حواس جمع ظریف
محمدصادق جنانصفت
ايران و گروه كشورهاي ۱+۵ در لوزان يك گام واقعي براي عبور از مرحله فقط حرف زدن برداشته و بيانيهيي مشخص صادر كردند. هنوز مركب بيانيه خشك نشده بود كه موجي از مخالفتهاي هيجانزده و حتي عصبي منتقدان دولتهاي ايران و امريكا فضاي سياست داخلي را دربرگرفت.
شايد هنوز اين موج ادامه داشته باشد، اما ناظران آگاه و كارشناسان مسايل جهاني باور دارند كه از چند روز ديگر كار نوشتن توافق جامع آغاز خواهد شد. در ايران مخالفتها و انتقادهاي پردامنه از سوي منتقدان پرشور و راديكال فرو كاسته شده و به نظر ميرسد پس از اظهارنظر برخي نيروها و مقامهاي بلندمرتبه مجلس و سپاه پاسداران شاهد آرامش بيشتري باشيم. در ايالات متحده امريكا نيز همه اعضاي كابينه و مقامهاي موثر دولت اوباما در يك رفتار منسجم سرانجام موج تهديدها و فشارها را مهار خواهند كرد.
***
حواسپرتي به معناي ساده يعني اينكه يك فرد در هر برش زماني نتواند روي مهمترين مساله حياتي كار و زندگياش متمركز شود و كار در جايي كه بايد مهمترين تصميمها را بگيرد از دستش خارج شود. ديده شده است كه برخي افراد به ويژه در حوزه سياستهاي كلان و سرنوشتساز با ترفندهاي گوناگون ميخواهند رقيب خود را در شرايط «حواسپرتي» قرار دهند. ايجاد مساله در دل يك مساله بزرگتر براي ايجاد حواسپرتي يكي از اين ترفندهاست. دادن اطلاعات نادرست از روند و فرايند كار اصلي به افرادي كه مسووليت اصلي در كار سترگ را بر دوش دارند يك ترفند ديگر است. ترساندن گروهي كه درگير حل يك مساله حل ناشده ژرف و پردامنه است از ترفندهاي حواس پرت كردن است كه بارها تجربه شده است.
ايجاد اختلاف در درون مرزهاي سرزميني ميان گروههاي منتقد نفر اصلي از ترفندهاي كارساز ديگري است كه بارها آزموده شده است. به كارگيري منابع خبري بادادن وعده در مسير ايجاد اخلال در كار بزرگ توسط رقبا از ديگر اقدامهاي تخريبي در مسير حل معضلات است. اين روزها كه محمدجواد ظريف وزير امور خارجه ايران به عنوان پيشاهنگ از سوي ايرانيان در گفتوگوهاي سرنوشتساز پرونده هستهيي سختترين و پيچيدهترين مراحل مذاكره را رهبري ميكند تلاش براي پرت كردن حواس او از طرف شماري از رهبران كشورها و گروهها روند شتاباني را تجربه خواهد كرد. مقامهاي كشورهايي كه منافع امروز و فرداي آنها با توافق جامع هستهيي ايران به خطر ميافتد.
جنگ رشديابنده در يمن توسط عربستان شايد يكي از پيچيدهترين اقدامها از سوي مهمترين رقيب منطقهيي ايران است. مقامهاي سعودي با اين اقدام خود ميخواهند نيروها و امكانات مستقر شده در نهادهاي مرتبط باحل مساله سترگ هستهيي را از انسجام و تمركز دور كنند. سخنان بسيار تند اردوغان كه شايد در مقطع ديگري دوباره به شكل ديگري تكرار شود به اين دليل بيان ميشود كه سكاندار تركيه نيك ميداند آشتي ايران با غرب منافع اقتصادي بلندمدت كشورش را با تهديد عيني مواجه خواهد كرد از ديگر ترفندهاي رقباي منطقهيي ايران به حساب ميآيد.
اخبار جهتدار برخي خبرگزاريها از گامهاي عملي ايران و گروه كشورهاي ۱+۵ نيز در همين چارچوب قابل تحليل است. تحركات عجيب جمهوريخواهان رقيب باراك اوباما در مجلسهاي قانونگذاري امريكا نيز از ترفندهاي شناخته شده براي برهم زدن حواس ظريف است. اما محمدجواد ظريف به چند دليل حواسش پرت نميشود. مهمترين دليل اعتماد به نفس وزير امور خارجه ايران و حواس جمع او آرامشي است كه از درون ايران دارد. ظريف با هوشمندي خاصي ميداند كه برآيند نيروهاي سياسي در ايران خواستار رسيدن به توافقي خوب در پرونده هستهيي هستند.
مقام اصلي مذاكرهكننده درك دقيقي از آرايش و توزيع قدرت سياسي در ايران دارد و ميداند مخالفتهاي پراكنده و نامنسجم برخي افراد و احزاب راديكال منتقد دولت نيروي كافي براي به هم زدن تفاهم به دست آمده ندارد. اين ديپلمات ايراني به جاي اينكه نيروي خود را در اين روزها پراكنده كند و در سطح قضايا بماند با نفوذ به عمق پرونده هستهيي حواس جمع خود را به رقباي منطقهيي نشان ميدهد. ظريف از توزيع قدرت در مناسبات ميان اروپاييها و امريكاييها و ساير كشورها اطلاعات دست اول و تحليل عيني دارد و نيك ميداند كه افكار عمومي بهمثابه نيروي موثر در امريكا در جريان مذاكرات به نفع اوباماست و جمهوريخواهان توانايي كافي در اين مقطع براي تخريب واقعي مذاكرات را ندارند.
اين بخشي از دلايل حواس جمع ظريف در اين روزهاي سرنوشتساز است.
شايد هنوز اين موج ادامه داشته باشد، اما ناظران آگاه و كارشناسان مسايل جهاني باور دارند كه از چند روز ديگر كار نوشتن توافق جامع آغاز خواهد شد. در ايران مخالفتها و انتقادهاي پردامنه از سوي منتقدان پرشور و راديكال فرو كاسته شده و به نظر ميرسد پس از اظهارنظر برخي نيروها و مقامهاي بلندمرتبه مجلس و سپاه پاسداران شاهد آرامش بيشتري باشيم. در ايالات متحده امريكا نيز همه اعضاي كابينه و مقامهاي موثر دولت اوباما در يك رفتار منسجم سرانجام موج تهديدها و فشارها را مهار خواهند كرد.
***
حواسپرتي به معناي ساده يعني اينكه يك فرد در هر برش زماني نتواند روي مهمترين مساله حياتي كار و زندگياش متمركز شود و كار در جايي كه بايد مهمترين تصميمها را بگيرد از دستش خارج شود. ديده شده است كه برخي افراد به ويژه در حوزه سياستهاي كلان و سرنوشتساز با ترفندهاي گوناگون ميخواهند رقيب خود را در شرايط «حواسپرتي» قرار دهند. ايجاد مساله در دل يك مساله بزرگتر براي ايجاد حواسپرتي يكي از اين ترفندهاست. دادن اطلاعات نادرست از روند و فرايند كار اصلي به افرادي كه مسووليت اصلي در كار سترگ را بر دوش دارند يك ترفند ديگر است. ترساندن گروهي كه درگير حل يك مساله حل ناشده ژرف و پردامنه است از ترفندهاي حواس پرت كردن است كه بارها تجربه شده است.
ايجاد اختلاف در درون مرزهاي سرزميني ميان گروههاي منتقد نفر اصلي از ترفندهاي كارساز ديگري است كه بارها آزموده شده است. به كارگيري منابع خبري بادادن وعده در مسير ايجاد اخلال در كار بزرگ توسط رقبا از ديگر اقدامهاي تخريبي در مسير حل معضلات است. اين روزها كه محمدجواد ظريف وزير امور خارجه ايران به عنوان پيشاهنگ از سوي ايرانيان در گفتوگوهاي سرنوشتساز پرونده هستهيي سختترين و پيچيدهترين مراحل مذاكره را رهبري ميكند تلاش براي پرت كردن حواس او از طرف شماري از رهبران كشورها و گروهها روند شتاباني را تجربه خواهد كرد. مقامهاي كشورهايي كه منافع امروز و فرداي آنها با توافق جامع هستهيي ايران به خطر ميافتد.
جنگ رشديابنده در يمن توسط عربستان شايد يكي از پيچيدهترين اقدامها از سوي مهمترين رقيب منطقهيي ايران است. مقامهاي سعودي با اين اقدام خود ميخواهند نيروها و امكانات مستقر شده در نهادهاي مرتبط باحل مساله سترگ هستهيي را از انسجام و تمركز دور كنند. سخنان بسيار تند اردوغان كه شايد در مقطع ديگري دوباره به شكل ديگري تكرار شود به اين دليل بيان ميشود كه سكاندار تركيه نيك ميداند آشتي ايران با غرب منافع اقتصادي بلندمدت كشورش را با تهديد عيني مواجه خواهد كرد از ديگر ترفندهاي رقباي منطقهيي ايران به حساب ميآيد.
اخبار جهتدار برخي خبرگزاريها از گامهاي عملي ايران و گروه كشورهاي ۱+۵ نيز در همين چارچوب قابل تحليل است. تحركات عجيب جمهوريخواهان رقيب باراك اوباما در مجلسهاي قانونگذاري امريكا نيز از ترفندهاي شناخته شده براي برهم زدن حواس ظريف است. اما محمدجواد ظريف به چند دليل حواسش پرت نميشود. مهمترين دليل اعتماد به نفس وزير امور خارجه ايران و حواس جمع او آرامشي است كه از درون ايران دارد. ظريف با هوشمندي خاصي ميداند كه برآيند نيروهاي سياسي در ايران خواستار رسيدن به توافقي خوب در پرونده هستهيي هستند.
مقام اصلي مذاكرهكننده درك دقيقي از آرايش و توزيع قدرت سياسي در ايران دارد و ميداند مخالفتهاي پراكنده و نامنسجم برخي افراد و احزاب راديكال منتقد دولت نيروي كافي براي به هم زدن تفاهم به دست آمده ندارد. اين ديپلمات ايراني به جاي اينكه نيروي خود را در اين روزها پراكنده كند و در سطح قضايا بماند با نفوذ به عمق پرونده هستهيي حواس جمع خود را به رقباي منطقهيي نشان ميدهد. ظريف از توزيع قدرت در مناسبات ميان اروپاييها و امريكاييها و ساير كشورها اطلاعات دست اول و تحليل عيني دارد و نيك ميداند كه افكار عمومي بهمثابه نيروي موثر در امريكا در جريان مذاكرات به نفع اوباماست و جمهوريخواهان توانايي كافي در اين مقطع براي تخريب واقعي مذاكرات را ندارند.
اين بخشي از دلايل حواس جمع ظريف در اين روزهاي سرنوشتساز است.
