشی داشتند.
جنگ جهانی دوم نشان داد که جامعه ملل چندان کاربردی نداشته و درآن کشورهایکه رهبریت داشتند از توانائی های خوبی برخوردار نبودند، تبدیل جهان از چند قطبی به دو قطبی ضعیف شدن اقتصاد اروپا ،استقلال بیشتر کشورها مانند هند،پاکستان، وکشور های افریقایی همه وهمه باعث شد تا نقش کشور های دیگر در شرق میانه نیز برجسته شود.
برپایی جنگ دوم جهانی باعث شد که کشور های درگیر درجنگ،در تعهد خود نسبت به دیدگاه هواداری از افزایش موالید بازنگری کنند تا بتوانند کارکنان مورد نیاز برای صتایع جنگی را از میان زنان برگزینند. ثابت شد که تغییر فرهنگی یک چنین دیدگاهی توسط آلمان و ایتالیا و ژآپن، کار بسیار دشواری بود. اماحکومت های بریتانیا وایالات متحده برای تأمین کمبود های نیروی کار،به سرعت متوجه «نیروی کار زنان» شدند. در سراسر دوران جنگ،زنان ایالات متحده وبریتانیا از فرصت های شغلی بیشتر و دستمزد های بالاتر،در مقایسه با پیش از جنگ،برخوردار شدند. لیکن برای ایجاد تغییر دائمی در روابط دو جنس مرد وزن،جنگ هیچ کاری انجام نداد. غیبت مردان،ارزش آنان را در نزد زنان افزون کرد، وخطر های روزانه جنگ نیز باعث شد که حقوق زنان بی اهمیت به نظر برسد.
بیش از 50 میلیون نفر در جنگ جهانی دوم جان باختند. تنها دوازده میلیون نفر در اردوگاه های کار اجباری درآلمان،نابود شدند.20 میلیون نفر در روسه و ده میلون نفر درچین . مردان و زنان،که از جنگ خسته شده و طالب ثبات و باوری نو به زندگی بودند،پیوند زناشویی بستند وصاحب فرزندانی شدند. واقعیت این است که در پاسخ به تشویق های هیتلر،استالین یا موسولینی برای افزایش رشد جمعیت دردهه 1930 میلادی،میزان موالید به طرز بی سابقه ای بالا رفت. ایالات متحده که از کشاکش جنگ نسبتأ در امان مانده بود ،یک موج پیشرفت اقتصادی را تجربه کرد زیرا عملآ هیچ رقیب اقتصادی را برای خود دردنیا نمی دید. (8) ص 148
با وجود تلفات شدیدی که این جنگ متقبل شد، واقتصادی کشور ها ضربه زد اما نقش زنان را مانند جنگ جهانی اول در عرصه اجتماعی گسترده ترساخت و بخاطر حضور مردان در جنگ قشر اناث تلاش بیشتر میکردند تا چرخ کشور را چرخانده وبرای خود و کشور خود زمینه کار های اقتصادی را هموار کرده و از نابودی نجات پیدا کند که این خود یک دستاورد بزرگی برای انسانهای قرن 20 میلادی بود که توانستند دوش به دوش همدیگر زن و مرد کار کنند.
در جنگ دوم جهانی از سلاح های متعددی برای نابودی همنوع خود کار گرفتند و کشور های متمدن غربی نشان دادند که وحشی تر از دیگران اند آنها نه تنها خواهان نسل کشی بودند بلکه میخواستند همه زیر تاثیرآنها باشد، در اخیر بخاطر سقوط جاچان با وجودیکه جاچان صلح را پذیرفته بود سلاح اتومی را امریکا بر دو شهر بزرگ آنکشور در هیروشیما و ناکازاکی استعمال کرد که تلفات بی حدی داشت وتاثیراین بم ها تا هنوز بر جاچان و بخصوص متولدین شهر های هیروشیما وناکازاکی است که این خود بیانگر وحشت و تباهی درجهان قرن 20 بشمار میرود.
در این جنگ آلمان به دو قسمت شرق وغرب تقسیم شد،جاپان تا بسیار وقت مستعمره امریکا بود و ایتالیا نیز مستعمرات خود را از دست داده و زیر تاثیر امریکا شده بود، قدرت به امریکا و شوروی تغییر کرد و بعد ها جنگ سرد آغاز شد اینهاه همه پیامد های این جنگ برای جهان بود.
