بگذاریم نفت ایران نفس بکشد
چالش جدب سرمایه و ادعای آمریکا
اداره اطلاعات انرژی آمریکا در تازهترین گزارش سالانه خود دربارهٔ حوزه انرژی ایران، میگوید که میادین نفت و گاز این کشور آهستهتر از آنچه انتظار میرفت، در حال توسعه است.بر اساس این گزارش که روز دوشنبه ۲۰ فروردین در سایت رسمی این نهاد انرژی منتشر شدهاست، پروژههای ایران در دوران تحریمها به کندی توسعه یافت و بعد از رفع تحریمها نیز با چالش جذب سرمایه و فناوری شرکتهای خارجی مواجه شدهاست.ایران بعد از برجام، موفق شدهاست که یک قرارداد ۵ میلیارد دلاری با کنسرسیومی به رهبری شرکت توتال فرانسه برای توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی و یک قرارداد ۷۴۱ میلیون دلاری با شرکت زاروبژنفت روسیه برای توسعه میادین آبان و پایدار غرب امضا کند.هیچکدام از شرکتهای یاد شده هنوز سرمایهگذاری در پروژههای یاد شده را آغاز نکردهاند.بر اساس این گزارش، ایران با ۱۵۷ میلیارد بشکه نفت و حدود ۳۴ تریلیون متر مکعب گاز، به ترتیب چهارمین و دومین دارنده ذخایر نفت و گاز جهان است. این گزارش میافزاید که ایران بعد از برجام سعی کرد با ارائه مدل جدید قراردادهای نفتی که ترکیبی از قراردادهای از نوع «بیع متقابل» و «مشارکت در تولید» است، شرکتهای خارجی را به پروژهها جذب کند، اما کارها طبق انتظار پیش نمیرود و ایران مجبور است که روی ظرفیت شرکتهای داخلی تکیه کند.این در حالی است که ایران در زمان معرفی قراردادهای جدید موسوم به «آیپیسی» انتظار داشت سالانه ۲۰ میلیارد دلار جذب سرمایه در حوزه نفت و گاز انجام دهد که ۸۰ درصد آن سرمایه خارجی باشد.این گزارش میافزاید که اکثر میادین بزرگ فعال نفتی ایران در نیمه دوم عمر خود قرار دارند و تولید آنها سالانه کاهش پیدا میکند.ایران فعلاً در تلاش است با کمک شرکتهای داخلی و چینی، تولید نفت از میادین جدید غرب کارون را که سالها پیش قرارداد آنها امضا شدهاست، توسعه دهد تا جلوی افت تولید نفت را بگیرد.اخیراً شرکت مشاوره انرژی «گلوبال دیتا» گزارش داد که انتظار میرود طی سه سال آینده حجم کل سرمایهگذاریها در میادین نفت و گاز ایران کلاً ۲۱ میلیارد دلار باشد. این میزان از سرمایه، یک سوم آن چیزی است که ایران برنامهریزی کرده بود.برآورد شرکت مشاوره انرژی وودمکنزی نیز حاکی است که کل سرمایهگذاریهای خارجی در حوزه نفت و گاز ایران بعد از لغو تحریمها حدود ۱٫۳ میلیارد دلار بودهاست. این میزان، تقریباً ۴ درصد آن چیزی است که مورد انتظار ایران بود.
راه را بازکنیم
تجربه نشان می دهد هیچ مزیت طبیعی نیست که درگذر زمان پابرجا بماند وکشوری بتواند تا ابد ازمزیت طبیعی اش استفاده کند .این داستان در باره درباره نفت و گاز ایران هم مصداق دارد و نباید تصور کرد می توان تا ابد از داشتن نفت و گاز در اعماق دریاها و دشتها برداشت کرد. در حال حاضر و با ورود تکنولوژی روزآمد و شگفت انگیز کشف نفت و استخراج و پالایش آن با حتی ده سال پیش متفاوت است. بنا بر این باید راه را برای ورود سرمایه گذاری در نفت و گاز بازکرد. ایران نمی تواند سالانه دهها میلیارددلار از داخل سرمایه ارزی تامینکند و شرکتهای ایرانی نیازمندند با خارجی ها کارکنن. ه خاطر ایران و بقای این سرزمین تاریخی با ورود سرمایه خارجی به این صنعت برخورد منطقی و براساس عقل داشته باشیم.