چرخش آنکارا به سمت دمشق

ساعت24-یک هفته پس از آنکه وزیر خارجه ترکیه از تماس‌های پنهانی میان آنکارا و دمشق خبر داد، رجب طیب اردوغان رییس‌جمهور ترکیه در اظهاراتی کم‌سابقه در یک دهه گذشته از احتمال برقراری گفت‌وگو با دمشق سخن گفت. اردوغان که در مسیر بازگشت از سفرش به اوکراین در هواپیما با خبرنگاران سخن می‌گفت، تاکید کرد که نمی‌توان گفت‌وگو و دیپلماسی با دمشق را رد کرد. اردوغان با اشاره به اینکه دیپلماسی با سوریه در این دوران هرگز قطع نشده است، مدعی شد که هدف ترکیه در سوریه در یک دهه گذشته شکست بشار اسد نبوده است.

html>

اظهارات اردوغان در شرایطی بیان می‌شود که ترکیه از سه ماه پیش تهدید کرده است که برنامه‌ای برای حمله نظامی به شمال سوریه دارد. دولت ترکیه به‌رغم اظهارنظرهایی که مبنی بر آمادگی برای گفت‌وگو با دمشق بیان می‌کند، از برنامه خود برای حمله به شمال سوریه عقب‌نشینی نکرده است. به نوشته الجزیره، اظهارات اردوغان به نظر نرم‌تر از اظهارنظرهای پیشین او در مورد سوریه می‌رسد. دولت اردوغان در طول یک دهه گذشته از مخالفان مسلح دولت سوریه حمایت کرده و از سال ۲۰۱۹ مستقیما بخش‌هایی از خاک این کشور را نیز تحت تصرف درآورده است. اردوغان روز جمعه به خبرنگار گفت که کشورش به‌رغم افزایش درگیری‌ها با کردها در شمال سوریه، به دنبال تصرف سرزمین در سوریه نیست. وی گفت: «ما چشمداشتی به سرزمین‌های سوریه نداریم، چراکه مردم سوریه برادران ما هستند. رژیم سوریه باید این را در نظر داشته‌ باشد.» گفته می‌شود درخواست ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه از همتای ترکیه‌ای برای گفت‌وگو با دمشق یکی از انگیزه‌هایی است که باعث شده آنکارا رویکرد نرم‌تری را نسبت به سوریه در پیش بگیرد.
اردوغان در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: «نمی‌توان دیپلماسی را کنار گذاشت. همه دنیا به ما نشان داد که تا چه اندازه به دیپلماسی نیاز داریم. ما همیشه بخشی از راه‌حل بوده‌ایم. ما برای حل مساله سوریه مسوولیت پذیرفته‌ایم. هدف ما صلح منطقه‌ای و حفاظت از کشورمان در مقابل تهدیدهای شدیدی است که از این بحران برمی‌خیزند.» اردوغان که در طول یک دهه گذشته همواره تاکید می‌کرد بشار اسد باید از قدرت در سوریه برکنار شود، در چرخشی آشکار گفته است که انگیزه آنکارا در طول جنگ داخلی سوریه شکست یا عدم شکست بشار اسد نبود. اظهارات اخیر اردوغان، نخستین تغییر موضع آنکارا و عقب‌نشینی از سیاست‌های تهاجمی ترکیه در منطقه نیست. ترکیه در طول یک‌سال گذشته با عقب‌نشینی از مواضع پیشین خود درصدد احیای روابط با کشورهایی مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی برآمده است و به تازگی سطح روابط دیپلماتیک خود را با رژیم اسراییل بعد از نزدیک به یک دهه خصومت بار دیگر به سفیر ارتقا داده است.
مقام‌های آنکارا لحن صحبت‌های‌شان را در مورد سوریه به تدریج تغییر می‌دهند. حیاتی یزیجی، رییس حزب حاکم عدالت و توسعه در پاسخ به این سوال که آیا اردوغان با بشار اسد دیدار می‌کند یا نه، گفته است: «نمی‌توانم بگویم این هرگز رخ نمی‌دهد. می‌تواند از هر سطحی شروع شود و بعدا به سطوح بالاتر برسد.» دولت باغچه‌لی، رهبر جنبش ملی‌گرای ترکیه که به عنوان شریک بالفعل ائتلاف حاکم معمولا روی تصمیم‌های اردوغان تاثیرگذار است، هفته گذشته از اظهارات اخیر مولود چاووش اوغلو، وزیر خارجه استقبال و آن را تقویت تلاش‌های برای صلح در سوریه توصیف کرده ‌بود. وی تاکید کرد: «دورنمای افزایش سطح تماس‌ها با سوریه به سطح دیپلماتیک و ریشه‌کن کردن تروریسم در همکاری با سوریه، حالا تبدیل شدن به دستورکار سیاسی پیش‌رو است و ارزش آن را دارد که کاملا روی آن تامل شود.»
اردوغان راهی جز مصالحه ندارد
کمال علم، پژوهشگر ارشد در اندیشکده کشورداری (Statecraft) معتقد است که اردوغان یک‌سال مانده به انتخابات سرنوشت‌ساز ترکیه، راهی جز آشتی با سوریه ندارد. این کارشناس مسائل منطقه در میدل ایست‌آی می‌نویسد: «در حالی که اردوغان با مهارت در موضوع اوکراین بین روسیه و ناتو مانور می‌دهد، در مورد سوریه هر بار خواسته است تعادل ایجاد کند به در بسته خورده است. آنکارا در مورد عملیات نظامی ترکیه در شمال سوریه که مدت‌ها از اعلام آن می‌گذرد اما هنوز به تاخیر افتاده، کم‌کم شبیه به چوپان دروغگو شده است.» این کارشناس مسائل خاورمیانه می‌نویسد: «مهم‌ترین دلیل برای ای ن تاخیر این است که شمال شرقی سوریه شبیه حیاط خلوت ترکیه است و هر حمله تازه‌ای به شمال غربی سوریه می‌تواند باعث ایجاد مشکلات عدیده‌ای برای گروه‌های نیابتی ترکیه در نقاط دیگر شود. در نتیجه اردوغان هیچ گزینه‌ای جز یک توافق برای حفظ آبرو با اسد ندارد.» این کارشناس می‌نویسد: «آشتی دو کشور به نظر می‌رسد که بیشتر عملگرایانه و مانند توافق ۱۹۹۸ آدانا باشد تا دوران ماه عسل در دهه اول قرن بیست و یکم میان بشار اسد و اردوغان.»
شروط ادعایی آنکارا و دمشق برای از سرگیری روابط
یک روزنامه ترکیه‌ای از پنج درخواست متقابل آنکارا و دمشق برای بازگشایی کانال‌های ارتباطی و عادی‌سازی روابط میان دو کشور خبر داد. به گزارش ایسنا، روزنامه «ترکیه گازاتسی» در مقاله‌ای با عنوان پنج خواسته‌ای که بشاراسد تعیین کرد، به نقل از برخی منابع آگاه که نام آنها را اعلام نکرد، نوشت: دولت سوریه پنج خواسته را مطرح کرد که آنکارا باید برای بازگشایی کانال‌های ارتباطی میان دو طرف، به آنها عمل کند، این پنج خواسته عبارت هستند از:
یک- بازگرداندن استان ادلب به مدیریت دمشق
دو- گمرک‌های گذرگاه مرزی «کسب» و گذرگاه «جیلوه گزو» (گذرگاه باب الهوی) به کنترل ارتش و دولت سوریه منتقل شود و نیز دولت سوریه بر مسیر تجاری ام۴ واقع در شرق سوریه، دیرالزور-حسکه و حلب-لاذقیه کنترل کامل یابد.
سه- ترکیه از تحریم‌های اروپا و امریکا علیه تجار و شرکت‌های حامی خانواده اسد و دولت سوریه حمایت نکند.
چهار- حمایت ترکیه از پذیرش دوباره سوریه در اتحادیه عرب، سازمان همکاری اسلامی و نهادها و سازمان‌های بین‌المللی مشابه که به حالت تعلیق درآمده بود، بررسی شود.
پنج- ترکیه به پیشنهادهای خود برای همکاری، نابودی تروریسم و بازگرداندن نفت سوریه به دمشق عمل کرده و به حمایت خود از سوریه در پروژه‌های سدها، بزرگراه‌ها، برق، موسسه‌های آموزشی، آب و کشاورزی ادامه دهد.
همچنین این روزنامه ترکیه‌ای پنج خواسته‌ای را که آنکارا برای ازسرگیری رایزنی‌ها با سوریه تعیین کرده، منتشر کرد که این پنج خواسته عبارت هستند از:
یک- دولت ترکیه مناطقی را از نیروهای حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) /یگان‌های مدافع خلق کرد به شکل کامل پاکسازی کند.
دو- تهدید تروریستی در مرزهای ترکیه-سوریه کاملا برطرف شود.
سه- اجرای کامل عملیات‌های ادغام سیاسی و نظامی میان اپوزیسیون و دمشق و بازگشت ایمن پناهجویان
چهار- آنکارا می‌خواهد حمص، دمشق و حلب در مرحله اول مناطقی آزمایشی برای بازگشت ایمن باشند سپس این چارچوب گسترش یابد و ترکیه نیز بر روند بازگشت ایمن سوری‌ها و اقداماتی که در مورد آنها انجام می‌شود حتی پس از بازگشت و اسکان‌شان نظارت داشته باشد.
پنج- اجرای روند مذاکرات ژنو، تدوین قانون اساسی دموکراتیک، برگزاری انتخابات آزاد و آزادی فوری زندانیان سیاسی به ویژه زنان، کودکان، سالمندان و افرادی که دارای شرایط جسمانی بدی هستند.

اردوغان: روابط ترکیه با تل‌آویو شتاب جدیدی می‌گیرد

رییس‌جمهوری ترکیه گفت که روابط بین ترکیه و رژیم اسراییل پس از انتصاب سفرا شتاب جدیدی می‌گیرد. به گزارش ایسنا و به نقل از خبرگزاری آناتولی، به گفته اداره ارتباطات ترکیه رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری این کشور و اسحاق هرتزوگ، رییس رژیم صهیونیستی در تماسی تلفنی به بررسی روابط و مسائل دوجانبه و منطقه‌ای پرداختند. در این مکالمه تلفنی، اردوغان گفت که تصمیم برای انتصاب دوجانبه سفرا «گامی مهم در راستای تحولی مثبت» در روابط بین تل‌آویو و ترکیه است. اردوغان همچنین به هرتزوگ گفت: ترکیه به دنبال توسعه همکاری و گفت‌وگو «بر اساس احترام به حساسیت‌های دوجانبه و مشترک» است. اخیرا آنکارا و رژیم صهیونیستی تصمیم گرفتند تا روابط دیپلماتیک خود را به صورت کامل احیا کرده و سفرایی را پس از چهار سال منصوب کنند.

اعتماد

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: