بدعتهای آژانس با تحریک آمریکا
موضع ایران در قبال گزارش آژانس
ایران موضع آژانس پیرامون درخواست برای بازرسی دو سایت (احتمالا تورقوزآباد و آباده) را قبول ندارد. کاظم غریب آبادی، سفیر و نماینده دائم کشورمان نزد سازمانهای بینالمللی در وین میگوید به دنبال انتشار گزارش مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درخصوص اجرای پادمان در ایران، یادداشت توجیهی متضمن مواضع جمهوری اسلامی ایران تدوین و برای ثبت بهعنوان سند آژانس، در اختیار این نهاد قرار گرفته است. در این یادداشت جمهوری اسلامی اشاره کرده است که مطابق با ماده بند (ج) ماده 4 پروتکل الحاقی، در صورت ارائه هر گونه درخواست برای دسترسی از سوی آژانس، «دلایل این دسترسی میبایست مشخص گردد»؛ اما برخلاف این موضوع، آژانس در درخواست خود برای توضیح و دسترسی به دو مکان، هیچگونه استدلال حقوقی معتبر و موثقی را ارائه نکرد. در این نامه همچنین استناد آژانس به مدارکی که سرویس اطلاعاتی اسرائیل مدعی است به دست آورده، «غیر معتبر» خوانده شده است. ایران تأکید کرده است که به هیچ وجه قصد ندارد تا با مشروعیت دادن به این دادههای ادعایی، پایه گذار یک بدعت بد باشد و حتی معتقد است که این موضوع اعتبار آژانس را تخریب کرده و به ضرر روابطش با کشورهای عضو میباشد. در پایان نیز ایران آمادگی خود را برای آغاز گفتوگو با آژانس در راستای «ارتقای درک مشترک» اعلام کرده است.
اروپا حقیقت را میداند
هرچند کشورهای اروپایی و به ویژه فرانسه، همگام با مدیرکل جدید آژانس دائماً بر لزوم همکاری کامل ایران و آژانس تأکید میکنند اما آنها میدانند که ایران از زمان امضای برجام تاکنون فعالیتهای مخفیانهای در حوزه هستهای نداشته و کوشیده است که در نهایت شفافیت با آژانس و دیگر کشورهای عضو برنامه جامع اقدام مشترک در این زمینه همکاری کند. حتی از اردیبهشت 1398 به این سو نیز که ایران رسماً اعلام کرد تعهدات خود را کاهش خواهد داد، رئیس جمهور روحانی بارها بر ادامه همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تأکید کرد. خبرگزاری AFP فرانسه روز گذشته طی گزارشی به بررسی همین موضوع پرداخت. به نوشته AFP، «منابعی دیپلماتیک از فرانسه میگویند که اورانیومهای کشف شده از مراکز مد نظر آژانس برای بازرسی، متعلق به فعالیتهای هستهای ایران در بازه زمانی 2000 تا 2009 است و ارتباطی با برنامه هستهای کنونی ایران پیدا نمیکند». در گزارش AFP به نقل از دیپلماتهای فرانسوی آمده است که میزان مقادیر کشف شده اورانیوم از این سایتها بسیار اندک بوده و پاسخگویی به سؤالات آژانس در این باره کار سختی نیست. فرانسوا نیکولاد، سفیر سابق فرانسه در ایران در این باره به AFP میگوید: «شک ندارم اگر آژانس بینالمللی انرژی اتمی بتواند به این سایتها دسترسی پیدا کند، چیز خاصی پیدا نخواهد کرد». او میافزاید: «آژانس برای شفاف سازی درباره فعالیتهاست و جای مانور (روی این مسائل) ندارد». در این گزارش همچنین پاسخ ایران به آژانس «پاسخی هوشمندانه» خوانده شده و تأیید شده که آژانس بینالمللی انرژی اتمی دلایل زیادی برای ارائه به ایران منظور اخذ مجوز بازرسی از سایتهای مذکور را ندارد.
