بر اساس یک نظرسنجی :
یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون نفر در دنیا به صورت تمام وقت کار می کنند
سایت خبری تحلیلی ساعت 24- بر اساس نتایج نظرسنجی موسسه تحقیقاتی گالوپ از هر چهار نفر تنها یک نفر یعنی معادل یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون نفر در دنیا به صورت تمام وقت در سال ۲۰۱۳ میلادی مشغول کار بودند، این در حالی است که سازمان بین المللی کار از ۲۰۰ میلیون بیکار در سراسر دنیا خبر می دهد.
اشتغال یکی از مهم ترین مباحث جامعه بشری است و رشد کمی افراد شاغل و کاهش درصد بیکاری در جامعه، به رشد اقتصادی و توسعه پویای هر کشوری کمک می کند. اما به واقع تعریف شغل و کار رسمی که برای اقتصاد یک کشور مفید باشد چیست و ما در قرن ۲۱ چه شاخصه هایی را برای پاسخ به اینکه یک فرد شاغل است یا خیر باید در نظر بگیریم؟
پی تو پی چیست؟
موسسه تحقیقاتی گالوپ از شاخصی به نام \'پی تو پی\' که مخفف لاتین واژه (payroll to population ) است برای مشخص کردن میزان اشتغال در هر کشوری استفاده می کند. پی تو پی در واقع میزان تعیین افراد شاغل در سراسر دنیاست که بیش از ۳۰ ساعت در هفته کار می کنند. تازه ترین میزان شاخص پی تو پی بر اساس نظرسنجی گالوپ ۲۶ درصد اعلام شده که در اواخر آگوست ۲۰۱۴ ( مرداد ماه ۹۳) بر روی تارنمای این موسسه قرار گرفته است.
این نظرسنجی به دو صورت تلفنی و حضوری در بین ۱۳۶ هزار نفر افراد بالغ بالای ۱۵ سال (بصورت نمونه گیری تصادفی) در ۱۳۶ کشور دنیا اجرا شد.
نتایج این نظرسنجی در سال ۲۰۱۳، نسبت به نتایج نظرسنجی سال ۲۰۱۲ میلادی رشدی نداشته است و همان ۲۶ درصد است در حالی که شاخص پی تو پی در سال ۲۰۱۱ میلادی ۲۷ درصد و در سال ۲۰۱۰ معادل ۲۵ درصد بود.
از نظر علمی سوال های مطرح شده در این نظرسنجی مطابق با مدل استاندارد سازمان بین المللی کار(ILO )طراحی شده بود و در عین حال افراد بی کار، پاره وقت کار و افرادی که خود کارفرما بودند در نمونه آماری این نظرسنجی مشارکت داده نشده و تنها افرادی که به صورت تمام وقت در سراسر دنیا زیر نظر کارفرما، کار می کردند در نمونه آماری لحاظ شده بودند.
بررسی شاخص پی تو پی در نقاط مختلف دنیا
کشورهایی که امتیاز بیشتری در شاخص پی تو پی دارند کشورهایی ثروتمند با تولید ناخالص داخلی بیشتر هستند. امارات متحده عربی با ۵۹ درصد، ایسلند با ۵۴ درصد، بحرین و سوئد هرکدام با ۵۳ درصد، روسیه با ۵۱ درصد و آمریکا با ۴۳ درصد از جمله این کشورها هستند که در صدر فهرست پی تو پی موسسه گالوپ قرارگرفته اند چرا که بیشترین افراد شاغل را دارا هستند و این افراد یا مستقیم برای دولت کار می کنند یا پیمانکار دولت محسوب می شوند.در نقطه مقابل نیز بورکینافاسو با ۵ درصد، هایئتی، مالاوی و نیجر هرکدام با ۶ درصد در انتهای جدول پی تو پی موسسه گالوپ قرار گرفتند.
کشورهایی با ضریب پی تو پی کمتر، گرایش به داشتن اقتصاد با حجم بالا دارند؛ اقتصادی غیر رسمی بر پایه خود اشتغالی یا همان شغل آزاد که این قضیه رابطه منفی معکوسی با تولید ناخالص داخلی دارد. به عنوان نمونه کشور نپال با ۹ درصد نرخ پی تو پی و ۶۹۰ دلار سرانه ناخالص داخلی ۳۸ درصد خود اشتغالی دارد.
بورکینافاسو نیز شرایطی مشابه دارد بدین صورت که ۵ درصد پی تو پی؛ ۶۵۲ دلار سرانه تولید ناخالص داخلی و ۲۸ درصد خود اشتغالی دارد. این الگو در کشورهای جنوب آفریقا نیز قابل مشاهده است. این مناطق با ۱۱ درصد شاخص پی تو پی پایین ترین نرخ را در میان تمامی مناطق دنیا داراست. بر اساس نتایج، این مقدار در سال ۲۰۱۲ میلادی ۱۲ درصد بوده است.
اگر به صورت منطقه ای نگاهی به ضریب پی تو پی انداخته شود آمریکای شمالی با ۴۳ درصد و کشورهای استقلال یافته شوروی با ۴۲ درصد ضریب پی تو پی، در صدر آمار سال ۲۰۱۳ میلادی و خاورمیانه و شمال آفریقا نیز با ۱۹ درصد ضریب پی تو پی در انتهای این جدول آماری قرار دارند.
موسسه گالوپ با تکیه بر این آمار دریافتی از نظرسنجی تحلیل می کند که آمار پایین این منطقه ناشی از این حقیقت است که ۵۲ درصد از مردم مناطق ذکر شده، بهره وری بالایی در کار نداشته و ساعات کاری مفید کمی دارند و یا بیشتر افراد شغل آزاد دارند.
منطقه آمریکای شمالی که از دو کشور کانادا و آمریکا تشکیل شده، مانند تمامی کشورهای توسعه یافته ساعات مفید کاری زیادی داشته و در عین حال ضریب بی کاری پایینی دارند. این عوامل با اقتصاد رسمی که با اقتصاد جهانی در هم تنیده شده کار می کند. بنابراین شاخص پی تو پی در کانادا و آمریکا به ترتیب ۴۲ و ۴۳ درصد است و در بالای فهرست مناطق جدول موسسه گالوپ در سال ۲۰۱۳ میلادی قرار گرفته اند.
شاخص پی تو پی در سال ۲۰۱۳ برای جمهوری های استقلال یافته از شوروی (منطقه اتحاد جماهیر شوروی) ۴۲ درصد است که نه تنها از این بابت رقیبی برای منطقه آمریکای شمالی است بلکه بزرگترین جهش را در سراسر دنیا نسبت به سال قبل داشته است. این افزایش ضریب پی تو پی کشورهای استقلال یافته از شوروی (منطقه اتحاد جماهیر شوروی) مدیون ۲ عامل است: نخست افزایش این شاخص در کشور روسیه که از ۴۴ درصد سال ۲۰۱۲ به ۵۱ درصد در سال ۲۰۱۳ رسیده است و دوم افزایش جمعیت این منطقه.
از بین کشورهای این منطقه تنها دو کشور روسیه و بلاروس پی تو پی بالای ۴۰ درصد داشته اند که این درصدها به دلیل کار مفید بیشتر و نرخ بی کاری پایین در این کشورهاست. در نقطه مقابل کشورهای قرقیزستان، ارمنستان و تاجیکستان قرار دارند که پی تو پی در این کشورها کمتر از۲۰ درصد بوده و حضور مفید کاری در این کشورها ۵۵ درصد یا کمتر است.
در منطقه خاورمیانه و شاخ آفریقا ترکیب میزان کم بهره وری در محیط کار و همچنین میزان بالای بی کاری به کاهش ضریب پی تو پی منجر شده است. با این همه ، کشورهای کوچک خاورمیانه نظیر بحرین و امارات دارای پی تو پی بالای ۵۰ درصد هستند اما کشورهای بزرگتر این منطقه مثل مصر، عراق، مراکش و یمن پی تو پی کمتر از ۱۲ درصد دارند و نرخ پایین این شاخص باعث شده که منطقه خاورمیانه معدل ۱۹ درصد را به ثبت برساند.
گالوپ در تحلیل آمار یادشده، یکی از دلایل موثر در میزان پایین شاخص پی تو پی در این منطقه را حضور کمرنگ زنان در بحث اشتغال و بهره وری پایین در محل کار معرفی می کند. سه چهارم یا حتی بیشتر از این مقدار از زنان در مصر، یمن و مراکش با بهره وری پایین کار می کنند در صورتی که در آمریکا این مقدار تنها ۳۷ درصد است.
پایان سخن
طبق آمار رسمی سازمان بین المللی کار، ۲۰۰ میلیون بی کار در سال ۲۰۱۳ میلادی وجود داشته است که این عدد لزوما وضعیت اشتغال در دنیا را نشان نمی دهد.این شیوه سنتی در محاسبه بیکاری دیگر کارا نیست چرا که در روش سنتی افرادی که خود اشتغالی می کنند و دارای بهره وری پایین شغلی یا شغل های کاذب هستند نیز جزو افراد شاغل جامعه محسوب می شوند.
از سویی دیگر در این روش که سازمان بین المللی کار از آن استفاده می کند، افراد با کار مفید یک ساعت در هفته و همچنین قشرهایی مانند سربازان و زنان خانه دار نیز به عنوان شاغل معرفی شده اند.
همین نحوه محاسبه بیکاری باعث شده که کشورهای در حال توسعه مثل پاکستان، چین و تایلند نرخ بیکاری ۶ درصد، ۴.۱ درصد و ۱.۲ درصد را به ثبت برسانند در صورتی که کشورهای پیشرفته مانند آمریکا و فرانسه نرخ بیکاری ۶.۲ و ۱۰ درصد را به ثبت رسانده اند (یعنی بالاتر از کشور پاکستان). بنابراین در نحوه محاسبه بیکاری نباید تنها به عامل تولید ناخالص داخلی کشورها نگاه کرد.
نظرسنجی های موسسه گالوپ در زمینه کار همیشه با یک نتیجه یکسان روبرو می شود و آن علاقه افراد به داشتن شغلی درخور و با مزایای عالی است. در سال ۲۰۱۳ از هر چهار نفر در دنیا یک نفر این خواسته را داشت. این درخواست اشخاص در سراسر دنیا لزوم توجه به فاکتور های نوین در محاسبه وضعیت شغلی مناسب را می طلبد. فاکتور های نوینی که در آن بتوان وضعیت اشتغال را در کشورهای گوناگون با هم مقایسه کرد و در عین حال با تولید ناخالص داخلی کشورها نیز ارتباط داشته باشد شاید شاخص پی تو پی نخستین قدم در این راه باشد.
پی تو پی چیست؟
موسسه تحقیقاتی گالوپ از شاخصی به نام \'پی تو پی\' که مخفف لاتین واژه (payroll to population ) است برای مشخص کردن میزان اشتغال در هر کشوری استفاده می کند. پی تو پی در واقع میزان تعیین افراد شاغل در سراسر دنیاست که بیش از ۳۰ ساعت در هفته کار می کنند. تازه ترین میزان شاخص پی تو پی بر اساس نظرسنجی گالوپ ۲۶ درصد اعلام شده که در اواخر آگوست ۲۰۱۴ ( مرداد ماه ۹۳) بر روی تارنمای این موسسه قرار گرفته است.
این نظرسنجی به دو صورت تلفنی و حضوری در بین ۱۳۶ هزار نفر افراد بالغ بالای ۱۵ سال (بصورت نمونه گیری تصادفی) در ۱۳۶ کشور دنیا اجرا شد.
نتایج این نظرسنجی در سال ۲۰۱۳، نسبت به نتایج نظرسنجی سال ۲۰۱۲ میلادی رشدی نداشته است و همان ۲۶ درصد است در حالی که شاخص پی تو پی در سال ۲۰۱۱ میلادی ۲۷ درصد و در سال ۲۰۱۰ معادل ۲۵ درصد بود.
از نظر علمی سوال های مطرح شده در این نظرسنجی مطابق با مدل استاندارد سازمان بین المللی کار(ILO )طراحی شده بود و در عین حال افراد بی کار، پاره وقت کار و افرادی که خود کارفرما بودند در نمونه آماری این نظرسنجی مشارکت داده نشده و تنها افرادی که به صورت تمام وقت در سراسر دنیا زیر نظر کارفرما، کار می کردند در نمونه آماری لحاظ شده بودند.
بررسی شاخص پی تو پی در نقاط مختلف دنیا
کشورهایی که امتیاز بیشتری در شاخص پی تو پی دارند کشورهایی ثروتمند با تولید ناخالص داخلی بیشتر هستند. امارات متحده عربی با ۵۹ درصد، ایسلند با ۵۴ درصد، بحرین و سوئد هرکدام با ۵۳ درصد، روسیه با ۵۱ درصد و آمریکا با ۴۳ درصد از جمله این کشورها هستند که در صدر فهرست پی تو پی موسسه گالوپ قرارگرفته اند چرا که بیشترین افراد شاغل را دارا هستند و این افراد یا مستقیم برای دولت کار می کنند یا پیمانکار دولت محسوب می شوند.در نقطه مقابل نیز بورکینافاسو با ۵ درصد، هایئتی، مالاوی و نیجر هرکدام با ۶ درصد در انتهای جدول پی تو پی موسسه گالوپ قرار گرفتند.
کشورهایی با ضریب پی تو پی کمتر، گرایش به داشتن اقتصاد با حجم بالا دارند؛ اقتصادی غیر رسمی بر پایه خود اشتغالی یا همان شغل آزاد که این قضیه رابطه منفی معکوسی با تولید ناخالص داخلی دارد. به عنوان نمونه کشور نپال با ۹ درصد نرخ پی تو پی و ۶۹۰ دلار سرانه ناخالص داخلی ۳۸ درصد خود اشتغالی دارد.
بورکینافاسو نیز شرایطی مشابه دارد بدین صورت که ۵ درصد پی تو پی؛ ۶۵۲ دلار سرانه تولید ناخالص داخلی و ۲۸ درصد خود اشتغالی دارد. این الگو در کشورهای جنوب آفریقا نیز قابل مشاهده است. این مناطق با ۱۱ درصد شاخص پی تو پی پایین ترین نرخ را در میان تمامی مناطق دنیا داراست. بر اساس نتایج، این مقدار در سال ۲۰۱۲ میلادی ۱۲ درصد بوده است.
اگر به صورت منطقه ای نگاهی به ضریب پی تو پی انداخته شود آمریکای شمالی با ۴۳ درصد و کشورهای استقلال یافته شوروی با ۴۲ درصد ضریب پی تو پی، در صدر آمار سال ۲۰۱۳ میلادی و خاورمیانه و شمال آفریقا نیز با ۱۹ درصد ضریب پی تو پی در انتهای این جدول آماری قرار دارند.
موسسه گالوپ با تکیه بر این آمار دریافتی از نظرسنجی تحلیل می کند که آمار پایین این منطقه ناشی از این حقیقت است که ۵۲ درصد از مردم مناطق ذکر شده، بهره وری بالایی در کار نداشته و ساعات کاری مفید کمی دارند و یا بیشتر افراد شغل آزاد دارند.
منطقه آمریکای شمالی که از دو کشور کانادا و آمریکا تشکیل شده، مانند تمامی کشورهای توسعه یافته ساعات مفید کاری زیادی داشته و در عین حال ضریب بی کاری پایینی دارند. این عوامل با اقتصاد رسمی که با اقتصاد جهانی در هم تنیده شده کار می کند. بنابراین شاخص پی تو پی در کانادا و آمریکا به ترتیب ۴۲ و ۴۳ درصد است و در بالای فهرست مناطق جدول موسسه گالوپ در سال ۲۰۱۳ میلادی قرار گرفته اند.
شاخص پی تو پی در سال ۲۰۱۳ برای جمهوری های استقلال یافته از شوروی (منطقه اتحاد جماهیر شوروی) ۴۲ درصد است که نه تنها از این بابت رقیبی برای منطقه آمریکای شمالی است بلکه بزرگترین جهش را در سراسر دنیا نسبت به سال قبل داشته است. این افزایش ضریب پی تو پی کشورهای استقلال یافته از شوروی (منطقه اتحاد جماهیر شوروی) مدیون ۲ عامل است: نخست افزایش این شاخص در کشور روسیه که از ۴۴ درصد سال ۲۰۱۲ به ۵۱ درصد در سال ۲۰۱۳ رسیده است و دوم افزایش جمعیت این منطقه.
از بین کشورهای این منطقه تنها دو کشور روسیه و بلاروس پی تو پی بالای ۴۰ درصد داشته اند که این درصدها به دلیل کار مفید بیشتر و نرخ بی کاری پایین در این کشورهاست. در نقطه مقابل کشورهای قرقیزستان، ارمنستان و تاجیکستان قرار دارند که پی تو پی در این کشورها کمتر از۲۰ درصد بوده و حضور مفید کاری در این کشورها ۵۵ درصد یا کمتر است.
در منطقه خاورمیانه و شاخ آفریقا ترکیب میزان کم بهره وری در محیط کار و همچنین میزان بالای بی کاری به کاهش ضریب پی تو پی منجر شده است. با این همه ، کشورهای کوچک خاورمیانه نظیر بحرین و امارات دارای پی تو پی بالای ۵۰ درصد هستند اما کشورهای بزرگتر این منطقه مثل مصر، عراق، مراکش و یمن پی تو پی کمتر از ۱۲ درصد دارند و نرخ پایین این شاخص باعث شده که منطقه خاورمیانه معدل ۱۹ درصد را به ثبت برساند.
گالوپ در تحلیل آمار یادشده، یکی از دلایل موثر در میزان پایین شاخص پی تو پی در این منطقه را حضور کمرنگ زنان در بحث اشتغال و بهره وری پایین در محل کار معرفی می کند. سه چهارم یا حتی بیشتر از این مقدار از زنان در مصر، یمن و مراکش با بهره وری پایین کار می کنند در صورتی که در آمریکا این مقدار تنها ۳۷ درصد است.
پایان سخن
طبق آمار رسمی سازمان بین المللی کار، ۲۰۰ میلیون بی کار در سال ۲۰۱۳ میلادی وجود داشته است که این عدد لزوما وضعیت اشتغال در دنیا را نشان نمی دهد.این شیوه سنتی در محاسبه بیکاری دیگر کارا نیست چرا که در روش سنتی افرادی که خود اشتغالی می کنند و دارای بهره وری پایین شغلی یا شغل های کاذب هستند نیز جزو افراد شاغل جامعه محسوب می شوند.
از سویی دیگر در این روش که سازمان بین المللی کار از آن استفاده می کند، افراد با کار مفید یک ساعت در هفته و همچنین قشرهایی مانند سربازان و زنان خانه دار نیز به عنوان شاغل معرفی شده اند.
همین نحوه محاسبه بیکاری باعث شده که کشورهای در حال توسعه مثل پاکستان، چین و تایلند نرخ بیکاری ۶ درصد، ۴.۱ درصد و ۱.۲ درصد را به ثبت برسانند در صورتی که کشورهای پیشرفته مانند آمریکا و فرانسه نرخ بیکاری ۶.۲ و ۱۰ درصد را به ثبت رسانده اند (یعنی بالاتر از کشور پاکستان). بنابراین در نحوه محاسبه بیکاری نباید تنها به عامل تولید ناخالص داخلی کشورها نگاه کرد.
نظرسنجی های موسسه گالوپ در زمینه کار همیشه با یک نتیجه یکسان روبرو می شود و آن علاقه افراد به داشتن شغلی درخور و با مزایای عالی است. در سال ۲۰۱۳ از هر چهار نفر در دنیا یک نفر این خواسته را داشت. این درخواست اشخاص در سراسر دنیا لزوم توجه به فاکتور های نوین در محاسبه وضعیت شغلی مناسب را می طلبد. فاکتور های نوینی که در آن بتوان وضعیت اشتغال را در کشورهای گوناگون با هم مقایسه کرد و در عین حال با تولید ناخالص داخلی کشورها نیز ارتباط داشته باشد شاید شاخص پی تو پی نخستین قدم در این راه باشد.
