تحلیل محمدرضا سعدی از تحولات یک سال اخیر پرونده هسته ای
برجام داخلی را در دستور کار قرار دهیم
ساعت 24- درروزهای اخیر و به مناسبت یک ساله شدن برجام که بر اساس آن تحریم غرب علیه ایران کمرنگ شده است مخالفان و موافقان برجام تحلیل های متفاوتی را ارائه کرده اند .
دکتر محمد رضا سعدی استاددانشگاه و مدیر مسئول روزنامه جهان صنعت نیز در سرمقاله امروز این روزنامه تحلیل تازه ای ارائه کرده است که می خوانید: محمدرضا سعدی انگلستان و ایالات متحده آمریکا در دوران جدید تاریخ ایران دو کشور اثرگذار بر تحولات داخلی ایران بودهاند. اوج حضور موثر و سرنوشتساز این دو کشور به دخالت آنها در خلع ید از محمد مصدق، نخستوزیر اوایل دهه 1320 او و برگرداندن محمدرضا به سلطنت بود. براساس آنچه در 37 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی شاهد بودهایم، رفتار دخالتگرایانه دو کشور یادشده در تحولات ایران است. علاوه بر این فرانسه بهعنوان کشوری عجیب در اروپا رفتاری متناقض با ایران داشته و دارد و نمیتوان به ثبات قدم و نیت رهبران این کشور درباره ایران چندان اطمینان داشت. این سه کشور غربی در 15 سال سپری شده و در پرونده هستهای ایران نقشهای متفاوت ایفا کرده و دنبال منافع استراتژیک خود بوده و هستند. در شرایطی که درآمدهای ارزی هنگفت اواخر دهه 1380 راه را برای توسعه اقتصادی ایران هموار کرد اما تحریمهای غرب به صورت جمعی و تحریمهای آمریکایی به صورت مخالف همیشگی ایران نهتنها مسیر توسعه را مسدود کرد بلکه اقتصاد ایران دو سال بسیار وحشتناک را به لحاظ سقوط تولید ناخالص داخلی و رشد شتابان تورم تجربه کرد. رشد منفی 6 درصدی تولید ناخالص داخلی سال 1391 و حدود 2 درصدی سال 1392 موجب شد که ایرانیان 20 درصد از قدرت خرید خود را از دست بدهند و کمبود تقاضا در بازار به رکود منجر شود که هنوز ادامه دارد. در این سالها که رشد اقتصادی ایران منفی شد، ترکیه و عربستان به مثابه رقبای منطقهای ایران با رشدهای مثبت اندازه تولید خود را بزرگ کرده و از ایران جلو زدند. علاوه بر این، تحریمهای بانکی ایران توسط آمریکا و غرب با وجود اینکه ایران و گروه کشورهای 1+5 برجام را امضا کردهاند، هنوز باقی است و ایران در دادوستد بانکی و از نظر جذب سرمایه خارجی و تکنولوژی روزآمد با مشکل مواجه است. درباره دلایل فضای موجود و عوامل موثر بر ناکامی ایران در حل نهایی مساله سرمایهگذاری و استفاده از منابع بینالمللی میتوان به موارد متعددی اشاره کرد. اما یکی از دلایل بسیار موثر تکهتکه شدن منافع ملی در مسیر درگیری احزاب و جناحها برای کسب قدرت سیاسی است. هیچ فرد و گروهی نمیتواند به حزب خود توصیه کند که دست از مبارزه برای کسب قدرت بردارد اما میتواند توصیه کند که در نبرد برای کسب قدرت باید خط قرمزهایی باشد که عدول از آن در دستور کار هیچ حزب و گروهی نباشد. روش برجام چه بود؟ آیا در رسیدن به نقطه برجام، ایران و آمریکا یا ایران و انگلستان از خط قرمز عبور کردند؟ به نظر میرسد در شرایطی که روزهای دشوار تحریمها ما را به برجام رساند، میتوان از این مدل در داخل هم استفاده کرد. برجام در داخل یعنی اینکه بر سر یک موضوع اشتراک نظر داشته باشند و سر بقیه مسایل میتوان نبرد را ادامه داد. آن نقطه و تغییر اصلی که میتوان بر سر آن توافق کرد، حفظ همبستگی ملی برای رسیدن به رشد 8 درصدی و عبور دادن اقتصاد ایران از ناحیه مرگ است. مدل برجام را میتوان به سادگی در داخل اجرا کرد؟ این البته شدنی است به شرطی که قدرت تفاهم و مدارای داخلی را افزایش دهیم.
