سهم 24صدم درصدی ایران درتجارت جهانی و تراز منفی تجارت در 4ماهاخیر نخست امسال
هیچ کشوری بازارش را به دیگری تعارف نمی کند
ساعت 24-هیچ سرزمین و ملتی را در دنیای امروز پیدا نمی کنید که بالاترین نیروی اقتصاد خو د را برتوسعه صادرات متمرکز نکرده باشد. بازار صادراتی بزرگتر برای هر جامعه رفاه ،نام و نشان و اعتبار می آورد. این گونه است که توسعه صادرات به ویژه صادرات کالاهایی که به درون خانواده ها میروند در راهبرد توسعه بلند مدت اقتصادی نقش غیر قابل انکاردارد .
شوربختانه ایران در همه دهه های اخیر درتوسعه صادرات کامیابی به دست نیاورده است و در صادرات کالاهای سنتی مثل فرش و پسته و کشمش واز سو در صادرات میعانات گازی و پتروشیمی درجا می زند. در دنیای امروز کالای صنعتی که برند ایران داشته باشد و در سرزمین های دیگر مشهور باشد بسیار اندک است . یکی از دلیل اینکه توسعه صادرات به طورواقعی ژرف و پردامنه نمی شود سیاست ارزی دستوری و تثبیت نرخ ارز است. از طرف دیگر بزرگترین صادرکنندگان ایران همان کسانی هستند که به طور سنتی کار می کنند و بازارهای تازه را نمی شناسند . هیچ کشوری در دنیا بازارش را به کشور دیگر تعا رف نمی کند و به اندازه یک سانتی مترهم جا باز نمی کند و برای هردلار صادرات بیشتر باید نبرد نفس گیری در قیمت و مرغوبیت را پشت سربگذاریم و این چیزی است که در ایران به دلایل گوناگون خریدار ندارد .
سهم52درصدی پتروشیمی و میعانات گازی
ایرانیان در هرکاری دنبال آسانترین وبهقول مشهور زودبازده ترین وکمدردسرترین کارها هستند و بردباری و توانایی سودبردن حتی در میان مدت را نیز ندارند. در صادرات نیز این راهبرد ایرانی اثر بخش بوده است. تبدیل نفت و گاز به فراورده های پتروشیمی و میعانات گازی با کمترین میزان فرآوری و صادرات آن به بازارهای آسان در دستور کاراست. آمار گمرک نشان می دهد 52 در صد از ارزش کل صادرات 4ماه نخست امسال را صادرات همین دوقلم کالا تشکیل داده اند.آمار صادرات قطعی به تفکیک میعانات گازی، پتروشیمی و سایر کالاها حکایت از آن دارد که صادرکنندگان توانستهاند در بخش پتروشیمی، 9 میلیون و 555 هزار تن از این کالا را که ارزشی معادل 4 میلیارد و 689 میلیون دلار داشته، در طول 4 ماه منتهی به تیر امسال به بازارهای جهانی صادر کنند. سهم وزنی کالاهای پتروشیمی از کل صادرات در مدت زمان مذکور 39/ 25 درصد و سهم ارزشی آن 84/ 34 درصد است. میزان صادرات این کالا در مدت زمان مشابه سال گذشته، به لحاظ وزنی 9 میلیون و 919 هزار تن با سهم 33/ 23 درصدی از کل میزان صادرات و به لحاظ ارزشی، 4 میلیارد و 870 میلیون دلار با سهم 73/ 32 درصدی بوده است. بنابراین صادرات این کالا در 4 ماه منتهی به تیرماه سال جاری در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته به لحاظ ارزشی افت 72/ 3 درصدی و به لحاظ وزنی افت 67/ 3 درصدی را تجربه کرده است.همچنین در 4 ماه منتهی به تیر سال جاری، 5 میلیون و 903 هزار تن میعانات گازی به ارزش 2 میلیارد و 315 میلیون دلار صادر شده که دارای سهم وزنی 68/ 15 درصد و سهم ارزشی 20/ 17 درصد از کل صادرات است. صادرات این کالا در مدت زمان مشابه سال گذشته به لحاظ وزنی 6میلیون و 68 هزار تن و به لحاظ ارزشی 2 میلیارد و 416 میلیون دلار بوده که توانسته از کل صادرات در آن مدت، سهم وزنی 27/ 14 و سهم ارزشی 24/ 16 را از آن خود کند. بنابراین در این بخش نیز صادرات میعانات گازی با افت وزنی 72/ 2 درصدی و افت ارزشی 17/ 4 درصدی مواجه بودهاند.در سایر کالاها هم شاهد افت ارزشی و وزنی صادرات نسبت به مدت زمان سال گذشته هستیم. صادرات سایر کالاها در 4 ماه منتهی به تیر سال جاری، به لحاظ وزنی 22 میلیون و 179 هزار تن و به لحاظ ارزشی 6 میلیارد و 454 میلیون دلار بوده است. سهم وزنی این دست کالاها از کل صادرات در مدت زمان نام برده شده، 93/ 58 درصد و سهم ارزشی آنها، 96/ 47 درصد است. اما مقایسه حجم صادرات در این بخش با مدت زمان مشابه سال گذشته نشان میدهد، در 4 ماه منتهی به تیرماه 95، 26 میلیون و 536 هزار تن کالا به ارزش 7 میلیارد و 593 میلیون دلار به بازارهای بینالمللی صادر شده و توانسته سهم وزنی 40/ 62 درصدی و سهم ارزشی 03/ 51 درصدی را از آن خود کند. بنابراین صادرات در سایر کالاها نیز با افت وزنی 42/ 16 درصدی و افت ارزشی 99/ 14 درصدی مواجه بوده است.آمار و ارقام صادرات کالا نشان میدهد در سه بخش مذکور(پتروشیمی، میعانات گازی و سایر کالاها) نه تنها به لحاظ ارزشی افت داشتهایم بلکه به لحاظ وزنی نیز شاهد کاهش میزان صادرات بودهایم. این موضوع نشان میدهد که خریداران کالاهای ایرانی در دنیا کاهش یافتهاند.
اقلام عمده صادرات طی 4 ماه منتهی به تیرماه سالجاری شامل «میعانات گازی» به ارزش 2 میلیارد و 315 میلیون دلار و سهم ارزشی 20/ 17 درصد، «سایر روغنهای سبک و فرآوردهها به جز بنزین» به ارزش 512 میلیون دلار و سهم ارزشی 81/ 3 درصد، «پلیاتیلن گرید فیلم با چگالی کمتر از 94درصد به جز نوع پودری» به ارزش 485 میلیون دلار و سهم ارزشی 60/ 3 درصد، «پروپان مایع شده» به ارزش 446 میلیون دلار و سهم ارزشی 32/ 3 درصد و «متانول» به ارزش 426 میلیون دلار و سهم ارزشی 17/ 3 درصد بوده است.عمده صادرات کشور در چهار ماه منتهی به تیرماه سال 96 به کشورهای چین، عراق، امارات، کرهجنوبی و هند است.
رقابت برنج و ذرت با اتومبیل و قطعات
آمارهای گمرک نشان می دهد محصولت کشاورزی مثل برنج، ذرت و دانه سویا همچنان در صدر واردات کالاها در 4ماه اول امسال هستند و رقابتی فشرده را تجربه می کنند.اقلام عمده وارداتی طی 4 ماه منتهی به تیرماه سالجاری شامل «برنج» به ارزش 603 میلیون دلار و سهم ارزشی 81/ 3 درصد، «ذرت دامی» به ارزش 484 میلیون دلار و سهم ارزشی 06/ 3 درصد، «وسایل نقلیه موتوری با حجم سیلندر 1500 سیسی تا 2000 سیسی به جز آمبولانس و هیبریدی» به ارزش 426 میلیون دلار و سهم ارزشی 69/ 2 درصد، «لوبیای سویا» به ارزش 338 میلیون دلار و سهم ارزشی 13/ 2 درصد و «قطعات منفصله برای تولید اتومبیل سواری ردیف 8703 بنزینی با حجم سیلندر 2000 سیسی با ساخت داخل 14درصد تا کمتر از 30 درصد به استثنای لاستیک» به ارزش 311 میلیون دلار و سهم ارزشی 96/ 1 درصد بوده است. همچنین کشورهای عمده طرف معامله ایران نیز به ترتیب عبارتند از: چین، امارات، کرهجنوبی، ترکیه و هند.میزان واردات از چین نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته با رشد 83/ 18 درصدی به لحاظ ارزشی و افت 34/ 6 درصدی به لحاظ وزنی روبهرو بوده است، به عبارتی تجار ایرانی یک میلیون و 294 هزار تن کالای چینی را به ارزش 3 میلیارد و 495 میلیون دلار وارد کردهاند. چین سهم ارزشی معادل 10/ 22 درصدی را از واردات به خود اختصاص داده است.یک میلیون و 561 هزار تن کالای اماراتی نیز به ارزش 2 میلیارد و 992 میلیون دلار در 4 ماه منتهی به تیرماه سال جاری به بازارهای ایران وارد شده که نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل، به لحاظ ارزشی رشد 24/ 42 درصدی و به لحاظ وزنی نیز رشد 89/ 3 درصدی را ثبت کرده است. کرهجنوبی نیز توانسته در مدت زمان مورد بررسی 442هزار تن کالای تولیدی خود را که ارزشی معادل یک میلیارد و 74 میلیون دلار دارد، به بازار ایران وارد کند. مقایسه آمار مدت زمان مشابه سال گذشته درخصوص تجارت با این کشور نشان میدهد که به لحاظ وزنی با رشد 31/ 4 درصدی و به لحاظ ارزشی با رشد 15 درصدی روبهرو هستیم. ترکیه 589 هزار تن کالا را به ارزش 958 میلیون دلار و هند 775 هزار تن کالا را به ارزش 891 میلیون دلار به ایران وارد کردهاند. واردات از ترکیه به لحاظ وزنی و به لحاظ ارزشی نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته، رشد داشته است. اما در واردات از هند به لحاظ وزنی شاهد افت واردات هستیم در حالی که به لحاظ ارزشی، واردات از این کشور رشد داشته است. همچنین متوسط قیمت هر تن کالای وارداتی 1399دلار بوده که نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل خود، حدود 21/ 9 درصد در ارزش دلاری افزایش داشته است.
تجارت کوچک وترازمنفی
آمارهای در دسترس نشان می دهد سهم ایران در تجارتجهانی بدون تجارت نفت 24صدم درصد است و این نشان می دهد ایران چه سهم اندکی از تجارت جهانی دارد . ارزش تجارت خارجی ایران بدون نفت در 4ماه نخست امسال کمتر از 30 میلیارد دلار است که درمقایسه باکشورهایی مثل کره جنوبی و حتی مالزی در اندازه پایینی قراردارد.آمارهای منتشر شده از سوی گمرک ایران نشان میدهد میزان واردات در 4 ماه منتهی به تیر سال 96 به لحاظ وزنی معادل 11 میلیون و 300 هزار تن است و به لحاظ ارزشی توانسته 15 میلیارد و 813 میلیون دلار را رقم بزند. این در حالی است که میزان واردات در مدت زمان مشابه سال گذشته به لحاظ وزنی 9 میلیون و 958 هزار تن و به لحاظ ارزشی 12 میلیارد و 756 میلیون دلار بوده است. در نتیجه، در این بخش از تجارت خارجی با افزایش 48/ 13 درصدی به لحاظ وزنی و افزایش 97/ 23 درصدی به لحاظ ارزشی مواجه بودهایم.بخش دیگر تجارت خارجی که شامل صادرات بوده نیز حاکی از آن است که در 4 ماه منتهی به تیر 96 میزان صادرات، رقمی معادل 37 میلیون و 637 هزار تن را به لحاظ وزنی و 13 میلیارد و 459 میلیون دلار را به لحاظ ارزشی تجربه کرده است. این در حالی است که میزان صادرات در مدت زمان مشابه سال گذشته به لحاظ وزنی 42 میلیون و 523 هزار تن و به لحاظ ارزشی، 14 میلیارد و 879 میلیون دلار در کارنامه صادراتی 4 ماه منتهی به تیرماه سال گذشته ثبت کرده است. بر این اساس، میزان صادرات به لحاظ وزنی افت 49/ 11 درصدی و به لحاظ ارزشی افت 54/ 9 درصدی را نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته نشان میدهد. تحلیلگران اعتقاد دارند که روند تجارت در چند سال اخیر حاکی از بدتر شدن وضعیت تجارت خارجی است. اگر به آمارهای 4 ماه منتهی به تیرماه سالهای 94، 95 و 96 نگاهی بیندازیم و تراز تجاری این سالها را با یکدیگر مقایسه کنیم، پی به وخامت حال تجارت میبریم. تراز تجاری در سال 94 که هنوز سند برجام امضا نشده بود، منفی 387 میلیون دلار بوده است. در سال 95 با امضای برجام، جو روانی این رفع محدودیتها تاثیر مثبت خود را در تجارت خارجی نیز نشان داد و تراز تجاری ایران در 4 ماه منتهی به تیر 1395، مثبت 2 میلیارد و 123 میلیون دلار بود. اما در طول سه سال اخیر، تنها در سال 95 تراز تجاری ایران مثبت بوده و امسال نیز به تراز تجاری منفی بازگشتیم و این بار فاصله واردات و صادرات حتی بیشتر از سال 94 است. تراز تجاری سال 96 معادل 2 میلیارد و 354 میلیون دلار به نفع واردات رقم خورده که نشان از فاصله گرفتن قابل توجه واردات از صادرات دارد. البته شاید بخشی از دلایل تراز منفی ایجاد شده در سال جاری را بتوان به انتخابات و ماه رمضان مربوط دانست. اما آنچه مشخص است، روند مناسبی در تجارت خارجی کشور طی نمیشود.
سهم52درصدی پتروشیمی و میعانات گازی
ایرانیان در هرکاری دنبال آسانترین وبهقول مشهور زودبازده ترین وکمدردسرترین کارها هستند و بردباری و توانایی سودبردن حتی در میان مدت را نیز ندارند. در صادرات نیز این راهبرد ایرانی اثر بخش بوده است. تبدیل نفت و گاز به فراورده های پتروشیمی و میعانات گازی با کمترین میزان فرآوری و صادرات آن به بازارهای آسان در دستور کاراست. آمار گمرک نشان می دهد 52 در صد از ارزش کل صادرات 4ماه نخست امسال را صادرات همین دوقلم کالا تشکیل داده اند.آمار صادرات قطعی به تفکیک میعانات گازی، پتروشیمی و سایر کالاها حکایت از آن دارد که صادرکنندگان توانستهاند در بخش پتروشیمی، 9 میلیون و 555 هزار تن از این کالا را که ارزشی معادل 4 میلیارد و 689 میلیون دلار داشته، در طول 4 ماه منتهی به تیر امسال به بازارهای جهانی صادر کنند. سهم وزنی کالاهای پتروشیمی از کل صادرات در مدت زمان مذکور 39/ 25 درصد و سهم ارزشی آن 84/ 34 درصد است. میزان صادرات این کالا در مدت زمان مشابه سال گذشته، به لحاظ وزنی 9 میلیون و 919 هزار تن با سهم 33/ 23 درصدی از کل میزان صادرات و به لحاظ ارزشی، 4 میلیارد و 870 میلیون دلار با سهم 73/ 32 درصدی بوده است. بنابراین صادرات این کالا در 4 ماه منتهی به تیرماه سال جاری در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته به لحاظ ارزشی افت 72/ 3 درصدی و به لحاظ وزنی افت 67/ 3 درصدی را تجربه کرده است.همچنین در 4 ماه منتهی به تیر سال جاری، 5 میلیون و 903 هزار تن میعانات گازی به ارزش 2 میلیارد و 315 میلیون دلار صادر شده که دارای سهم وزنی 68/ 15 درصد و سهم ارزشی 20/ 17 درصد از کل صادرات است. صادرات این کالا در مدت زمان مشابه سال گذشته به لحاظ وزنی 6میلیون و 68 هزار تن و به لحاظ ارزشی 2 میلیارد و 416 میلیون دلار بوده که توانسته از کل صادرات در آن مدت، سهم وزنی 27/ 14 و سهم ارزشی 24/ 16 را از آن خود کند. بنابراین در این بخش نیز صادرات میعانات گازی با افت وزنی 72/ 2 درصدی و افت ارزشی 17/ 4 درصدی مواجه بودهاند.در سایر کالاها هم شاهد افت ارزشی و وزنی صادرات نسبت به مدت زمان سال گذشته هستیم. صادرات سایر کالاها در 4 ماه منتهی به تیر سال جاری، به لحاظ وزنی 22 میلیون و 179 هزار تن و به لحاظ ارزشی 6 میلیارد و 454 میلیون دلار بوده است. سهم وزنی این دست کالاها از کل صادرات در مدت زمان نام برده شده، 93/ 58 درصد و سهم ارزشی آنها، 96/ 47 درصد است. اما مقایسه حجم صادرات در این بخش با مدت زمان مشابه سال گذشته نشان میدهد، در 4 ماه منتهی به تیرماه 95، 26 میلیون و 536 هزار تن کالا به ارزش 7 میلیارد و 593 میلیون دلار به بازارهای بینالمللی صادر شده و توانسته سهم وزنی 40/ 62 درصدی و سهم ارزشی 03/ 51 درصدی را از آن خود کند. بنابراین صادرات در سایر کالاها نیز با افت وزنی 42/ 16 درصدی و افت ارزشی 99/ 14 درصدی مواجه بوده است.آمار و ارقام صادرات کالا نشان میدهد در سه بخش مذکور(پتروشیمی، میعانات گازی و سایر کالاها) نه تنها به لحاظ ارزشی افت داشتهایم بلکه به لحاظ وزنی نیز شاهد کاهش میزان صادرات بودهایم. این موضوع نشان میدهد که خریداران کالاهای ایرانی در دنیا کاهش یافتهاند.
اقلام عمده صادرات طی 4 ماه منتهی به تیرماه سالجاری شامل «میعانات گازی» به ارزش 2 میلیارد و 315 میلیون دلار و سهم ارزشی 20/ 17 درصد، «سایر روغنهای سبک و فرآوردهها به جز بنزین» به ارزش 512 میلیون دلار و سهم ارزشی 81/ 3 درصد، «پلیاتیلن گرید فیلم با چگالی کمتر از 94درصد به جز نوع پودری» به ارزش 485 میلیون دلار و سهم ارزشی 60/ 3 درصد، «پروپان مایع شده» به ارزش 446 میلیون دلار و سهم ارزشی 32/ 3 درصد و «متانول» به ارزش 426 میلیون دلار و سهم ارزشی 17/ 3 درصد بوده است.عمده صادرات کشور در چهار ماه منتهی به تیرماه سال 96 به کشورهای چین، عراق، امارات، کرهجنوبی و هند است.
رقابت برنج و ذرت با اتومبیل و قطعات
آمارهای گمرک نشان می دهد محصولت کشاورزی مثل برنج، ذرت و دانه سویا همچنان در صدر واردات کالاها در 4ماه اول امسال هستند و رقابتی فشرده را تجربه می کنند.اقلام عمده وارداتی طی 4 ماه منتهی به تیرماه سالجاری شامل «برنج» به ارزش 603 میلیون دلار و سهم ارزشی 81/ 3 درصد، «ذرت دامی» به ارزش 484 میلیون دلار و سهم ارزشی 06/ 3 درصد، «وسایل نقلیه موتوری با حجم سیلندر 1500 سیسی تا 2000 سیسی به جز آمبولانس و هیبریدی» به ارزش 426 میلیون دلار و سهم ارزشی 69/ 2 درصد، «لوبیای سویا» به ارزش 338 میلیون دلار و سهم ارزشی 13/ 2 درصد و «قطعات منفصله برای تولید اتومبیل سواری ردیف 8703 بنزینی با حجم سیلندر 2000 سیسی با ساخت داخل 14درصد تا کمتر از 30 درصد به استثنای لاستیک» به ارزش 311 میلیون دلار و سهم ارزشی 96/ 1 درصد بوده است. همچنین کشورهای عمده طرف معامله ایران نیز به ترتیب عبارتند از: چین، امارات، کرهجنوبی، ترکیه و هند.میزان واردات از چین نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته با رشد 83/ 18 درصدی به لحاظ ارزشی و افت 34/ 6 درصدی به لحاظ وزنی روبهرو بوده است، به عبارتی تجار ایرانی یک میلیون و 294 هزار تن کالای چینی را به ارزش 3 میلیارد و 495 میلیون دلار وارد کردهاند. چین سهم ارزشی معادل 10/ 22 درصدی را از واردات به خود اختصاص داده است.یک میلیون و 561 هزار تن کالای اماراتی نیز به ارزش 2 میلیارد و 992 میلیون دلار در 4 ماه منتهی به تیرماه سال جاری به بازارهای ایران وارد شده که نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل، به لحاظ ارزشی رشد 24/ 42 درصدی و به لحاظ وزنی نیز رشد 89/ 3 درصدی را ثبت کرده است. کرهجنوبی نیز توانسته در مدت زمان مورد بررسی 442هزار تن کالای تولیدی خود را که ارزشی معادل یک میلیارد و 74 میلیون دلار دارد، به بازار ایران وارد کند. مقایسه آمار مدت زمان مشابه سال گذشته درخصوص تجارت با این کشور نشان میدهد که به لحاظ وزنی با رشد 31/ 4 درصدی و به لحاظ ارزشی با رشد 15 درصدی روبهرو هستیم. ترکیه 589 هزار تن کالا را به ارزش 958 میلیون دلار و هند 775 هزار تن کالا را به ارزش 891 میلیون دلار به ایران وارد کردهاند. واردات از ترکیه به لحاظ وزنی و به لحاظ ارزشی نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته، رشد داشته است. اما در واردات از هند به لحاظ وزنی شاهد افت واردات هستیم در حالی که به لحاظ ارزشی، واردات از این کشور رشد داشته است. همچنین متوسط قیمت هر تن کالای وارداتی 1399دلار بوده که نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل خود، حدود 21/ 9 درصد در ارزش دلاری افزایش داشته است.
تجارت کوچک وترازمنفی
آمارهای در دسترس نشان می دهد سهم ایران در تجارتجهانی بدون تجارت نفت 24صدم درصد است و این نشان می دهد ایران چه سهم اندکی از تجارت جهانی دارد . ارزش تجارت خارجی ایران بدون نفت در 4ماه نخست امسال کمتر از 30 میلیارد دلار است که درمقایسه باکشورهایی مثل کره جنوبی و حتی مالزی در اندازه پایینی قراردارد.آمارهای منتشر شده از سوی گمرک ایران نشان میدهد میزان واردات در 4 ماه منتهی به تیر سال 96 به لحاظ وزنی معادل 11 میلیون و 300 هزار تن است و به لحاظ ارزشی توانسته 15 میلیارد و 813 میلیون دلار را رقم بزند. این در حالی است که میزان واردات در مدت زمان مشابه سال گذشته به لحاظ وزنی 9 میلیون و 958 هزار تن و به لحاظ ارزشی 12 میلیارد و 756 میلیون دلار بوده است. در نتیجه، در این بخش از تجارت خارجی با افزایش 48/ 13 درصدی به لحاظ وزنی و افزایش 97/ 23 درصدی به لحاظ ارزشی مواجه بودهایم.بخش دیگر تجارت خارجی که شامل صادرات بوده نیز حاکی از آن است که در 4 ماه منتهی به تیر 96 میزان صادرات، رقمی معادل 37 میلیون و 637 هزار تن را به لحاظ وزنی و 13 میلیارد و 459 میلیون دلار را به لحاظ ارزشی تجربه کرده است. این در حالی است که میزان صادرات در مدت زمان مشابه سال گذشته به لحاظ وزنی 42 میلیون و 523 هزار تن و به لحاظ ارزشی، 14 میلیارد و 879 میلیون دلار در کارنامه صادراتی 4 ماه منتهی به تیرماه سال گذشته ثبت کرده است. بر این اساس، میزان صادرات به لحاظ وزنی افت 49/ 11 درصدی و به لحاظ ارزشی افت 54/ 9 درصدی را نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته نشان میدهد. تحلیلگران اعتقاد دارند که روند تجارت در چند سال اخیر حاکی از بدتر شدن وضعیت تجارت خارجی است. اگر به آمارهای 4 ماه منتهی به تیرماه سالهای 94، 95 و 96 نگاهی بیندازیم و تراز تجاری این سالها را با یکدیگر مقایسه کنیم، پی به وخامت حال تجارت میبریم. تراز تجاری در سال 94 که هنوز سند برجام امضا نشده بود، منفی 387 میلیون دلار بوده است. در سال 95 با امضای برجام، جو روانی این رفع محدودیتها تاثیر مثبت خود را در تجارت خارجی نیز نشان داد و تراز تجاری ایران در 4 ماه منتهی به تیر 1395، مثبت 2 میلیارد و 123 میلیون دلار بود. اما در طول سه سال اخیر، تنها در سال 95 تراز تجاری ایران مثبت بوده و امسال نیز به تراز تجاری منفی بازگشتیم و این بار فاصله واردات و صادرات حتی بیشتر از سال 94 است. تراز تجاری سال 96 معادل 2 میلیارد و 354 میلیون دلار به نفع واردات رقم خورده که نشان از فاصله گرفتن قابل توجه واردات از صادرات دارد. البته شاید بخشی از دلایل تراز منفی ایجاد شده در سال جاری را بتوان به انتخابات و ماه رمضان مربوط دانست. اما آنچه مشخص است، روند مناسبی در تجارت خارجی کشور طی نمیشود.
