سقوط ۴۰ درصدی مصرف سرانه شیر در ایران
از طرف دیگر روند كاهنده درآمد سرانه ایرانیان موجب شده است كه سرانه مصرف شیر از ۳۱ كیلوگرم در سال ۱۳۸۳ به ۲۰ كیلوگرم در سال ۱۳۹۲ كاهش یابد كه نشاندهنده كاهش مصرف نزدیك ۴۰ درصدی سرانه شیر در میان ایرانیان است. یك محاسبه ساده نشان میدهد هر فرد ساكن لرستان در سال ۷۴۰۰ گرم و هر روز نزدیك به ۲، ۳ گرم شیر مصرف كرده است.
آمارهای استخراج شده از طرف مریم روغنچی كارشناس آمارهای اقتصادی دفتر جمعیت، نیروی كار سرشماری مركز آمار ایران نشان میدهد از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۳ مصرف سالانه شیر همه ساكنان استانهای كشور كاهش را تجربه كرده است. بیشترین كاهش سرانه شیر در این سالها با كاهش ۱۰ درصدی در سال به استان بوشهر و پس از آن به استان ایلام با ۸ درصد كاهش متوسط سالانه اختصاص دارد.
در سال ۱۳۸۳، سرانه مصرف انواع شیر پاستوریزه ۶.۵۲ كیلوگرم بوده كه در سال ۱۳۸۹ به بیشترین مقدار مصرف، ۱۱.۰۶ كیلوگرم رسیده و سپس روند نزولی داشته به طوری كه در سال ۱۳۹۳ به ۴.۱۰ كیلوگرم رسیده است. سرانه مصرف شیر معمولی (غیر پاستوریزه) از ۴۳.۷۶ كیلوگرم در سال ۱۳۸۳ به ۳۴.۳۵ كیلوگرم در سال ۱۳۹۳ رسیده است كه از رشد سالانه منفی ۲.۳۹ درصدی نسبت به سال ۱۳۸۳ خبر میدهد. همان طور كه مشخص است با توجه به دسترسی و گرایش روستاییان به استفاده از شیر غیرپاستوریزه، میانگین مصرف سرانه این شیر طی سالهای مورد بررسی ۵.۹۳ برابر مصرف شیر پاستوریزه بوده است.
به گزارش ساعت ۲۴، در سال ۱۳۸۳، سرانه مصرف انواع شیر پاستوریزه ۳۰.۹۴ كیلوگرم بوده و مصرف آن تا سال ۱۳۸۸ روند صعودی داشته به طوری كه در این سال به بیشترین مقدار مصرف ۴۱.۷۶ كیلوگرم رسیده است و از آن سال به بعد دارای روند نزولی بوده كه در سال ۱۳۹۳ به ۱۹.۵۰ كیلوگرم رسیده است، كه از رشد سالانه منفی ۴.۵ درصدی نسبت به سال ۱۳۸۳ خبر میدهد. یكی از علل كاهش مصرف شیر خصوصا از سال ۱۳۹۱ به بعد را میتوان به حذف یارانه شیر اشاره داشت. سرانه مصرف شیر معمولی (غیر پاستوریزه) از ۶.۳۵ كیلوگرم در سال ۱۳۸۳ به ۷.۴۵ كیلوگرم در سال ۱۳۹۳ رسیده است، كه از رشد مثبت ۱.۶۰ درصدی نسبت به سال ۱۳۸۳ خبر میدهد. میانگین مصرف سرانه شیر پاستوریزه خانوارهای شهری طی سالهای مورد بررسی ۵.۷۷ برابر میانگین مصرف شیر غیرپاستوریزه است.
