ورود «پولهای مشکوک» به شبکه نمایش خانگی
در یک دهه گذشته تزریق پولهای موسوم به «مشکوک» به بدنه سینما به مثابه یک غده سرطانی، پیکره سینمای ایران را آلوده کرده است. سینما بهعنوان شاخهای از هنر که مقبولیت عام داشته و از طرفی کاملاً وابسته به پول و سرمایه بوده، همواره فرصت مناسبی برای پولشویی در اختیار خاطیان قرار داده است. با روی کار آمدن دولت محمود احمدینژاد با افزایش رشد نقدینگی و به تبع آن افزایش تورم، بحث تحریمها و کمبود منابع مالی دولت، سینما شدیداً دچار چالش سرمایهگذاری شد. بعد از این رویداد بود که با ورود سرمایههای جدید و گاه نامشخص به بدنه سینمای کشور عدهای برای نخستین بار بحث ورود پولهای کثیف را به سینما مطرح کردند. اما حالا با بالا گرفتن این روند پای نمایندگان مجلس هم به ماجرا کشیده شده است و آنگونه که فاطمه ذوالقدر عضو هیأت رئیسه کمیسیون فرهنگی مجلس در گفت وگو با «خانه ملت» گفته است: «روا نیست افرادی که هیچ تخصصی در حوزه سینما ندارند، صرفاً به جهت داشتن پولهای بیحساب و کتاب، مافیا راه بیندازند.دستمزدهای هنرپیشهها نیز باید سقف مشخصی داشته باشد چراکه دریافت مبلغهای نجومی برای چند ماه کار با وجود تمام سختیهای این شغل منطقی نیست و تاکنون عواقب بسیاری را برای سینما به دنبال داشته است.دستمزدهای نامتعارف چه در بخش خصوصی و چه دولتی برازنده جامعه اسلامی نیست درحالی که با کاهش این دستمزدها در عرصه سینما میتوان فیلمنامههای بیشتری را جلوی دوربین برد و افراد بیشتری را مشغول به کار کرد. تحقیق و تفحص در عملکرد مالی سرمایهگذاران عرصه سینما و بررسی فعل و انفعالات مالی آنها ضروری است.» از طرف دیگر شورای عالی تهیهکنندگان برای مقابله با پولهای کثیف در نظر دارد با اجرای مصوبهای مبنی براینکه فقط پروندههایی در شورای پروانه فیلمسازی بررسی شوند که تهیهکنندگان آنها توسط این شورا کتباً معرفی شده باشند با مافیای سیاه سینما مقابله کند. همینطور محمداسماعیل سعیدی نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس در گفت وگو با «خانه ملت» با اشاره به نگرانی اهالی سینما از آمدن پولهای کثیف به حوزه فرهنگ و درگیر شدن این حوزه با فساد مالی، گفت:«نباید اجازه داد مصیبتی که در پی فساد مالی برای ارگانهای دیگر ایجاد شده به حوزه فرهنگ و هنر نیز سرایت کند و این حوزه اخلاقمدار آلوده مسائلی غیرقابل جبران شود» در واقع بعد از بابک زنجانی که با راهاندازی شرکتی به نام «سورینت فیلم» به سرمایهگذاری در ساخت فیلمهایی مانند «نقش نگار» و «سیزده» و «هیچ کجا هیچ کس» مشارکت کرد، بازداشت یکی از سرمایهگذاران سریال شهرزاد که با مجموعه «شاه گوش» به شبکه نمایش خانگی ورود کرد باعث شد دوباره بحث ورود پولهای کثیف به حوزه سینما و شبکه خانگی بالا بگیرد. محمد امامی که در یکی دو سال اخیر از مهمترین سرمایهگذاران حوزه سینما و شبکه نمایش خانگی محسوب میشد بهعنوان سرمایهگذار در طرحهای مختلفی حضور داشت؛ از «تابو»ی خسرو معصومی تا «ابد و یک روز» سعید روستایی، «خوب بد جلف» پیمان قاسمخانی و«کاناپه»کیانوش عیاری و همچنین فیلمهای«فروشنده» و «دراکولا» نیز از دیگر فیلمهایی است که حق پخش شبکه نمایش خانگی آنها توسط او خریداری شد. اما بیش از دو ماه است که به اتهام دخالت در ماجرای صندوق ذخیره فرهنگیان بازداشت شده است و فصل دوم «شهرزاد» در حالی کلید خورد که خبری از حضور امامی در پشت صحنه نبود و همین باعث شد عدهای از فعالان فرهنگی نسبت به ساخت قسمت دوم شهرزاد دچار ابهام شوند، اما عوامل سریال در برابر اعتراضات فضای مجازی سکوت کردهاند و ساخت قسمت دوم همچنان ادامه دارد، البته شائبههایی مبنی بر اینکه «شهرزاد» طرحی سینمایی برای «پولشویی» است در زمان ساخت قسمت اول مطرح شد، اما با دستگیری محمد مهدی امامی این بحث دوباره به جریان افتاد تا زمانی که ترانه علیدوستی در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «به شایعهها توجه نکنید و شهرزاد 2 در حال ساخت است» هرچند منظور علیدوستی از شایعه، معطوف به حضور نداشتنش در قسمت دوم بود و ربطی به دستگیری تهیهکننده نداشت اما باعث شد کاربران مجازی نسبت به ساخت قسمت دوم «شهرزاد» در شرایطی که تهیهکننده به اتهام مشارکت در اختلاس در زندان است واکنش نشان دهند و البته علیدوستی پاسخ به روشن شدن وضعیت سرمایه قسمت دوم را به آزاد شدن امامی موکول کرد و اکنون فیلمبرداری سریال همچنان ادامه دارد تا اینکه سید هادی رضوی طی گفتوگویی با خبرگزاری «آنا» خود را دارای ۶۰درصد از سهام «برند شهرزاد» دانست و گفت که شرعاً از ادامه ساخت این سریال رضایت ندارد.
با ادامه سؤالات فعالان فرهنگی از عوامل سریال شهرزاد و با راهاندازی صفحاتی با نام «نه به شهرزاد» و «پرسش از عوامل شهرزاد» و «توقف تولید شهرزاد 2»در شبکههای اجتماعی، رضا کیانیان نسبت به این فراخوان واکنش نشان داد و ارتباط سریال «شهرزاد ۲» را با محمدمهدی امامی تکذیب کرد و از «سرمایهگذار جدید» خبر داد و در ادامه اعضای فراخوان «نه به شهرزاد» را به تخریب یک اثر فاخر و ارزشمند و ملی متهم کرد و از طرفدارانش خواست نسبت به جوسازیها علیه سریال شهرزاد بیاعتنا باشند، اما بعد از گذشت چند روز هادی رضوی اعلام کرد شهرزاد 2 با سرمایه محمد مهدی امامی در حال ساخت است و از سویی روابط عمومی سریال شهرزاد 2 هم تا امروز نام سرمایهگذار دیگری را اعلام نکردهاند.
همزمان، کاربران «فیسبوک» از نغمه ثمینی، نویسنده سریال شهرزاد خواستند که در مورد همکاری خود با این سریال موضعگیری کند و او نیز پس از چند روز در فضای مجازی متنی نوشت که در بخشی از آن گفته بود: «موضوع برای من روشن شده و من با خشمی عاقلانه آن را پی میگیرم و در پی روشن شدن ابهامات سرمایهگذاری توسط سرمایهگذاران خواهم بود» البته تا لحظه تنظیم این گزارش نغمه ثمینی، نویسنده سریال همچنان سکوت کرده است و فعالان فرهنگی در صفحات مجازی خود از به نتیجه نرسیدن پیگیری نغمه ثمینی تا پایان ساخت قسمت دوم ابراز نگرانی کردهاند.
در همین شرایط هادی رضوی در گفت وگوی دیگری با «فارس» بر وجود «شبهه» در سرمایه مالی طرح شهرزاد اشاره کرد و گفت: «مخاطب این سؤال برایش مطرح است که شهرزاد ۲ چگونه ساخته میشود. قطعاً با سرمایه آقای امامی ساخته میشود اما برای مخاطب این سؤال است که این سرمایه شبهه دارد یا خیر. آقای امامی همیشه تلاش میکردند فضا آرام شود. چرا به رفتار ایشان توجه نمیکنند و اجازه نمیدهند با توقف کار فضا آرام شود و با حضور ایشان و پاسخ به شبهات کار از سر گرفته شود؟ چرا، چون اگر هنرمندان فعال که ادعای اخلاق هم دارند کار را متوقف کنند دیگر دستمزدی وجود ندارد. تنها دلیل این است.»
کارگردان سریال «شهرزاد» که قبل از این آثار دیگری چون «شب دهم»، «میوه ممنوعه» و «مدار صفر درجه» را در کارنامه خود دارد از کارگردانان خوشنام سینما و تلویزیون بوده است و همواره بر رعایت حقوق مردم تأکید داشته و یکی از منتقدین گسترش فرهنگ دروغ و پنهانکاری در جامعه بوده است و همواره از اخلاق بهعنوان درمانکننده معضلات فرهنگی یاد کرده و سال 92 در مصاحبهای با روزنامه «شرق» گفته بود: «هنرمند باید در مقام هشداردهنده معضلات اجتماعی باشد و هنرمند نمیتواند نسبت به افراد دیگر جامعه احساس مسئولیت نداشته باشد.»
با توجه به اینکه تهیهکننده این سریال در زندان است در حال حاضر این سؤال وجود دارد که آیا صحبتهای حسن فتحی صرفاً نصایحی خطاب به دیگران بوده یا دغدغههای واقعی این کارگردان است؟ و آیا اخلاق حکم نمیکند تا روشن شدن شبهه سرمایه، عوامل سریال به احترام پرسشگران و مخاطبان این سریال و از همه مهمتر فرهنگیان بازنشسته ساخت آن را متوقف کنند؟ اما در حال حاضر بیش از یک ماه است که با تمام اعتراضاتی که در فضای مجازی مبنی بر توقف «شهرزاد 2» وجود داشته این کارگردان و دیگر عوامل سریال همچنان سکوت کرده و شرکتکنندگان در فراخوان «نه به شهرزاد»، با استناد به دستگیری محمد مهدی امامی و اظهارات هادی رضوی کماکان خواهان پاسخگویی عوامل این مجموعه هستند اما عوامل سریال شهرزاد پرسشگران را در حساب های مجازی خود بلاک کردهاند و آنطور که از شواهد امر برمیآید بسرعت و در سکوت خبری در حال فیلمبرداری هستند تا قبل از روشن شدن وضعیت سرمایه، ساخت سریال را به اتمام برسانند. قسمت دوم سریال شهرزاد قرار است نوروز 96 وارد بازار شود. همه اینها در حالی است که هم افکار عمومی و هم سینماگران ایرانی امیدوارند عوامل «شهرزاد» با پاسخگویی و همراهی با دغدغههای جدیای که در این حوزه وجود دارد، شائبهها را بر طرف کرده و با شفافیت به تداوم پروژه سینمایی مهم خود بپردازند.
ایران
