حراج بی تاثیر سکه و حبس ریال
ساعت24 - در حال حاضر بانک مرکزی برای فروکش کردن التهاب بازار از طریق کنترل عرضه وارد شده است تا با عرضه بیشتر سکه جلوی التهاب در بازار را بگیرد. البته این موضوع زمانی تاثیر گذار خواهد بود که مقطعی و کوتاه مدت باشد.
div style="text-align:justify">
کاظم دوست حسینی؛ کارشناس ارشد بانکی در روزنامه قانون نوشت: در حال حاضر بانک مرکزی برای فروکش کردن التهاب بازار از طریق کنترل عرضه وارد شده است تا با عرضه بیشتر سکه جلوی التهاب در بازار را بگیرد. البته این موضوع زمانی تاثیر گذار خواهد بود که مقطعی و کوتاه مدت باشد.
در شرایط فعلی نقدینگی در دست مردم زیاد است و مردم نیاز به پسانداز دارند، بنابراین سود سپردههای بانکی برای مردم جذابیت ندارد و به همین خاطر سرمایهها به سمت بازار سکه و ارز سوق پیدا کرده است. در این میان به دلیل پیشبینی افزایش قیمت سکه و ارز در آینده، هجوم به بازار سکه و ارز بیشتر شده و به دنبال این پیشبینی حراج و پیش فروش سکه صورت گرفته است. البته متقاضی برای ارز بیش از سکه و مشکل عرضه آن نیز بیشتر است.
واقعیت این است که مردم به بازار سکه و ارزبه عنوان بخشی برای سرمایهگذاری و پسانداز نگاه میکنند، این درحالی است که این بخش مولد نیست و به درد اقتصاد کشور نمیخورد. در این زمینه تنها پول جابه جا میشود و این اتفاق ارزش پول را کاهش میدهد. به هر صورت پیشبینیها و سیاستهای بانک مرکزی در خصوص ارز جواب نداد؛ در مورد سکه نیز اگر بازار کنترل شود، علت آن عرضه و پیش فروش سکه نیست. به نظر نمیرسد که حراج سکه مثبت بوده و اثر کاهندهای داشته باشد.
بانک مرکزی امیدوار است که به این طریق از افزایش قیمت سکه جلوگیری کند اما به نظر نمیرسد که حراج سکه در این مقطع موثر باشد. در شرایطی که نزدیک به عید هستیم و در این دوران هم تقاضا برای خرید سکه و ارز افزایش پیدا میکند، شاهد کاهش نرخ سکه نخواهیم بود. دولت باید منابع ارزی و طلایی بسیاری داشته باشد تا التهابات را کاهش دهد. از سوی دیگر اگر در وضعیتی هستند که مقدار محدودی منابع دارند باید تقاضای سکه و ارز را کنترل کنند که البته کنترل تقاضا عواقب خاصی را به دنبال دارد. در مقطع فعلی شاید بهتر است که بانکها و مردم تشویق شوند تا به جای خرید سکه؛ حساب پس انداز سکهای و ارزی باز کنند. به این صورت دیگر محدودیت فروش سکه به شکل فیزیکی وجود نخواهد داشت و مردم به هر میزان که بخواهند میتوانند سکه خریداری کنند. به دلیل اینکه پیشبینی نمیشود در یک مقطع خاص تمام کسانی که صاحب حساب سکهای هستند، مراجعه کنند و سکههای خود را بگیرند.
بانکها نیز در این سیستم میتوانند 10 تا 20 درصد آن میزانی را که اکنون جذب سپرده کردهاند، به عنوان سپرده فیزیکی نگه دارند و مابقی آن را دیگر لازم نیست ضرب کنند. در مورد ارز هم باید به سمت حساب پسانداز ارزی گام برداریم و سود متناسبی را برای آن در نظر بگیرند و اقداماتی انجام دهند که تقاضا محدود شود. یعنی فردی که میخواهد اقدام به خرید ارز کند به صورت فیزیکی آن را خریداری نکند. سیستم بانکی ما هنوز محمولههای دلار را وارد کشور میکند تا بتواند پاسخگوی تقاضای ارز فیزیکی مردم باشند. در خصوص حساب سپرده ارزی و سکهای بانک ها مجاز هستند اما تشویق نمیشوند.
این اقدام در خصوص طلا توسط بانک صادرات انجام میشد، به طوریکه حساب سپرده طلایی باز میکردند اما این طرح موفق نبود. اما در این میان نگرانی خاصی در بین مردم وجود دارد، به دلیل تجربه تلخی که مردم در گذشته داشتند. برای مثال حساب سپرده یورویی باز کردند و زمانی که افزایش قیمت بسیاری داشت مردم اقدام به برداشت سپرده کردند اما بانک معادل نرخ بانک مرکزی سپرده آنها را باز پس داد؛ به همین دلیل این اطمینان نیست و استقبال صورت نمیگیرد.
حراج سکه برای بازار نکته قابل توجه مثبتی نداشته و به مقدار اندکی از افزایش نرخ سکه جلوگیری کرده است. اما سیاستگذاری ما به این شکل است که مردم به یکباره اقدام به خروج سرمایه خود از بانکها نکنند و به تورم و بحران در کشور دامن نزنند. با خروج به یکباره سرمایه از بانکها پول ملی تضعیف میشود و اعتبار خود را از دست میدهد. به این ترتیب با حراج سکه میخواهند ارزش پول ملی ثابت بماند اما متاسفانه ارزش پول ملی در حال رکود است و اقدامات فعلی برای این است که ارزش پول ملی به یکباره کاهش پیدا نکند.