پوتین میخواهد در امریکا انقلاب رنگی راه بیندازد
در پاییز سال ٢٠٠٤ میلادی، ولادیمیر پوتین ضربهای خورد که هیچگاه فراموش نکرده است. انتخاب همراه با تقلب رییسجمهور طرفدار کرملین در اوکراین که پوتین به طور مستقیم آن را مهندسی کرده بود، با شورش جمعی مردم به هم خورد. اتفاقی که به «انقلاب نارنجی» موسوم شد، الگویی از مقاومت در برابر انتخابات سازشکارانه را در حکومتهای استبدادی اورآسیا (یعنی در قرقیزستان، بلاروس، آذربایجان و در سال ٢٠١٢ میلادی در خود روسیه) ایجاد کرد.
بیشتر این شورشها با موفقیت همراه نشد؛ اما پوتین را به نوعی وسواس فکری درباره «انقلابهای رنگی» مبتلا کرد؛ انقلابهایی که از نظر او نه بیمقدمهاند و نه در داخل کشورها سازماندهی میشوند؛ بلکه این امریکا (و درباره اعتراضات چهار سال پیش مسکو، خود هیلاری کلینتون) بود که آنها را سازماندهی میکرد.
در چنین بستری است که باید مداخله روسیه در انتخابات ریاستجمهوری امریکا در سال ٢٠١٦ را تحلیل کرد. پوتین تلاش میکند آن چه را که به باور او مقدار معینی از داروی خود نخبگان سیاسی امریکا است، به خورد آنها بدهد. او تلاش میکند (با کمک، خواسته یا ناخواسته دونالد ترامپ) انقلابی رنگی را در امریکا به راه بیاندازد.
اجازه بدهید به شیوه گسترش این انقلابها نگاهی بیاندازیم. در همه موارد، محوریت آنها جریان سیاسی خارجی است که به مخالفت با برگزیدگانی که روی کار هستند و میخواهند با توسل به فریب و زور در قدرت بمانند، برمیخیزد. خارجیها هواداران خود را برای جمعآوری شواهد و مدارک تقلب در روز انتخابات بسیج میکنند و زمانی که موفق به انجام دادن این کار شدند، برای گرفتن نتایج نهایی انتخابات بطوری که بتوان آنها را با نتایج رسمی مقایسه کرد، به نظرسنجی از رأیدهندگان و «شمارشهای سریع» میپردازند.
آنها نتایج و یافتههای خود را در شبکههای ماهوارهای و دیگر رسانههای خارجی منتشر میکنند. زمانی که پیروزی اجتناب ناپذیر حزب حاکم اعلام شد، از هواداران خود میخواهند برای برگزاری اعتراضات جمعی به خیابانها بیایند. آنها امید دارند با این اعتراضات موجب فروپاشی حکومت یا دست کم مشکوک جلوه دادن پیروزی ساختگی آن شوند.
بیتردید، ستاد انتخاباتی عوامفریب ترامپ همانقدر به شورشهای طرفدار دموکراسی کشورهای عضو اتحاد جماهیر شوروی سابق نظیر اوکراین و بلاروس شبیه است که دولت احتمالی کلینتون به حکومت پوتین شباهت دارد. اما هدف متهورانه پوتین ایجاد این توهم است که میان آنها شباهت وجود دارد. بریان وایتمور، سردبیر برجسته «رادیو آزاد اروپا / رادیو آزاد» گفت: «او تلاش میکند این تفکر را جا بیندازد که نظام ما، به اندازه نظام خود او بد و فاسد است.»
نخستین مرحله از این رقابت انتخاباتی هک کرد رایانههای «کمیته ملی دموکرات» و چهرههای سرشناس حزب و انتشار (و در مواردی دست کاری) مطالبی بود که هدف آنها نشان دادن فریب دادن نظام از سوی کلینتون بود. این طور نشان داده شد که «کمیته ملی دموکرات» بر خلاف انتظار به برنی سندرز، سوسیالیست دموکرات شده متمایل بوده است؛ ستاد انتخاباتی کلینتون بر اساس محاسبات سیاسی بیانیههای عمومی داده است. ترامپ و معاونانش نیز به موقع با تمسخر و اتهام «فساد» پاسخ دادند.
پس از آن این پیشنهادات مطرح شد که ممکن است در خود انتخابات دست کاری شود. به احتمال زیاد هدف اصلی هک کردنها بررسی سامانههای رأیگیری بیش از ٢٠ ایالت، از جمله ایالتهایی همچون پنسیلوانیا و فلوریدا بود که میدان اصلی رقابتاند. در بیانیه مشترک «سازمان امنیت داخلی» و دفتر رییس «اداره کل اطلاعات ملی» اعلام شد، این احتمال وجود ندارد که بتوان با «تغییر شمارش واقعی آراء یا نتایج انتخابات» در سامانههای انتخاباتی دست برد؛ اما گزارش مداخلههای سایبری به خودی خود برای از بین بردن اعتماد عمومی کافیاند و ممکن است همین هدف اصلی باشد.
به گزارش ساعت ۲۴، در همین حال، ترامپ نقش خود را ایفا میکند؛ او حتی اگر از روی متن [نمایشنامه کرملین] میخواند، هم نمیتوانست به این خوبی به روایت روسیه کمک کند (که در مواردی خط به خط اجرا میکند: به نقل قول هفته گذشته او از ایمیلی مربوط به کلینتون که از سوی شبکه خبری «اسپاتنیک» که وابسته به روسیه است، توجه کنید.) ترامپ که بارها گفته است شاید در این انتخابات تقلب شود، حامیان خود را به عنوان شاهدی برای نظارت بر «مناطق خاصی» همچون فیلادلفیا که احتمال باخت او در آنجا بالا است، فهرست کرده است. جنبش «دزدی را متوقف کنید» او قرار است در خارج از حوزههای انتخاباتی مهم برای خود از رأیدهندگان نظرسنجی کند. گزارشهای اجتنابناپذیر «تخلفات» محتوای لازم را در اختیار ترامپ قرار میدهد تا بتواند ادعا کند در انتخابات تقلب شده است.
این اقدامات موجب واکنشهایی خواهد شد همانند آنچه پیشتر از یکی از حامیان ترامپ در تظاهرات هفته گذشته در «مایک پنس» شنیده شد. خانمی که هوادار ترامپ بود، پس از طرح توهم تقلب، گفت: «اگر هیلاری پیروز شود، خود من، برای انقلاب حاضرم، زیرا نمیتوانیم ببینیم او بیاید.» بیتردید پوتین از پخش این لحظه در هزار شبکه لبخند به لب داشت.
و انقلاب؟ پوتین میداند واشنگتن کییف نیست؛ این احتمال وجود ندارد که تودههای مردم در مقابل کاخ سفید یا کنگره تجمع کنند. اما ممکن است در اینترنت شورش به پا شود: تصور کنید در مطالب اینترنتی بسیار زیادی که با حمایت کرملین، شبکههای تلویزیونی ماهوارهای و انحصار «فاکس» در دست ترامپیها ادعا شود به قول ترامپ «دستگاه سیاسی» در انتخابات به نفع کلینتون تقلب کرده است.
این اقدام مانع از ورود کلینتون به کاخ سفید نمیشود (همانطور که اعتراضات میدان بلوتانایا در مسکو مانع از آغاز ریاستجمهوری پوتین در مه ٢٠١٢ نشد) . اما کلینتون دوره ریاستجمهوری خود را با جراحتی سیاسی، هم در داخل کشور و هم در خارج، آغاز میکند. پوتین تلافی خواهد کرد و ترامپ خود را به عنوان به سودمندترین احمق نشان خواهد داد.