ساعت 24- الی گرانمایه در گزارشی که اخیرا برای بنیاد سیاسی آلمانی «فردریش اِبرت استیفتونگ» منتشر کرده، به بررسی اقدامات مشخصی که ایالات متحده، ایران و اروپا می توانند برای تضمین تعهد کامل همه طرفین برجام به این توافق انجام دهند، پرداخته و بیش از هر مساله ای به اهمیت زمان اشاره کرده است.
dir="RTL">مرحله اول نقشه راه دولت بایدن به طور ایده آل باید بلافاصله پس از پیروزی او در انتخابات ماه نوامبر آغاز شود. ای 3 (فرانسه، آلمان و بریتانیا) و اتحادیه اروپا می توانند دیپلماسی هسته ای با ایران را از ماه نوامبر، همزمان با دوره انتقال در ایالات متحده، در پیش بگیرند. این تلاش اروپایی ها باید بر بررسی پارامترهای توافق ایران برای متوقف کردن پیشبرد فعالیت های هسته ای در خارج از چارچوب برجام صورت بگیرد. هدف از این تلاش ها هم تحقق توافق موقت تا اواسط ماه فوریه است که شرایط را برای ورود مجدد دولت بایدن به برجام فراهم می کند. ایران تنها در صورتی توافق موقت را خواهد پذیرفت که دولت بایدن به طور همزمان با متوقف شدن فعالیت های هسته ای، کمک اقتصادی به ایران ارائه و روند ورود مجدد به برجام را به طور رسمی آغاز کند
.برای متوقف شدن پیشروی های هسته ای ایران در خارج از چارچوب برجام لازم است که تهران از غنی سازی اورانیوم در سطح بالاتر از 3.67 درصد خودداری، فعالیت های غنی سازی در تاسیسات فردو را متوقف و از نصب سانتریفیوژهای پیشرفته خودداری کند. ممکن است ایران چنین تدابیری را بپذیرد، اما این تنها در صورتی خواهد بود که بتواند ذخایر مازاد اورانیوم با غنی شده خود را نگه دارد تا در صورت لزوم از آن به عنوان اهرم فشاری در مذاکرات احتمالی استفاده کند. آژانس بین المللی انرژی اتمی می تواند بر این روند نظارت داشته باشد
.
همچنین، امکان ارائه یک بسته اقتصادی مشخص تر در پایان فاز اول و در ازای موافقت ایران با توافق موقت متوقف سازی اقدامات وجود دارد که موارد زیر را شامل می شود:
• دولت بایدن می تواند برای تسهیل محدودیت ها بر توانایی ایران در دسترسی به درآمد بلوکه شده در بانک های خارجی (به ویژه در چین، اروپا، هند، ژاپن، کره جنوبی و عراق) معافیت های اجرایی در نظر بگیرد.
• دولت بایدن می تواند مجددا معافیت هایی برای خرید محدود نفت از ایران برای برخی از کشورها در نظر بگیرد که در حقیقت، شرایط تحریم را به قبل از ماه مه 2019 باز می گرداند. در اینجا چین مهم است. معافیت برای کره جنوبی نیز مهم خواهد بود تا بتواند میعانات از ایران خریداری کند. استفاده از میعانات گازی که محصول جانبی گاز طبیعی است، کلید حفظ رشد تولید در میدان پارس جنوبی به شمار می رود و به نوبه خود، برای فعالیت اقتصادی داخلی اهمیت زیادی دارد. اگرچه دولت بایدن می تواند برای آندسته از کشورهای اروپایی که پیشتر از ایران نفت خام می خریدند مانند یونان و ایتالیا، معافیت از تحریم ها را در نظر بگیرد، اما بعید است بازیگران تجاری این کشورها در آینده نزدیک دوباره وارد بازار ایران شوند.
دیپلماسی ایرانی
