«کیف پول دولت» دیگر پولی برای برداشتن ندارد
مروج حسینی میگوید: در حال حاضر، تقریبا ۷۰ درصد دریافتی سازمان تامین اجتماعی صرف پرداخت حقوق بازنشستگان میشود. از نظر دیگر هم این نهاد، سازمانی است كه به دلیل آنكه هم خود درآمد دارد و هم مسوول هزینههایش است، باعث شده كه قوانین و مقررات را خود تدوین و تهیه كند. به طور مثال، در دورهای قرار بود كه سازمان تامین اجتماعی، هزینههایی را برای كمك به تامین مسكن كارگران را كنار بگذارد، اما این بخش از هزینهها در نهایت صرف كارمندان شد. در حال حاضر، سازمان تامین اجتماعی نزدیك به ۶۰ هزار نفر پرسنل دارد كه از آن یك سازمان نسبتا بزرگ ساخته است.
همچنین هنگامی كه به ریز پرداختهای این سازمان رجوع میكنیم، شاهد آن هستیم كه تامین اجتماعی تنها سازمانی است كه موقع پرداخت سوابق خدمت بازنشستگانش، تمام ۱۲۰ ساعت اضافهكاری مقطوعی كه در تمام طول دوران استخدامشان به كارمندان خود میدادند، آن را نیز جزو سوابق خدمتی به حساب میآورند. بنابراین هزینهها در این سازمان بسیار بالاست تا آنجا كه این هزینههای زیاد امروز گریبان این نهاد را فشرده و به بیپولی برخورده است.
به گفته دبیركل كانون عالی انجمنهای صنفی كارفرمایی در وهله اول باید اشاره كرد كه سازمان تامین اجتماعی به عنوان یك نهاد اقتصادی، نتوانسته موفق عمل كند. سرمایهگذاریهایی كه از سوی این سازمان صورت گرفته، به مانند مجموعه شستا كه با ۷ هزار میلیارد تومان شروع به كار كرد، ناموفق بوده است و ارزشها و سودهای این شركت بیانگر همین نكته است. همچنین، سازمان تامین اجتماعی به عنوان نهادی كه باید غیردولتی اداره شود، در عمل دولت تعیینكننده مدیریت این سازمان است، بنابراین مدیریت تامین اجتماعی به جای آنكه خود را پاسخگو به سهامداران اصلی كه كارگران و كارفرمایان و بیمهشدگان هستند، بداند، تنها در برابر دولت و مجلس خود را پاسخگو میداند.
به گزارش ساعت ۲۴، در طول سالهای گذشته، نمونههای زیادی از تمكین مدیریت سازمان تامین اجتماعی در برابر خواستهای دولت و مجلس شاهد بودهایم. به طور مثال، در حالی برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی فشار زیادی به این سازمان برای احداث بیمارستان در محل حوزه انتخاباتی خود وارد كردهاند كه این طرحها هیچ توجیه نداشته است. چرا كه برای احداث بیمارستان، ضریب اشتغال تخت ملاك عمل است. اگر كمتر از ۶۰ درصد باشد ضرورت ندارد. سازمان تامین اجتماعی نیز برای آنكه در مجلس شورای اسلامی به مشكل برخورد نكند، بعضا تسلیم این گونه درخواستها میشده است.
بنابراین سازمانی به مانند تامین اجتماعی برای آنكه در مسیر حركت ایران به سمت اقتصاد آزاد قرار بگیرد، نیاز به اصلاحات جدی دارد. درحال حاضر ۴۱ میلیون نفر از سازمان تامین اجتماعی خدمات دریافت میكنند كه این تعداد شامل بیمهشدگان، بازنشستگان و خانوادههای آنها میشود. در یك مقطعی، یك بیمهپرداز، ۱۶ سال حق بیمه میپرداخت ولی ۳۴ سال حق بیمه میگرفت. یعنی خود و خانوادهاش. حال آنكه دولت تا پایان امسال ۱۱۰ هزار میلیارد تومان به تامین اجتماعی بدهكار است.
برخی تصمیمات و اقدامات صورت گرفته از سوی این سازمان نیز به مشكلات آن دامن زده است. من و برخی از همكاران در مقطعی كه در شورای عالی تامین اجتماعی حضور داشتیم، ۴۵ هزار خادم مسجد را برای بیمه به سازمان بیمههای اجتماعی معرفی كردند و فقط یك سال دولت حق بیمه آنها را پرداخت كرد و همچنان این تعداد افراد از بیمهها استفاده میكنند و سازمان تامین اجتماعی نیز حق بیمه آنها را به حساب بدهكاری دولت رد میكند. از طرفی، هر زمان نیز كه دولت خواسته بدهكاری خود را پرداخت كند معمولا شركتهای ناتوان و زیانده را به جای بدهی خود به سازمان تامین اجتماعی داده است. ضمن آنكه حق بیمه بیكاری نیز كه ۳ درصد است و كارفرما باید آن را به سازمان تامین اجتماعی پرداخت كند، موجودی آن در حال حاضر منفی است.
