غذایی برای دهک‌های بالای درآمدی

ساعت 24-غذاهای ارگانیک باوجود اینکه هنوز سهم کوچکی در طبقات سوپرمارکت‌ها دارند اما کم‌کم جای خود را در طبقات فروشگاه‌ها و منوی رستوران‌ها باز می‌کنند. رستوران‌ها و فروشگاه‌های ارائه‌دهنده محصولات ارگانیک درحال رشد هستند.

div align="justify">آمارهاي توليدكننده جهاني محصولات ارگانيك نشان مي‌دهد كه تقاضا و فروش آنها به‌صورت روزافزون بالا مي‌رود. اما به گفته رييس انجمن ارگانيك ايران، اين نوع كشاورزي كه در اين كشور تنها ۲درصد توليد اين بخش را تامين مي‌كند و محصولاتي با قيمتي ۲۰درصد بالاتر ارائه مي‌كند، درجهان نيز موانعي براي توسعه دارد. باتوجه به محدوديت‌هاي محصولات ارگانيك مانند استفاده نكردن از كودهاي شيميايي و مهندسي ژنتيك اين سوال براي جهان مطرح مي‌شود كه آيا محصولات ارگانيك مي‌توانند نياز مردم را تامين كنند؟ سوالي كه وال‌استريت ژورنال سعي كرده به آن پاسخي منطقي دهد.

حاميان كشاورزي سنتي مي‌گويند كه براي داشتن محيط‌زيستي بهتر با توليدكنندگان محصولات ارگانيك هم‌سو هستند ولي وجه تمايز آنها در اين است كه خود را محدود به يك منطق خاص نمي‌كنند. به هرحال هر دو گروه بايد نگراني‌هاي خود در زمينه محيط‌زيست و سلامتي را با واقعيت‌هاي بازار تطبيق دهند. اين واقعيت نيز وجود دارد كه بايد راهي براي تغذيه افراد بيشتر با منابع محدود پيدا كرد.

در نهايت مساله مهم اين است كه علاوه بر نگاه علمي در واقعيت نيز بتوان محصولات ارگانيك را در سبد كالايي مصرف‌كنندگان قرار داد. به گزارش وال‌استريت ژورنال پروفسور كاترين باجلي، استاد زيست‌شناسي تكاملي در دانشگاه ميشيگان معتقد است كه غذاهاي ارگانيك توانايي تامين غذاي دنيا را دارند. در مقابل او استيو ساواج فعال كشاورزي صنعتي و نويسنده حوزه غذا نظر متفاوتي دارد.

آسيب‌هاي فراوان سيستم كنوني تامين غذا

به گزارش وال‌استريت ژورنال، كاترين باجلي معتقد است كه بسياري از مشكلات محيط‌زيست و سلامتي ريشه در سيستم غذاي جهاني دارد. كودهاي شيميايي باعث ايجاد مناطق مرده در اقيانوس‌ها مي‌شوند. سوخت‌هاي فسيلي، گرم‌شدن كره‌زمين را تسريع مي‌بخشند و همين‌طور باعث برداشت محصولات ناسالم و بي‌فايده مي‌شوند. مكانيزاسيون مزارع صنعتي موجب تلفات اشتغال روستايي و منجر به سوءاستفاده از منابع حياتي در يك مقياس گسترده مي‌شود.

توليد محصولات ارگانيك مي‌تواند با افزايش غذا و بازده اقتصادي از مشكلات بكاهد. هم‌اكنون ميليون‌ها مزرعه ارگانيك كوچك و متوسط درجهان وجود دارد. بنا بر تحقيقات موسسه كشاورزي ارگانيك (FIBL)، فروش غذاها و نوشيدني‌هاي ارگانيك از سال۱۹۹۹ تا ۲۰۱۳، ۵برابر شده است.

كشاورزي ارگانيك از تنوع گياهي، مواد طبيعي براي مبارزه با آفات، بازپروري مواد مغذي در خاك و هرس‌كردن علف‌هاي هرز به‌جاي حشره‌كش‌ها و كودهاي مصنوعي استفاده مي‌كند.

توليد محصولات ارگانيك نيازمند سوخت فسيلي كمتري به نسبت توليد صنعتي محصولات است. آنها همچنين مي‌توانند كربن را به نسبت بيشتري از محصولات مرسوم از جو زمين حذف كنند، بدين‌ترتيب كه محصولات مرسوم بازگردانده مي‌شوند و رشد مي‌كنند.

اينگونه نيست كه در توليد محصولات ارگانيك فقط از كود گياهي استفاده شود و در كنار آن از بسياري كودهاي ديگر نيز استفاده مي‌شود.

محصولات ارگانيك، اقتصادي نيست اما باكلاس است

جنجالي‌ترين مساله پيرامون اين موضع بازدهي است. بنا بر تحقيقات دانشگاه بركلي كاليفرنيا يك محصول يكسان اگر به صورت ارگانيك توليد شود، ۸ تا ۱۹درصد بازدهي كمتري نسبت به ميانگين بازدهي محصولات معمولي دارند. آنها مي‌گويند اگر همان‌قدر كه روي كشاورزي معمول هزينه تحقيقات صرف‌شده در توليد محصولات ارگانيك هم صرف مي‌شد، بازدهي محصولات ارگانيك بسيار بالاتر مي‌رفت. به هرحال اين اختلاف در بازدهي نمي‌تواند مانع تامين غذاي جهان شود. درحال حاضر نيز غذاي توليدي بيشتر از نياز است. فقط ۴۳درصد از دانه‌هاي غلات رشد كرده درجهان به غذا براي مردم تبديل مي‌شود. ۳۵درصد را حشرات مي‌خورند و ۱۰درصد نيز به سوخت‌هاي زيستي، شربت ذرت سرشار از فروكتوز و ساير محصولات تبديل مي‌شوند.

يك‌سوم محصول توليدي براي مصرف بشر هدر مي‌رود و با كاهش هدررفت و اولويت‌بندي محصولات غذايي، صنعت ارگانيك مي‌تواند نياز جهان را تامين كند حتي با بازدهي كمتر.

محصولات ارگانيك ممكن است هزينه بيشتري نسبت به محصولات معمول داشته باشند ولي درصورتي كه قيمت پرستيژ محور بالا برود، مي‌توانند سود بيشتري براي كشاورزان داشته باشند. بدين معني كه به مشتري اين ذهنيت القا شود كه محصول فايده بيشتري مي‌رساند و پرستيژ بالاتري دارد و با اين كار ۲۰ تا ۲۴درصد بازدهي بيشتري داشته باشد.

قيمت‌هاي بالاتر حكايت از هزينه‌هاي كارگر و محيطي دارد. ما بايد بتوانيم قيمتي كه مي‌پردازيم را باتوجه به فايده‌هايش نظير خاك و تنوع‌زيستي، اشتغالزايي و حمايت ارتباطات اجتماعي بين كشاورزان و مصرف‌كنندگان درنظر بگيريم. مردم كم‌درآمد نيز مي‌توانند با بسته‌هاي حمايتي به محصولات ارگانيك دسترسي پيدا كنند. با اين‌كار مي‌توان با ارتقاي سطح سلامت عمومي و محيط‌زيست صرفه‌هاي بيشتري به دست آورد.

غذاي ارگانيك عاجز از تامين نياز بشر

به گزارش وال‌استريت ژورنال، استيو ساواج، فعال كشاورزي صنعتي و نويسنده حوزه غذا معتقد است دلايل متفاوتي براي كافي نبودن محصولات ارگانيك براي تامين غذاي جهان وجود دارد. باتوجه به بازدهي بسيار كمتر نسبت به محصولات معمول توليد ارگانيك به تنهايي نمي‌تواند پاسخگوي نياز باشد.

بيشتر محصول ارگانيك توليدي وابسته به كشاورزي معمولي و شيميايي است كه اين متناقض است با فلسفه تماما طبيعي.

مساله ديگر اين است كه صنعت ارگانيك نوآوري و كارايي را محدود مي‌كند. همزمان با رشد جنبش ارگانيك صحبت‌ها در مورد آن نيز بيشتر شده است. برخي تحقيقات نشان مي‌دهد كه توليد محصولات ارگانيك چندان با نگاه واقع‌بينانه هم‌سويي ندارد. اين تحقيقات كه روي زمين‌هاي كوچك انجام شده است، نشان داد كه به دليل برخي محدوديت‌هاي موجود در مزرعه موجب شكست برخي از پروژه‌هاي اقتصادي شده است، ضمن اينكه فراواني نيروي كار و هزينه‌هاي اجاره زمين كار را سخت مي‌كند.

درحالت ايده‌آل ما با رشد جهاني تقاضا براي غذا در كنار حفظ امنيت و سلامت انسان و سياره و حيات اقتصادي كشاورزان مواجه خواهيم بود. شرايط كشاورزي ارگانيك كشاورزان را در فعاليت‌هاي پايدار محدود مي‌كند. اگر ما به دنبال يك سيستم توليد غذاي پايدار و كافي هستيم، بايد نوآوري‌ها را تشويق كرد. با استفاده از مهندسي ژنتيك مي‌توان توليد محصولات از نوع وحشي را به تجاري قابل استفاده تبديل كرد.

محصولات ارگانيك ايران ۲ درصد بازار

به گزارش وزارت جهاد و كشاورزي محصولات ارگانيك در ايران نمي‌توانند پاسخگوي نيازهاي غذايي ما باشند. رييس انجمن ارگانيك ايران در اين‌باره گفت: درحال حاضر بين ۲ تا ۵درصد محصولات در ايران به صورت ارگانيك توليد مي‌شوند. اين محصولات يا ذاتا ارگانيك‌اند يا به صورت ارگانيك كاشت و برداشت مي‌شوند كه در صورت برنامه‌ريزي مي‌توانند به ۱۰ تا ۱۵درصد افزايش پيدا كنند.

صدرالدين نياوراني همچنين گفت كه اين امكان درحال حاضر نه تنها در ايران بلكه درجهان نيز وجود ندارد و زمينه‌هاي بسياري براي توليد محصولات ارگانيك بايد فراهم شود به عنوان مثال زمين مورد نظر براي اين كشاورزي بايد بين ۳ تا ۵سال مرحله‌گذار را طي كند و هيچ ماده شيميايي در آن استفاده نشود سپس براي توليد محصولات ارگانيك استفاده شود.

اين عضو انجمن محصولات كشاورزي ايران مي‌گويد: زماني كه مي‌خواهيد نياز غذايي كل كشور را تامين كنيد، بايد آگاه باشيد كه محصولات ارگانيك اين نياز را تامين نمي‌كند. اما مساله مهم اين است كه عده‌يي بايد غذاي ارگانيك مصرف كنند. افرادي نظير بيماران سرطاني، بانوان باردار و... كه داروي شيميايي مصرف مي‌كنند، بايد از محصولات ارگانيك استفاده كنند كه بهتر است براي تامين نياز اين قشر دست به كار شويم.

وي محصولات توليدي ارگانيك درحال حاضر كشور را متنوع خواند و گفت: محصولات مختلف نيز شرايط متفاوتي دارند. به عنوان مثال، براي انار بازدهي تغيير نمي‌كند ولي در توليد برنج كاهش مي‌يابد. در مورد قيمت نيز اين محصولات حدود ۲۰درصد بالاتر از ساير محصولات هستند.

رييس انجمن ارگانيك در مورد آينده اين صنعت گفت: در صورت حمايت نكردن وزارت جهاد و كشاورزي اين كار مي‌تواند بسيار خوب و اشتغالزا و همچنين تامين‌كننده نياز مردم باشد اما با عدم حمايت شانسي براي ادامه حيات محصولات ارگانيك وجود ندارد.

با اينكه غذاي ارگانيك در ايران بازار و مشتريان محدود خود را دارد و حتي درجهان هم رشد چنداني نكرده، اما آينده اين بازار روشن است. مشترياني كه با بيماري‌هاي خاص درگيرند يا مشترياني كه وسواس سلامت دارند، هزينه پرستيژ اين محصولات را تقبل مي‌كنند؛ ‌چه وزارت جهاد كشاورزي با توسعه اين كشاورزي موافق باشد چه نه.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: