قیمت نفت ایران چقدر می شود؟
ساعت 24-دلار درسال ۲۰۱۵ کف قیمت نفت خواهد بود یا سقف قیمت؟
سال ۲۰۱۴ سالي عجيب براي نفت بود؛ از ابتداي سال كسي تصوري از اين نداشت كه روزهاي پاياني سال نفت با قيمتي حدود ۵۰دلار معامله شود. اكنون سوالي مهم پيش ميآيد. اين سوال كه ۵۰دلار درسال ۲۰۱۵ كف قيمت نفت خواهد بود يا سقف قيمت؟ درصورتي كه ۵۰دلار سقف قيمت باشد بايد درسال ۲۰۱۵ منتظر نفت ۲۰دلاري نيز باشيم و در صورتي كه اين قيمت به كف تبديل شود تحليلگران نفت ۱۲۰دلاري را سقف قيمت ميدانند. به گزارش «تعادل» به نقل از رويترز بسته به اينكه بحرانهاي سياسي در جهان مانند تحريم روسيه و ايران و همچنين منازعات در عراق و ليبي چه سرنوشتي پيدا كنند، بازار نفت نيز در يكي از اين دو مسير حركت خواهد كرد. در اين گزارش نگاهي كوتاه به سرنوشت نفت درسال ۲۰۱۴ خواهيم داشت و پيشبينيها براي سال ۲۰۱۵ را نيز بررسي خواهيم كرد.
سال گذشته سالي پر سروصدا براي نفت بود. پيش از آغاز روند نزولي قيمت نفت و درحالي كه گزارشهاي سازمانهاي غربي مانند اداره اطلاعات انرژي امريكا از امكان تاثير منفي داعش بر عرضه نفت سخن ميگفتند، تحركات اين گروه تاثيري چندان بر بازار نفت نداشت. اما اين نگرانيها باعث شد برخي كشورها مانند عربستان به افزايش عرضه روي بياورند. در آن زمان بيژن زنگنه وزير نفت ايران نيز اعلام كرد كه ايران آمادگي جبران كمبود نفت عراق را در بازار دارد.
ابتداي سال كسي چنين تصوري از قيمت نفت نداشت؛ در پي افزايش نگرانيها در مورد توليد نفت ليبي و پس از وقوع شديدترين خشونتها در طرابلش از زمان جنگ سال ۲۰۱۱ عليه معمر قذافي، قيمت نفت روز دوشنبه ۲۹ارديبهشت به بالاي ۱۱۰دلار در هر بشكه رسيد.
نگراني از تاثير داعش بر بازار نفت به حدي جدي بود كه همينطور كه اين روزها صحبت از احتمال برگزاري نشست اضطراري اوپك براي كاهش سقف توليد به ميان ميآيد، آن روزها احتمال برگزاري نشست اضطراري براي افزايش سقف توليد مطرح بود. در همين زمينه بود كه دبيركل اوپك گفت: اين سازمان آماده توليد نفت بيشتر در صورت هرگونه اختلال عرضه از سوي عراق است و عربستان ميتواند ظرفيت توليد خود را در صورت لزوم افزايش دهد. عبدالله البدري گفت: درحال حاضر بازار بسيار تامين است و قيمتهاي بالاي ۱۱۴دلار در هر بشكه بهدليل شرايط رواني بازار است اما داعش خود نيز صادركننده نفت شد و در نتيجه خللي در بازار ايجاد نشد.
حمله امريكا به داعش و نخستين موج كاهش قيمت نفت
گزارش ماه آگوست سازمان كشورهاي صادركننده نفتخام نشان ميداد قيمت سبد نفت اوپك در اين ماه ۱۰۵.۶۱دلار در هر بشكه و قيمت نفت سنگين ايران ۱۰۶.۲۱دلار در هر بشكه بود. اواخر همين ماه بود كه حمله هوايي امريكا به مواضع داعش موجب كاهش قيمت نفت شد اما مساله هنوز جدي نبود. تحليلها از اين حكايت ميكرد كه باوجود افت قيمت نفت به زير ۱۰۰دلار قيمتها هرگز به مرز ۹۰دلار نخواهد رسيد؛ اما مسير بازار تمام تحليلها را نقش برآب كرد. بازار هر روز از روز قبل ضعيفتر شد و احتمال برگزاري نشست اضطراري اوپك براي كاهش سقف كه هرگز عملي نشد از سوي كارشناسان مطرح ميشد. در همين زمان بود كه فايننشال تايمز در گزارشي از احتمال نيت سوي عربستان براي پايين نگه داشتن قيمت نفت براي تضعيف ايران سخن به ميان آورد. در چنين وضعيتي بود كه بلومبرگ بازار نفت را در يكي از شديدترين بحرانهاي خود از زمان بحران جهاني مالي توصيف كرد. در همين وضعيت بود كه عربستان در اقدامي عجيب قيمت نفت خود در بازارهاي جهاني را كاهش داد؛ روزنامه تلگراف بهواسطه اين مشكلات نشست ماه دسامبر اعضاي اوپك را حساسترين نشست بعد از بهار عرب تلقي كرد. نشست اضطراري اوپك برگزار نشد، قيمتها به كاهش ادامه دادند و در نشست مقرر اوپك نيز سقف توليد ثابت نگه داشته شد.
تنها يك پيشبيني به حقيقت پيوست
درحالي كه قيمت نفت روي موج ۹۷دلار سير ميكرد پيشبينيها براي قيمت نفت در سال ۲۰۱۵ به ۱۰۳دلار ميرسيد؛ اما قيمت نفت سر آرام گرفتن نداشت. كريستوفر كوك بنيانگذار بورس نفت ايران يكي از افرادي بود كه در همين روزها پيشبيني كرد كاهش قيمت نفت تا ۵۰دلار ادامه خواهد يافت. پيشبينيهايي كه به حقيقت پيوست. اما سوالي كه اكنون مطرح است، اينكه قيمت نفت چقدر ممكن است پايين برود- و چقدر در اين وضعيت خواهد ماند؟ كاهش ۵۰درصدي قيمت نفت هر دو پرسش فوق را به ذهن ميآورد و درحالي كه هيچكس نميتواند با اطمينان در مورد پرسش نخست پاسخي دهد (هرچند من تا چند لحظه ديگر تلاش ميكنم به آن پاسخ بدهم)، پرسش دوم نسبتا ساده است.
قيمتها پايينتر خواهد رفت؟
به گزارش رويترز قيمتهاي پايين نفت همچنان ادامه خواهد داشت مگر اينكه يكي از اين دو اتفاق رخ دهد. احتمال نخست، همان است كه بهنظر ميرسد اكثر تاجران و تحليلگران انتظار آن را دارند. زمانيكه عربستان سعودي موفق شود قدرت انحصاري اوپك را براي اين سازمان بازسازي كند؛ اين همان اهداف حقيقي ژئوپوليتيكي يا اقتصادي سازمان محسوب ميشود كه آن را وادار كرد كاهش قيمت نفت را به حال خود رها كند. احتمال دوم كه من دو هفته پيش هم در مورد آن نوشتم اين است كه بازار جهاني نفت به سمت يك وضعيت رقابتي طبيعي برود كه در آن قيمتها به جاي اينكه از سوي قدرتهاي انحصاري عربستان سعودي و اوپك مشخص شود، براساس محصولات و فرآوردههاي جانبي تعيين ميشود. شايد اين يك سناريوي دور از ذهن بهنظر بيايد؛ اما بازار نفت تقريبا براي دو دهه از ۱۹۸۶ تا ۲۰۰۴ به همين شكل بوده است.
سال گذشته سالي پر سروصدا براي نفت بود. پيش از آغاز روند نزولي قيمت نفت و درحالي كه گزارشهاي سازمانهاي غربي مانند اداره اطلاعات انرژي امريكا از امكان تاثير منفي داعش بر عرضه نفت سخن ميگفتند، تحركات اين گروه تاثيري چندان بر بازار نفت نداشت. اما اين نگرانيها باعث شد برخي كشورها مانند عربستان به افزايش عرضه روي بياورند. در آن زمان بيژن زنگنه وزير نفت ايران نيز اعلام كرد كه ايران آمادگي جبران كمبود نفت عراق را در بازار دارد.
ابتداي سال كسي چنين تصوري از قيمت نفت نداشت؛ در پي افزايش نگرانيها در مورد توليد نفت ليبي و پس از وقوع شديدترين خشونتها در طرابلش از زمان جنگ سال ۲۰۱۱ عليه معمر قذافي، قيمت نفت روز دوشنبه ۲۹ارديبهشت به بالاي ۱۱۰دلار در هر بشكه رسيد.
نگراني از تاثير داعش بر بازار نفت به حدي جدي بود كه همينطور كه اين روزها صحبت از احتمال برگزاري نشست اضطراري اوپك براي كاهش سقف توليد به ميان ميآيد، آن روزها احتمال برگزاري نشست اضطراري براي افزايش سقف توليد مطرح بود. در همين زمينه بود كه دبيركل اوپك گفت: اين سازمان آماده توليد نفت بيشتر در صورت هرگونه اختلال عرضه از سوي عراق است و عربستان ميتواند ظرفيت توليد خود را در صورت لزوم افزايش دهد. عبدالله البدري گفت: درحال حاضر بازار بسيار تامين است و قيمتهاي بالاي ۱۱۴دلار در هر بشكه بهدليل شرايط رواني بازار است اما داعش خود نيز صادركننده نفت شد و در نتيجه خللي در بازار ايجاد نشد.
حمله امريكا به داعش و نخستين موج كاهش قيمت نفت
گزارش ماه آگوست سازمان كشورهاي صادركننده نفتخام نشان ميداد قيمت سبد نفت اوپك در اين ماه ۱۰۵.۶۱دلار در هر بشكه و قيمت نفت سنگين ايران ۱۰۶.۲۱دلار در هر بشكه بود. اواخر همين ماه بود كه حمله هوايي امريكا به مواضع داعش موجب كاهش قيمت نفت شد اما مساله هنوز جدي نبود. تحليلها از اين حكايت ميكرد كه باوجود افت قيمت نفت به زير ۱۰۰دلار قيمتها هرگز به مرز ۹۰دلار نخواهد رسيد؛ اما مسير بازار تمام تحليلها را نقش برآب كرد. بازار هر روز از روز قبل ضعيفتر شد و احتمال برگزاري نشست اضطراري اوپك براي كاهش سقف كه هرگز عملي نشد از سوي كارشناسان مطرح ميشد. در همين زمان بود كه فايننشال تايمز در گزارشي از احتمال نيت سوي عربستان براي پايين نگه داشتن قيمت نفت براي تضعيف ايران سخن به ميان آورد. در چنين وضعيتي بود كه بلومبرگ بازار نفت را در يكي از شديدترين بحرانهاي خود از زمان بحران جهاني مالي توصيف كرد. در همين وضعيت بود كه عربستان در اقدامي عجيب قيمت نفت خود در بازارهاي جهاني را كاهش داد؛ روزنامه تلگراف بهواسطه اين مشكلات نشست ماه دسامبر اعضاي اوپك را حساسترين نشست بعد از بهار عرب تلقي كرد. نشست اضطراري اوپك برگزار نشد، قيمتها به كاهش ادامه دادند و در نشست مقرر اوپك نيز سقف توليد ثابت نگه داشته شد.
تنها يك پيشبيني به حقيقت پيوست
درحالي كه قيمت نفت روي موج ۹۷دلار سير ميكرد پيشبينيها براي قيمت نفت در سال ۲۰۱۵ به ۱۰۳دلار ميرسيد؛ اما قيمت نفت سر آرام گرفتن نداشت. كريستوفر كوك بنيانگذار بورس نفت ايران يكي از افرادي بود كه در همين روزها پيشبيني كرد كاهش قيمت نفت تا ۵۰دلار ادامه خواهد يافت. پيشبينيهايي كه به حقيقت پيوست. اما سوالي كه اكنون مطرح است، اينكه قيمت نفت چقدر ممكن است پايين برود- و چقدر در اين وضعيت خواهد ماند؟ كاهش ۵۰درصدي قيمت نفت هر دو پرسش فوق را به ذهن ميآورد و درحالي كه هيچكس نميتواند با اطمينان در مورد پرسش نخست پاسخي دهد (هرچند من تا چند لحظه ديگر تلاش ميكنم به آن پاسخ بدهم)، پرسش دوم نسبتا ساده است.
قيمتها پايينتر خواهد رفت؟
به گزارش رويترز قيمتهاي پايين نفت همچنان ادامه خواهد داشت مگر اينكه يكي از اين دو اتفاق رخ دهد. احتمال نخست، همان است كه بهنظر ميرسد اكثر تاجران و تحليلگران انتظار آن را دارند. زمانيكه عربستان سعودي موفق شود قدرت انحصاري اوپك را براي اين سازمان بازسازي كند؛ اين همان اهداف حقيقي ژئوپوليتيكي يا اقتصادي سازمان محسوب ميشود كه آن را وادار كرد كاهش قيمت نفت را به حال خود رها كند. احتمال دوم كه من دو هفته پيش هم در مورد آن نوشتم اين است كه بازار جهاني نفت به سمت يك وضعيت رقابتي طبيعي برود كه در آن قيمتها به جاي اينكه از سوي قدرتهاي انحصاري عربستان سعودي و اوپك مشخص شود، براساس محصولات و فرآوردههاي جانبي تعيين ميشود. شايد اين يك سناريوي دور از ذهن بهنظر بيايد؛ اما بازار نفت تقريبا براي دو دهه از ۱۹۸۶ تا ۲۰۰۴ به همين شكل بوده است.