برق را تحریم گرفت یا سیاستهای دولت؟
.1در یک سال اخیر، میزان صادرات، تولید و اشتغال، قیمت مواد اولیه و محصول نهایی و نیز مقررات ناظر بر کسبوکار شما چه تغییراتی کرده است؟ .2برای عبور هرچه کمضرر تر اقتصاد ایران از شرایط موجود و نیز استفاده از فرصتهای ایجادشده برای اصلاحات اساسی اقتصاد ایران، چه پیشنهادهایی برای مجلس شورای اسلامی دارید؟
علیرضا اسدی، نماینده سندیکای صنعت برق ایران
دو بخش اصلی در برقداریم: یکی زنجیره تولید برق و بخش دیگر زنجیره تأمین برق شامل سازندگان و پیمانکاران و مراحل انتقال. عمدهترین مسئله ما بحث اختلاف قیمت فروش برق با بهای تمامشده آن است که سالیانه کسری بودجه سیستماتیکی را به صنعت برق تحمیل میکند. با برآورد ما بیش از 2هزار میلیارد تومان کسری بودجه داریم که این کسری منجر به بدهی به بخش خصوصی از جمله سازندگان و پیمانکاران شده و سرریز آن به تولیدکنندگان برق فشار می آورد. البته کاهش اتلاف برق یا باید از طریق تغییر الگوی مصرف برق و شیوه مصرف آن اتفاق بیفتد که سیگنال اصلی اش قیمت برای خانوارهاست یا از طریق فناوریها و تجهیزات مصرف برق در شبکه توزیع و انتقال و در اصل کاهش هزینه تمامشده برق است که نیازمند سرمایه گذاری بالایی است. در زنجیره تأمینکنندگان، سازندگان تجهیزات سیم و کابل و تابلو و ترانس و... نیازمند مواد اولیهای هستند که با توجه به تغییرات نرخ ارز برای کالاهای وارداتی مورد نیاز و آمار بانک مرکزی و شاخص بهای تولیدات پایه، مهرماه 1397نسبت به مهرماه 1396در مس و آلومینیم 89درصد افزایش قیمت، در فراوردههای شیمیایی 257درصد افزایش قیمت، در سوییچ ها و رله ها (که بخش زیادی از تجهیزات مورد نیاز تولیدکنندگان است) به طور متوسط 200درصد افزایش قیمت داشته ایم. با توجه به اینکه قراردادهای این صنعت حداقل یک ساله است و طبق آن قراردادها سقف تعدیل قیمتها 25درصد است، عملاً با سازوکار تعدیل قیمتها بسیاری از قراردادها عملیاتی نشده اند. طبق آمار ما حدود 500پروژه به ارزش تقریبی 3هزار میلیارد تومان، متوقف شده و با تعدیل نیروی انسانی حداقل به میزان 30درصد مواجه شده ایم. نکته اساسی اینکه چون این صنعت دانش بنیان است، لذا نیروی انسانی موجود در آن بیشتر نیروهای متخصص و البته باسابقه هستند و این برای آینده بسیار خطرناک است که به سمت تعدیل نیروهای باسابقه و خبره در حرکتیم. برای هر سال اگر بخواهیم تعادل تراز برق داشته باشیم باید سالیانه 5هزار مگاوات به ظرفیت تولید و نیروگاهها اضافه کنیم که متأسفانه متوسط پنج سال گذشته تنها هزار مگاوات بوده است. به همین دلیل در سال گذشته به علت عدم تناسب عرضه و تقاضای برق خاموشی داشته ایم که با این روند قطعاً سال آینده با آن مواجه خواهیم بود. امسال علاوه بر افزایش شدید قیمت نهاده های تولید، با طلب بزرگ پیمانکاران مواجه هستیم که به دلیل عدم تخصیص مناسب بودجه، بدهی به آنها پرداخت نشده است. لازم است بیان شود که نرخ تنزیل اوراق تسویه در بازار با آنچه روی کاغذ ذکر میشود، بسیارمتفاوت است و در کل فشار عدم وجود نقدینگی لازم برای این صنعت، پروژهها را متوقف کرده و اثرش را در سال آینده نشان خواهد داد.در صنعت برق در سال 1396بالغ بر 1/2میلیارد دلار و در سالهای قبلتر بالغ بر 700میلیون دلار واردات تجهیزات مورد نیاز داشته ایم.
محمدعلی وحدتی، نماینده سندیکای شرکتهای تولیدکننده برق
الان بالغ بر 60درصد برق مصرفی کشور توسط شرکتهای غیردولتی تأمین میشود و 40درصد مابقی توسط بخش دولتی اعم از نیروگاههای برق آبی و حرارتی و اتمی است. به دلیل اعمال قیمتهای تکلیفی برق و عدم پرداخت مطالبات بخش خصوصی عملاً انگیزه ای برای ورود بخش غیردولتی به صنعت برق وجود ندارد و همان طور که در نامه ای که از طرف وزارت اقتصاد برای ریاست جمهوری رفت 18نیروگاه برای عرضه وجود دارد و هیچکس آماده خرید و سرمایهگذاری در آنها نشده است.در حال حاضر فقط برای حفظ وضع موجود نیازمند 30هزار میلیارد تومان هستیم. نکته جالب اینکه در بحث تهاتر بدهیها در دولت آیین نامه ای نوشته شده است که طبق آن تهاتر بدهیها مشمول بدهی هایی که منشأ صندوق توسعه ملی دارند، نمی شود. حال آنکه نیروگاهها از وامهای 250و 300میلیون یورویی صندوق استفاده کرده اند، اما اینها را از تهاتر محروم کردهاند. یعنی طلبها ریالی است، اما پرداختها تعهدات ارزی است و این اتفاقات به حجم بدهیها دامن زده است. در پایان باید این نکته را عرض کنم که در حال حاضر این صنعت با توان داخلی امکان گذر از تحریمها را دارد.
پرویز غیاث الدین، نماینده سندیکای شرکتهای تولیدکننده برق
در انتقال و توزیع، همه تجهیزات ما داخلی است، مشروط بر اینکه تمام شرکتهای سازنده را حفظ کنیم، اما در تولید وابستگی خارجی داریم، با توجه به عدم افزایش قیمت مواد اولیه ما که عمده آن سوخت میباشد، انگیزه ای برای افزایش راندمان در تولید برای واحدهای تولیدی دولتی وجود ندارد. حجم سرمایه گذاری شرکتهای تولیدکننده برق غیردولتی بالغ بر 22میلیارد یورو است. در تولید برق یک دوره پُرمصرف در تابستان داریم. که بالغ بر 60هزار مگاوات مصرف و یک دوره کممصرف در زمستان داریم که بالغ بر 35 هزار مگاوات مصرف داریم؛ لذا فصل زمستان و الان زمان تعمیرات نیروگاههاست. قرار شده حدود 500میلیون دلار دولت به مپنا بدهد که بخشی یوان و بخشی دینار عراق است تا به نیروگاهها برای تعمیرات ضروری آنها داده شود. در خصوص سیاستهای کنترل پُرمصرفها باید دقت شود که عمده پُرمصرفها در استانهای گرمسیری و مرکز کشور هستند که غالباً انسانهای مستضعف و متوسط رو به پایین هستند؛ لذا افزایش قیمت برق هیچ تأثیری بر کاهش آن نخواهد
