وزیر علوم کابینه رییسی
نتیجه قرار گرفتن این دو عضو پیشنهادی کابینه رییسی در حوزه آموزش این شد که محمدعلی زلفیگل با رای اعتماد توانست تبدیل به نخستین وزیر علوم کابینه ابراهیم رییسی شود اما حسین باغگلی وزیر پیشنهادی آموزش و پرورش از رسیدن به این صندلی باز ماند. محمدعلی زلفیگل، برنامه پیشنهادیاش برای وزارت علوم را در سه بخش به مجلس ارایه کرده بود: باورها و ارزشهای بنیادین، راهبردهای تحولآفرین و برنامههای کلان تحولآفرین. در بخشی از این سند که به مجلس ارسال شد در خصوص «تحول در نظام آموزشی، تربیتی و مهارتی در دانشگاهها» آمده بود که این کار از طریق: اصلاح نظام سنجش و پذیرش در کنکور سراسری بر اساس ضوابط، قوانین و اسناد بالادستی به صورت کامل در پایان سال چهارم، تاکید بر نقش مربیگری اساتید و آموزش جامع مبتنی بر تربیت نیروی انسانی خردمند، متعهد، دینباور و اخلاقمدار در مقابل آموزش تکساحتی و محدود شده به تدریس محتوای تخصصی؛ توجه ویژه به آموزش با کیفیت و سرآمد در علوم پایه و علوم انسانی و اسلامی و بسط کرسیهای نظریهپردازی در این علوم، ایجاد سازوکارهای آموزش مهارتی در کنار آموزش تخصصی با رویکردی هدفمند، مستمر و جدی در راستای تربیت نیروهای با مهارت و متخصص مورد نیاز بازار کار و کاهش آمار بیکاری دانشآموختگان انجام خواهد شد. «به کارگیری دانشآموختگان دوره دکترای دانشگاهها در قالب پژوهشگران تمام وقت پسادکترا و دستیار پژوهشی در فعالیتهای پژوهشی و فناوری دانشگاهها از محل جذب گرنت اعضای هیات علمی با صندوقهای تامین مالی، کارفرمایان خارج از دانشگاه و درآمدهای اختصاصی دانشگاه و ایجاد اولویت برای پژوهشگران پسادکترا در جذب به عنوان عضو هیات علمی» از جمله اهداف کلان تحولآفرین برنامه او بودند.
نظر کمیسیون آموزش
پس از بررسی این برنامه پیشنهادی بود که سخنگوی کمیسیون آموزش با ارایه گزارش کمیسیون متبوعش در مورد وزیر پیشنهادی علوم گفت: برنامه و سوابق وزیر پیشنهادی علوم مورد بررسی قرار گرفت و نظر این کمیسیون در مورد زلفیگل مثبت است.
به گزارش ایرنا، رضا حاجیپور در نشست علنی نوبت روز سهشنبه در جریان بررسی صلاحیت محمدعلی زلفیگل وزیر پیشنهادی علوم، تحقیقات و فناوری دولت سیزدهم گزارش کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس درخصوص برنامههای وزیر پیشنهادی علوم در مورد بررسی سوابق او گفت: محمدعلی زلفیگل وزیر پیشنهادی علوم تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۷۶ مدرک تحصیلی خود را در رشته شیمی از دانشگاه شیراز کسب کرده است. ایشان عضو هیات علمی و ریاست سابق دانشگاه بوعلی سینا همدان است و دارای پیشینه خوب علمی است. او مقالات متعددی در زمینه علمی دارند و بیش از ۵۶۰ مقاله از ایشان منتشر شده است. او در مورد تعهدات شفاهی وزیر پیشنهادی گفت: تلاش جهت رشد مضاعف علمی کشور و افزایش شتاب علمی و سوگیری وزارت عتف برای تشویق اساتید و دانشجویان تا دستیابی به مرجعیت علمی جهانی، کاهش هر چه بیشتر وابستگی وزارت عتف به بودجه عمومی کشور از طریق تجاریسازی یافتههای اساتید و پژوهشگران دانشگاهها و افزایش درآمد اختصاصی دانشگاهها از محل بالاسری (رویالیتی) طرحهای تحقیقاتی محققان و پژوهشگران دانشگاهها، حمایت مجدانه از شرکتهای دانشبنیان و افزایش تعداد آنها با مشارکت نخبگان دانشگاهی و با همکاری معاونت علمی و فناوری رییسجمهور (حداقل دو برابر شدن شرکتهای دانشبنیان در هر سال کاری وزارت عتف) از جمله این تعهدات است.
او ادامه داد: در بررسی معیارهای عمومی برنامه وزیر پیشنهادی با توجه به انسجام و هماهنگی در سیاستگذاری و مدیریت آموزش عالی - تقویت علوم پایه، علوم انسانی و تحقیقات بنیادی، توجه به مهارتآموزی و آموزشهای کاربردی در آموزش عالی، توجه به شأن و منزلت اساتید و اعضای هیات علمی دانشگاهها، توجه به فعالیتهای فرهنگی و مذهبی دانشجویان و اساتید شناسایی، جذب و بهکارگیری نخبگان و توجه به پروژههای کلان ملی مبارزه با تقلب در تهیه آثار علمی، توجه به کارآفرینی دانشجویان، اساتید و تقویت شرکتهای دانشبنیان تاکید شده است.
او تاکید کرد: رعایت اولویتبندی در ارایه برنامه مشخص با توجه به اهمیت هر برنامه نیست که بهتر بود اولویتهای اساسی مشخص میشد. این موضوع از آنجایی اهمیت دارد که از یک سو منابع و امکانات، زمان، ظرفیتهای هر حوزه محدود و از سوی دیگر نیازها نامحدود است.
سخنگوی کمیسیون آموزش گفت: در انطباق برنامههای ارایه شده با اسناد بالادستی به نظر میرسد برنامه وزیر با اسناد بالادستی مانند قانون اساسی، سند چشمانداز، نقشه جامع علمی کشور، سیاستهای کلی علم و فناوری، قانون برنامه ششم توسعه و قوانین عادی مهم حوزه آموزش عالی دارای هماهنگی و انطباق است. حاجیپور بیان داشت: صلاحیت وزیر پیشنهادی آقای دکتر زلفیگل از منظرهای مختلف فرهنگی، علمی، اجرایی و اهلیت، تسلط بر مسائل آموزش عالی کشور، ویژگیهای اخلاقی و بینش سیاسی مورد بررسی قرار گرفت که نتایج آن به شرح زیر است. سخنگوی کمیسیون آموزش ادامه داد: از منظر شایستگی حرفهای و تسلط بر مسائل آموزش عالی کشور با توجه به سوابق اجرایی آقای دکتر زلفیگل و برخی موفقیتهای ایشان، میتوان گفت که ایشان نسبتا آمادگی پذیرفتن مسوولیت کلان در حد وزیر علوم، تحقیقات و فناوری را دارند. آقای دکتر زلفیگل از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۳ به مدت ۶ سال سرپرست و رییس دانشگاه بوعلی سینای همدان بودهاند و در سال ۱۳۸۸ به عنوان رییس دانشگاه نمونه کشور انتخاب و لوح تقدیر از وزیر علوم تحقیقات و فناوری دریافت کردند. همچنین، ایشان از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۶ در سمت معاون پژوهش و فناوری دانشگاه بوعلی سینا فعالیت داشتهاند. عضویت در هیات امنای دانشگاه بوعلی سینا از سال ۱۳۸۳ به مدت ۴ سال از دیگر سوابق ایشان است، همچنین مدتی در سمت قائممقام معاون اول ریاستجمهوری در بنیاد ملی نخبگان بودهاند. او گفت: در نتیجهگیری نهایی این کمیسیون آمده است: بررسی برنامههای کتبی و شفاهی پیشنهادی جناب آقای دکتر زلفیگل نشاندهنده تسلط نسبی او بر مسائل آموزش عالی کشور بوده و با عنایت به اینکه ایشان دارای پیشینه مناسب در مدیریت دانشگاه و انجام تحقیقات و پژوهشهای علمی فراوان هستند و همچنین برنامههایی برای ایجاد تحولات مناسب در دانشگاهها ارایه کردهاند و متعهد به بهکارگیری مدیران توانمند، جوان و انقلابی در مدیریت دانشگاهها برای اجرای برنامههای مذکور شدند، در مجموع کمیسیون با پیشنهاد تصدی ایشان برای پست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موافقت کرد.
روز دفاع
روز دوم شهریور بود که صلاحیت محمدعلی زلفیگل وزیر پیشنهادی علوم، تحقیقات و فناوری در مجلس بررسی شد؛ موافقان تجربه، تخصص و وجهه علمی او را مورد اشاره قرار داده و مخالفان مواضع سیاسی نامشخص را از نقاط ضعف وزیر پیشنهادی مطرح کردند. خبرگزاری فارس در گزارش این نشست موافقان و مخالفان او نوشت: در ابتدای این بررسی، رضا حاجیپور در نشست علنی مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی صلاحیت محمدعلی زلفیگل وزیر پیشنهادی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دولت سیزدهم گزارش کمیسیون آموزش مجلس درخصوص برنامههای وزیر پیشنهادی را قرائت کرد. در این گزارش تاکید شده است: بررسی برنامههای کتبی و شفاهی پیشنهادی جناب آقای دکتر زلفیگل نشاندهنده تسلط نسبی او بر مسائل آموزش عالی کشور بوده و با عنایت به اینکه ایشان دارای پیشینه مناسب در مدیریت دانشگاه و انجام تحقیقات و پژوهشهای علمی فراوان هستند و همچنین برنامههایی برای ایجاد تحولات مناسب در دانشگاهها ارایه کردهاند و متعهد به بهکارگیری مدیران توانمند، جوان و انقلابی در مدیریت دانشگاهها برای اجرای برنامههای مذکور شدند، در مجموع کمیسیون با پیشنهاد تصدی ایشان برای پست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موافقت کرد. سید علی یزدیخواه، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در مخالفت با محمدعلی زلفیگل وزیر پیشنهادی علوم، تحقیقات و فناوری اظهار داشت: برخی وزارتخانهها مانند بهداشت یا صنعت، مربوط به زمان فعلی است اما برخی وزارتخانهها مانند آموزش و پرورش و علوم آیندهساز هستند. او تصریح کرد: گزینه وزارت آموزش و پرورش که مشخص شد نه کارنامه و نه برنامه و نه تجربه کافی دارد و درباره گزینه وزارت علوم نیز به شخصیت دکتر زلفیگل احترام میگذاریم اما محدوده عمل و تجربه ایشان دانشگاه همدان بوده است.
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی با اشاره به مواضع سیاسی گزینه پیشنهادی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تصریح کرد: در 8 سالی که اساتید ما شدیدا تحت فشار بودهاند هیچ جمله انتقادی از ایشان در این زمینه نشنیدهایم و در خصوص مهاجرت نخبگان نیز موضع خنثی دارد و انگیزهای برای متقاعد کردن نخبگان برای ماندن و خدمت کردن ندارد. روحالله ایزدخواه، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در مخالفت با وزیر پیشنهادی علوم، تحقیقات و فناوری اظهار داشت: آقای رییسی ما در 6 ماه انتظار تحول داریم بماند در 4 سال بنابراین آقای رییسجمهور به ما اعتماد کنید و کابینه را اصلاح کرده و به سمت دولت جوان انقلابی حرکت کنید و ما پشت شما هستیم. یک نکته مهم در وزارت علوم پدیده وارونگی بازار کار است که تحصیلکردههای ما بیکارتر از بیسودان ما هستند. نماینده مردم تهران در مجلس تخصص، تعارض منافع، جوانگرایی و آرمانخواهی را 4 ویژگی جدی برای تشکیل دولت اسلامی عنوان و تصریح کرد: وزارت علوم، وزارت تخصصهاست؛ زلفیگل استاد تمام شیمی بوده و مقالات ISI زیادی دارد و همچنین استاد نمونه و پژوهشگر سلامت است اما وزارت علوم چه نسبتی با او دارد؟ این عضو مجمع نمایندگان استان تهران در بخشی از اظهارات خود با انتقاد از اینکه نیمی از وزرا برنامه تحول ندارند، گفت: برنامههای زلفیگل سیاستهای کلی و حرفهای قشنگی است. در ادامه حسین رجایی، نماینده مردم لنجان در مجلس شورای اسلامی هم در مخالفت با او با بیان اینکه برنامههای وزیر پیشنهادی کلی است، اظهار داشت: در برنامههای ارایه شده بازه زمانی برای اجرا مشخص نشده و این برنامهها قابل ارزیابی و سنجش نیست. رجایی در بخشی از مخالفت خود به عضویت وزیر پیشنهادی علوم در شورای بورس دانشجویان در سالهای گذشته اشاره کرد و گفت: رهبر انقلاب در سال 93 از ظلم بزرگی که به دانشجویان بورسیه شد صحبت کردند و خواستار احقاق حق این دانشجویان شدند اما هنوز مشکل این دانشجویان حل نشده است. مهرداد ویسکرمی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در مخالفت با تصدی وزارت علوم از سوی زلفیگل گفت: سوابق علمی آقای زلفیگل قابل تقدیر و او از مفاخر علمی رشته شیمی هستند اما به نظر اینجانب تک بعدی بودن زلفیگل مانع از نگاه جامع به همه رشتههای دانشگاهی و رشتههای نوین و میان رشتهای است. بنا نیست وضع موجود که به روزمرگی نزدیک شده است ادامه پیدا کند و پذیرفته نیست در گام دوم انقلاب اسلامی، تربیت بیهدف دانشجو، رسالههای سزاوار بایگانی و ارتقای صوری اساتید دانشگاه ادامه پیدا کند، بلکه باید گامهای موثری در تراز گام دوم انقلاب برداشته شود. ویسکرمی گفت: راهبری آموزش عالی را کسی میتواند انجام دهد که در موارد علوم مختلف و تحول دانشگاهها صاحبنظر و صاحب سبک باشد و با تشکیل چند جلسه بسیج اساتید و همایشهای صوری این مهم محقق نمیشود. ریز و دقیق شدن آقای زلفیگل در رشته شیمی باعث شده حتی در برنامهنویسی هم به برخی مسائل توجه کامل نداشته باشند. این نماینده مجلس بیان کرد: عدم برنامه در تامین خوابگاههای دانشجویی متاهلی، عدم برنامه در تبدیل وضعیت نیروهای قراردادی وزارت علوم، عدم برنامه برای حمایت از دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد و بهزیستی، عدم برنامه برای تقویت مجلات علمی آیاسآی داخلی، عدم برنامه در خصوص قطبهای علمی که بیش از 150 مورد است، عدم ارایه برنامه کارساز و دقیق در مورد پذیرش دانشجو، کنکور و سهمیههای 31 گانه این آزمون از دیگر مسائلی است که در برنامههای پیشنهادی آقای زلفیگل وجود ندارد. محمدخدابخشی، نماینده مردم الیگودرز در موافقت با وزیر پیشنهادی علوم، تحقیقات و فناوری با تاکید بر روحیه جهادی وزیر پیشنهادی و اشاره به اینکه او تعامل مناسبی با نمایندگان دارد، گفت: 126 نفر از نمایندگان تقاضای صحبت در موافقت با برنامههای وزیر پیشنهادی داشتند، از جمله ذوالنوری، فلاحی، فرشادان، رحیم زارع، مهرداد گودرزوند چگنی، کیوان مرادیان، سید غنی نظری و... میخواستند در دفاع از وزیر پیشنهادی صحبت کنند که نشاندهنده این است او میتواند ارتباط خوبی با نمایندگان برقرار کند. عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس بیان کرد: نوع نگاه زلفیگل به کشور متناسب با نگاه آقای رییسی است، چراکه در انتخابات برای او ستاد زدند. در واقع نگاه ایشان متکی بر استفاده از ظرفیتهای داخلی کشور است و قطعا همکارانی که در وزارتخانه انتخاب خواهند کرد، با همین نوع نگاه خواهد بود، بنابراین دکتر ایزدخواه و یزدیخواه نباید نگرانی داشته باشند.
خدابخشی در پاسخ به برخی انتقادات به وزیر پیشنهادی علوم، تحقیقات و فناوری بیان کرد: شخصیت ایشان انقلابی و بابصیرت است و کارنامه موفقی در دوران فتنه 88 داشته است، در دانشگاه بوعلی سینای همدان از حضور چهرههای مسالهدار جلوگیری کرد و از آیتالله العظمی نوری حمایت قاطع کرد، در دورانی که برخی افراد به مواضع انقلابی ایشان انتقاد میکردند. همچنین تزریق مدبرانه نیروهای بسیجی در دانشگاه ثابت کرده که در مسیر اسلام، انقلاب و استکبارستیزی گام برمیدارد. بهزاد رحیمی، نماینده مردم سقز و بانه در مجلس شورای اسلامی به عنوان یکی دیگر از موافقان وزیر پیشنهادی علوم اظهار داشت: قطعا کسی که در دانشگاهی مانند دانشگاه بوعلیسینا 8 سال مدیریت کرده و با هستههای علمی سر و کار داشته، کمتر از اداره وزارتخانه عمل نکرده و آنجا هم خودش یک وزارتخانه کوچک بوده است. رحیمی در بخش دیگری گفت: هماکنون در حال انتخاب وزرایی هستیم که باید در تراز انقلاب اسلامی باشند؛ دکتر زلفیگل نوجوانیاش را از جبههها آغاز کرده و به افتخار جانبازی نائل شده است.
او افزود: زلفیگل بهرغم همه پیشنهادها از طرف دانشگاههای بزرگ جهان، ماندن در کشور و کار کردن در کنار جوانان را ترجیح داده است و ایفای نقش یک شخصیت علمی بینالمللی مهمترین امتیاز او است و باید برای انتخاب او به رییسجمهور محترم مرحبا گفت. احمد نادری، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی هم در موافقت با برنامههای وزیر پیشنهادی علوم، تحقیقات و فناوری اظهار داشت: انتخاب آقای زلفیگل به عنوان شهروند نمونه و مدیر جهادی و انقلابی و همچنین نامگذاری یک خیابان در همدان به نام او در زمان حیاتش از جمله مواردی است که معرفی او را توجیه میکند.
او افزود: وجهه بسیجی آقای زلفیگل در عرصههای مختلف باعث شده دبیر مجمع بسیج اساتید استان باشد و همچنین او چند بار در محضر رهبر معظم انقلاب سخنرانی کرده و ایده بنیاد ملی نخبگان را مطرح کرد که خود مامور به راهاندازی آن شد. همچنین وزیر پیشنهادی علوم در سوابق خود ریاست دانشگاه همدان را برعهده داشت که باید گفت دانشگاه، خود نمونه کوچکی از وزارتخانه است. نادری در بخشی از اظهارات خود یادآور شد: در سال 88 وزیر پیشنهادی علوم درِ دانشگاه همدان را مقابل فتنهگران بست و مواضع انقلابی او زبانزد دوستان همدانی است و اینکه میگویند چرا برخی افراد خاص از او حمایت میکنند باید گفت پاسخ او این بوده که برخی از آنها را حتی یک بار هم ندیده ضمن اینکه باید نظر متدینین انقلابی مانند کامران دانشجو را هم دید که او را تایید کرده است. عبدالناصر درخشان، نماینده مردم ایرانشهر در مجلس شورای اسلامی هم در موافقت با برنامههای وزیر پیشنهادی تاکید کرد: آقای زلفیگل دارای تجربه در محیط دانشگاهی کلان و صاحبنام با روحیهای تحولگراست، کسی که آموزش عالی، دانشگاه و نیاز دانشگاهها را به خوبی میشناسد، مفهوم علم و وزانت آن را درک کرده است. او با تاکید بر اینکه بیتردید توانمندی فناورانه موجب اقتدار دانشگاهی در حوزه دیپلماسی و اقتصاد میشود، تصریح کرد: مجلس انقلابی خردمند با حمایت از اندیشمند فرهیخته این پیام را به جامعه دانشگاهی مخابره میکند که نگاه مجلس در مسیر اقتدار ملی است. وزیر پیشنهادی وزارت علوم از جنس محرومیت بوده و آن را به خوبی میشناسد و برای برونرفت از آن برنامه دارد.
محمدعلی زلفیگل وزیر پیشنهادی علوم تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۷۶ مدرک تحصیلی خود را در رشته شیمی از دانشگاه شیراز کسب کرده است. ایشان عضو هیات علمی و ریاست سابق دانشگاه بوعلی سینا همدان است و دارای پیشینه خوب علمی است. او مقالات متعددی در زمینه علمی دارند و بیش از ۵۶۰ مقاله از ایشان منتشر شده است.
تلاش جهت رشد مضاعف علمی کشور و افزایش شتاب علمی و سوگیری وزارت عتف برای تشویق اساتید و دانشجویان تا دستیابی به مرجعیت علمی جهانی، کاهش هر چه بیشتر وابستگی وزارت عتف به بودجه عمومی کشور از طریق تجاریسازی یافتههای اساتید و پژوهشگران دانشگاهها و افزایش درآمد اختصاصی دانشگاهها از محل بالاسری (رویالیتی) طرحهای تحقیقاتی محققان و پژوهشگران دانشگاهها، حمایت مجدانه از شرکتهای دانشبنیان و افزایش تعداد آنها با مشارکت نخبگان دانشگاهی و با همکاری معاونت علمی و فناوری رییسجمهور (حداقل دو برابر شدن شرکتهای دانشبنیان در هر سال کاری وزارت عتف) از جمله این تعهدات است.