باور رشد ۶/۴ درصدی سخت است
ساعت 24- مینا هرمزی- بانک مرکزی در آماری رشد اقتصادی ایران را در ۳ ماهه اول ۱۳۹۳ نسبت به ۳ ماهه پارسال را ۶/۴ درصدی اعلام کرد. برخی از فعالان اقتصادی به این نتیجه رسیدهاند که این دولت هیچ نیازی به چنین تبلیغاتی ندارد و برعکس باید همانطور صادقانه به کار خود ادامه دهد و برخی دیگر این آمار را قبول ندارند.
در اين زمينه گفتوگويي با برخي از فعالان اقتصادي انجام شد كه در ادامه ميخوانيم:
محاسبات ریاضی نه واقعیت بازار
ابوالحسن خليلي عضو هيات مديره و دبيركل خانه صنعت و معدن تهران گفت: در آماري بانك مركزي ۳ماهه اول سال ۹۳ رابا ۳ ماهه اول سال ۹۲ مقايسه كرده است. اين موضوع اشكالي ندارد، اما نكته اين جا است كه ۳ ماهه اول سال ۹۲ رشد اقتصادي بسيار منفي بود كه نسبت به قدر مطلق آن رشد منفي رشد ۶/۴ درصدي خود را مثبت نشان ميدهد. بنابراين براساس محاسبات رياضي و آناليز دادهها عدد ۶/۴ درصد درست است. اما از نظر واقعيت موجود در بازار شاهد خروج از ركود نيستيم. بازار ميگويد تقاضاها همچنان محدود است و عرضه كالا بيش از تقاضا است. عدم ثبات در تصميمگيريهاي اقتصادي و عدم شروع فعاليتها كماكان در اقتصاد مشهود است. اين گزينهها وقتي كنار هم قرار ميگيرند نشان ميدهند بازار با رونق مواجه نيست.
وقتي رونق در بازار وجود نداشته باشد يعني اينكه نقدينگي لازم در چرخه اقتصاد به گردش در نيامده است و واحدهاي توليدي همچنان با كمبود نقدينگي مواجه هستند. هنوز مصرفكنندگان تصميم نگرفتند رويه مصرف را تغيير دهند و به سمت انبساط بازار حركت كند. بنابراين از نظر فعال اقتصادي رشد اقتصادي ملموس نيست.
بنابراين در كل ميتوان گفت رشد ۶/۴ درصدي نشانگر دادههاي آماري است كه به نسبت ركود عميق سه ماهه اول سال ۹۲ خود را نشان داده است، نه به نسبت وسعت بازاري كه وجود دارد. در چنين بازاري، فعاليتهاي اقتصادي بايد به نوعي ديگر خود را نشان دهد.
در كف اقتصاد بازار ديده نميشود
حميدرضا صالحي عضو هيات مديره سنديكاي برق ايران و نائب رييس كميسيون انرژي اتاق بازرگاني اتاق تهران خاطرنشان ساخت: رشد اقتصادي علاوه بر اينكه در آمار آورده ميشود در كف اقتصاد بازار هم بايد ديده شود. در كل با اميدي كه در جامعه ايجاد شده و درآمدهاي نفتي كه به كشور آمده و همين طور در توليد برخي از صنايع مثل خودرو رشد خوبي را شاهد بوديم، بنابراين از چند زاويه كه ديده ميشود مشخص است حركتهاي مثبتي انجام شده است.
اما بايد در نظر گرفت وقتي رشد منفي ۸/۵ درصدي تجربه شده، رشد يك تا ۲ درصد بايد به رشد ۱۲ درصد برسد. يعني كاميون اقتصاد كشور به گل نشسته وبراي اينكه اين كاميون حركت كند به انرژي زيادي نياز دارد. رشد ۶/۴ درصد نسبت به رشد منفي سال گذشته است. با اين رشد اشتغال و توليد افزايش پيدا نميكند.
اما استقلال بانك مركزي، عدم دست درازي دولت به سرما يههاي خارجي بانك مركزي خود يعني از رشد منفي فاصله و به طرف رشد مثبت حركت كردن. الان بايد قطار اقتصادي كشور به ريل اصلي بازگردد ونقطه صفر، صفر ايجاد شود و به اين قطار شتاب داده شود تا همه واگنهاي اقتصادي كشور را با خود بكشد تا با يك رشد متوازن و مناسبي حركت شود.
در كل بايد گفت با تغييرات انجام شده و با برنامههايي كه دولت در اقتصاد دارد و اگر اتفاق بيافتد و رهبري اقتصاد كشور منسجم باشد حتما رشد اقتصادي خوبي در پيش رو است.
بازار نشان نميدهد
رضا حمزه لو رييس هياتمديره گروه توليدي صنعتي آلفام خاطرنشان ساخت: بانك مركزي طبق ابزارهاي محاسباتي كه خود دارد اين رقم را بيان كرده است اما در جامعه اين عدد احساس نميشود. واقعيت اين است كه در بازار وضعيت اشتغال، سرمايهگذاري و توليد بيانگر خروج از ركود نيست. زيرا زماني خروج از ركود در عمل احساس ميشود كه سرمايهگذاري جديد، اشتغال جديد و توليد ملي افزايش پيدا كرده باشد اما جامعه شاهد هيچ كدام از اين موارد نيست.
دولت احتياج به تبليغات ندارد
رضا حريري واردكننده لوازم يدكي و ماشين آلات كشاورزي افزود: آمار بانك مركزي آمار مستندي است كه بر اساس همين آمار رشدهاي منفي در سالهاي گذشته پذيرفته شده است. بنابراين مرجع آماري تعغير نكرده است. اما بانك مركزي ۳ماهه اول سال ۹۳ را با ۳ ماهه اول سال ۹۲ مقايسه كرده است.
اما اين مقايسه درستي نيست. زيرا در بهار ۹۳ تقريبا كشور در حالت تعطيل و نيمه انتظار بوده است. شدت تحريمها در نقطه اوج بوده و برنامهها براي آمدن رييسجمهور جديد بود. در نتيجه مقطع زماني خوبي براي مقايسه نيست. به نظر من دولت يازدهم احتياجي به چنين تبليغاتي ندارد و همان رفتار صادقانهيي كه وجود داشت، نتيجه بهتري دارد. دولت با رفتار صادقانه خود اعتبار بيشتري از فعالين اقتصادي و مردم جلب ميكند.
بنابراين ارائه چنين آمارهايي كه در صحت آن شكي نيست اما روش آن مناسب نيست شايد شايسته چنين دولتي نباشد. بهتر اين است كه شرايط واضح و صادقانه براي مردم گفته شود. از طرفي بايد گفت ايجاد خوشبيني بيش از حد همان اندازه ميتواند تاثير منفي داشته باشد كه ايجاد بد بيني دارد. بنابراين آن چيزي كه درست است واقع بيني است و بايد واقعيات به مردم گفته شود.
عدد ۶/۴ درصدي به معني رشد يك ساله نيست و اگر مردم اين فكر را داشته باشند حتما به دنبال نتايج عيني آن هستند و چون اين نتايج ديده نميشود، دفعه بعد به اصل آمار شك ميكنند.
رشد منفي متوقف شده است
محسن بهرامي ارض اقدس رييس كميسيون تجارت اتاق بازرگاني ايران اظهار داشت: آماري كه بانك مركزي اعلام ميكند از طريق مركز آمار ايران هم پشتيباني ميشود. يعني دو مركز مهم در ايران آمار ارائه ميكنند كه در واقعيت آن شكي نيست. بايد گفت، اقتصاد ايران كاملا از ركود خارج و وارد دوران رونق شده است. منتهي بايد توجه شود كه در سال ۹۲ رشد منفي حدود ۴ درصد و سال ۹۱ با رشد منفي حدود ۶ درصد سپري شده است. اگر در نيم سال اول ۹۳رشد ۶/۴ درصدي تجربه شود، يعني به دوران آخر سال ۹۱ رسيدهايم كه ميتوانيم عقب ماندگي سال ۹۲ را جبران كنيم. اينكه اين آمار مقداري براي مردم ملموس است دليلش اين است كه ما كمبود عقب ماندگي را پر ميكنيم و از يك چاله ۱۰- درصدي بالا ميآييم كه به نقطه صفر هم نرسيديم و حتي به شرايط سال ۹۰ هم نزديك نشديم. آمارها نشان ميدهد شرايط اشتغال بهتر از گذشته شده و خروج سرمايه كمتري را شاهد هستيم و توقف تقريبي نرخ رشد تورم و كنترل تورم را داشتهايم همه اينها حاكي از ثبات آرامشي است كه به بازار برگشته است.
در نهايت بايد گفت، چون اين دولت را قبول داريم و آن را دولت راستگو ميدانيم و مطمئن هستيم كه آمارسازي نميكند بنابراين بايد اين ارقام را باور كنيم و منتظر باشيم كه آثارش را مردم هم به صورت ملموس درك كنند.
امسال مثبت خواهد بود
محمد حسننژاد نماينده مرند، جلفا آذربايجان شرقي در مجلس افزود: رشد ۶/۴ درصدي رشد توليد ناخالص ملي در بهار ۹۳ نسبت به بهار سال ۹۲ است كه از طرف بانك مركزي اعلام شده است. در اين زمينه بايد دو نكته مورد توجه قرار گيرد، اولا كه رشد توليد ناخالص ملي هميشه سالانه اعلام ميشود نه فصلي. البته ايرادي ندارد اما نشاندهنده كل سال نيست بلكه قسمتي از امسال و سال گذشته است.
از آنجا كه در سال ۹۲ در فصلهاي مختلف رشد اقتصادي منفي بوده، اين عدد خود را نشان داده است. اين عدد شايد تا آخر سال به ۶/۴ درصد نرسد و به حدود ۵/۲ تا ۳ درصد برسد. اما اين نشاندهنده رشد اقتصادي است و نشانه خوبي براي خارج شدن از ركود و به رونق رسيدن است.
به عقيده من وقتي بانك مركزي آمار توليد ميكند بايد قبول داشته باشيم. اگر اين آمار را قبول نداشته باشيم بنابراين بايد آمار سالهاي گذشته را هم قبول نداشته باشيم. اين عدد به دليل خشكسالي و سرمازدگي كاهش پيدا ميكند اما در كل امسال مثبت خواهد شد.
دولت شاخص كلان ميگويد و مردم اقتصاد خرد
مسعود دانشمند، صادركننده محصولات پتروشيمي گفت: دولت بر اساس شاخص كلان صحبت ميكند اما مردم بر مبناي شاخص خرد بحث ميكنند يعني مواردي كه روزانه ميبينند. اثر شاخص كلان بر اقتصاد خرد زمان ميطلبد.
به نظر من مباحث كلان نبايد در سطح كوچه و بازار مطرح شود. وقتي بحثهاي تخصصي در عموم جامعه قرار ميگيرد، ابزار تبيين براي كل جامعه وجود ندارد، يك خطاهايي به وجود ميآيد كه اصلا درست نيست.
در كل بايد بگويم يكي از شاخصهايي كه نشاندهنده خارج شدن از ركود باشد اشتغال است. وقتي گفته ميشود از ركود خارج شديم معنيش اين است كه توليد و اشتغال داريم. دولت معتقد است اشتغال يك رقمي شده است، بايد به اطراف خود نگاه كنيم تا ببينيم چند نفر از افراد بيكار اطراف ما داراي شغل هستند. در حال حاضر ما اطراف خود نميبينيم كه افراد بيكار داراي شغل شده باشند.
همانطور كه گفتم بين اقتصاد كلان و خرد تفاوت وجود دارد. بايد منتظر زمان بود تا اقتصاد كلان اثرش را در اقتصاد خرد بگذارد.
محاسبات ریاضی نه واقعیت بازار
ابوالحسن خليلي عضو هيات مديره و دبيركل خانه صنعت و معدن تهران گفت: در آماري بانك مركزي ۳ماهه اول سال ۹۳ رابا ۳ ماهه اول سال ۹۲ مقايسه كرده است. اين موضوع اشكالي ندارد، اما نكته اين جا است كه ۳ ماهه اول سال ۹۲ رشد اقتصادي بسيار منفي بود كه نسبت به قدر مطلق آن رشد منفي رشد ۶/۴ درصدي خود را مثبت نشان ميدهد. بنابراين براساس محاسبات رياضي و آناليز دادهها عدد ۶/۴ درصد درست است. اما از نظر واقعيت موجود در بازار شاهد خروج از ركود نيستيم. بازار ميگويد تقاضاها همچنان محدود است و عرضه كالا بيش از تقاضا است. عدم ثبات در تصميمگيريهاي اقتصادي و عدم شروع فعاليتها كماكان در اقتصاد مشهود است. اين گزينهها وقتي كنار هم قرار ميگيرند نشان ميدهند بازار با رونق مواجه نيست.
وقتي رونق در بازار وجود نداشته باشد يعني اينكه نقدينگي لازم در چرخه اقتصاد به گردش در نيامده است و واحدهاي توليدي همچنان با كمبود نقدينگي مواجه هستند. هنوز مصرفكنندگان تصميم نگرفتند رويه مصرف را تغيير دهند و به سمت انبساط بازار حركت كند. بنابراين از نظر فعال اقتصادي رشد اقتصادي ملموس نيست.
بنابراين در كل ميتوان گفت رشد ۶/۴ درصدي نشانگر دادههاي آماري است كه به نسبت ركود عميق سه ماهه اول سال ۹۲ خود را نشان داده است، نه به نسبت وسعت بازاري كه وجود دارد. در چنين بازاري، فعاليتهاي اقتصادي بايد به نوعي ديگر خود را نشان دهد.
در كف اقتصاد بازار ديده نميشود
حميدرضا صالحي عضو هيات مديره سنديكاي برق ايران و نائب رييس كميسيون انرژي اتاق بازرگاني اتاق تهران خاطرنشان ساخت: رشد اقتصادي علاوه بر اينكه در آمار آورده ميشود در كف اقتصاد بازار هم بايد ديده شود. در كل با اميدي كه در جامعه ايجاد شده و درآمدهاي نفتي كه به كشور آمده و همين طور در توليد برخي از صنايع مثل خودرو رشد خوبي را شاهد بوديم، بنابراين از چند زاويه كه ديده ميشود مشخص است حركتهاي مثبتي انجام شده است.
اما بايد در نظر گرفت وقتي رشد منفي ۸/۵ درصدي تجربه شده، رشد يك تا ۲ درصد بايد به رشد ۱۲ درصد برسد. يعني كاميون اقتصاد كشور به گل نشسته وبراي اينكه اين كاميون حركت كند به انرژي زيادي نياز دارد. رشد ۶/۴ درصد نسبت به رشد منفي سال گذشته است. با اين رشد اشتغال و توليد افزايش پيدا نميكند.
اما استقلال بانك مركزي، عدم دست درازي دولت به سرما يههاي خارجي بانك مركزي خود يعني از رشد منفي فاصله و به طرف رشد مثبت حركت كردن. الان بايد قطار اقتصادي كشور به ريل اصلي بازگردد ونقطه صفر، صفر ايجاد شود و به اين قطار شتاب داده شود تا همه واگنهاي اقتصادي كشور را با خود بكشد تا با يك رشد متوازن و مناسبي حركت شود.
در كل بايد گفت با تغييرات انجام شده و با برنامههايي كه دولت در اقتصاد دارد و اگر اتفاق بيافتد و رهبري اقتصاد كشور منسجم باشد حتما رشد اقتصادي خوبي در پيش رو است.
بازار نشان نميدهد
رضا حمزه لو رييس هياتمديره گروه توليدي صنعتي آلفام خاطرنشان ساخت: بانك مركزي طبق ابزارهاي محاسباتي كه خود دارد اين رقم را بيان كرده است اما در جامعه اين عدد احساس نميشود. واقعيت اين است كه در بازار وضعيت اشتغال، سرمايهگذاري و توليد بيانگر خروج از ركود نيست. زيرا زماني خروج از ركود در عمل احساس ميشود كه سرمايهگذاري جديد، اشتغال جديد و توليد ملي افزايش پيدا كرده باشد اما جامعه شاهد هيچ كدام از اين موارد نيست.
دولت احتياج به تبليغات ندارد
رضا حريري واردكننده لوازم يدكي و ماشين آلات كشاورزي افزود: آمار بانك مركزي آمار مستندي است كه بر اساس همين آمار رشدهاي منفي در سالهاي گذشته پذيرفته شده است. بنابراين مرجع آماري تعغير نكرده است. اما بانك مركزي ۳ماهه اول سال ۹۳ را با ۳ ماهه اول سال ۹۲ مقايسه كرده است.
اما اين مقايسه درستي نيست. زيرا در بهار ۹۳ تقريبا كشور در حالت تعطيل و نيمه انتظار بوده است. شدت تحريمها در نقطه اوج بوده و برنامهها براي آمدن رييسجمهور جديد بود. در نتيجه مقطع زماني خوبي براي مقايسه نيست. به نظر من دولت يازدهم احتياجي به چنين تبليغاتي ندارد و همان رفتار صادقانهيي كه وجود داشت، نتيجه بهتري دارد. دولت با رفتار صادقانه خود اعتبار بيشتري از فعالين اقتصادي و مردم جلب ميكند.
بنابراين ارائه چنين آمارهايي كه در صحت آن شكي نيست اما روش آن مناسب نيست شايد شايسته چنين دولتي نباشد. بهتر اين است كه شرايط واضح و صادقانه براي مردم گفته شود. از طرفي بايد گفت ايجاد خوشبيني بيش از حد همان اندازه ميتواند تاثير منفي داشته باشد كه ايجاد بد بيني دارد. بنابراين آن چيزي كه درست است واقع بيني است و بايد واقعيات به مردم گفته شود.
عدد ۶/۴ درصدي به معني رشد يك ساله نيست و اگر مردم اين فكر را داشته باشند حتما به دنبال نتايج عيني آن هستند و چون اين نتايج ديده نميشود، دفعه بعد به اصل آمار شك ميكنند.
رشد منفي متوقف شده است
محسن بهرامي ارض اقدس رييس كميسيون تجارت اتاق بازرگاني ايران اظهار داشت: آماري كه بانك مركزي اعلام ميكند از طريق مركز آمار ايران هم پشتيباني ميشود. يعني دو مركز مهم در ايران آمار ارائه ميكنند كه در واقعيت آن شكي نيست. بايد گفت، اقتصاد ايران كاملا از ركود خارج و وارد دوران رونق شده است. منتهي بايد توجه شود كه در سال ۹۲ رشد منفي حدود ۴ درصد و سال ۹۱ با رشد منفي حدود ۶ درصد سپري شده است. اگر در نيم سال اول ۹۳رشد ۶/۴ درصدي تجربه شود، يعني به دوران آخر سال ۹۱ رسيدهايم كه ميتوانيم عقب ماندگي سال ۹۲ را جبران كنيم. اينكه اين آمار مقداري براي مردم ملموس است دليلش اين است كه ما كمبود عقب ماندگي را پر ميكنيم و از يك چاله ۱۰- درصدي بالا ميآييم كه به نقطه صفر هم نرسيديم و حتي به شرايط سال ۹۰ هم نزديك نشديم. آمارها نشان ميدهد شرايط اشتغال بهتر از گذشته شده و خروج سرمايه كمتري را شاهد هستيم و توقف تقريبي نرخ رشد تورم و كنترل تورم را داشتهايم همه اينها حاكي از ثبات آرامشي است كه به بازار برگشته است.
در نهايت بايد گفت، چون اين دولت را قبول داريم و آن را دولت راستگو ميدانيم و مطمئن هستيم كه آمارسازي نميكند بنابراين بايد اين ارقام را باور كنيم و منتظر باشيم كه آثارش را مردم هم به صورت ملموس درك كنند.
امسال مثبت خواهد بود
محمد حسننژاد نماينده مرند، جلفا آذربايجان شرقي در مجلس افزود: رشد ۶/۴ درصدي رشد توليد ناخالص ملي در بهار ۹۳ نسبت به بهار سال ۹۲ است كه از طرف بانك مركزي اعلام شده است. در اين زمينه بايد دو نكته مورد توجه قرار گيرد، اولا كه رشد توليد ناخالص ملي هميشه سالانه اعلام ميشود نه فصلي. البته ايرادي ندارد اما نشاندهنده كل سال نيست بلكه قسمتي از امسال و سال گذشته است.
از آنجا كه در سال ۹۲ در فصلهاي مختلف رشد اقتصادي منفي بوده، اين عدد خود را نشان داده است. اين عدد شايد تا آخر سال به ۶/۴ درصد نرسد و به حدود ۵/۲ تا ۳ درصد برسد. اما اين نشاندهنده رشد اقتصادي است و نشانه خوبي براي خارج شدن از ركود و به رونق رسيدن است.
به عقيده من وقتي بانك مركزي آمار توليد ميكند بايد قبول داشته باشيم. اگر اين آمار را قبول نداشته باشيم بنابراين بايد آمار سالهاي گذشته را هم قبول نداشته باشيم. اين عدد به دليل خشكسالي و سرمازدگي كاهش پيدا ميكند اما در كل امسال مثبت خواهد شد.
دولت شاخص كلان ميگويد و مردم اقتصاد خرد
مسعود دانشمند، صادركننده محصولات پتروشيمي گفت: دولت بر اساس شاخص كلان صحبت ميكند اما مردم بر مبناي شاخص خرد بحث ميكنند يعني مواردي كه روزانه ميبينند. اثر شاخص كلان بر اقتصاد خرد زمان ميطلبد.
به نظر من مباحث كلان نبايد در سطح كوچه و بازار مطرح شود. وقتي بحثهاي تخصصي در عموم جامعه قرار ميگيرد، ابزار تبيين براي كل جامعه وجود ندارد، يك خطاهايي به وجود ميآيد كه اصلا درست نيست.
در كل بايد بگويم يكي از شاخصهايي كه نشاندهنده خارج شدن از ركود باشد اشتغال است. وقتي گفته ميشود از ركود خارج شديم معنيش اين است كه توليد و اشتغال داريم. دولت معتقد است اشتغال يك رقمي شده است، بايد به اطراف خود نگاه كنيم تا ببينيم چند نفر از افراد بيكار اطراف ما داراي شغل هستند. در حال حاضر ما اطراف خود نميبينيم كه افراد بيكار داراي شغل شده باشند.
همانطور كه گفتم بين اقتصاد كلان و خرد تفاوت وجود دارد. بايد منتظر زمان بود تا اقتصاد كلان اثرش را در اقتصاد خرد بگذارد.
