گزارش ماه سپتامبر IEA
نیمه دوم ۲۰۱۶، فصل پذیرش نفت ایران از سوی بازار
آژانس بينالمللي انرژي پيشبيني ميكند عرضه نفت غيراوپك در سال۲۰۱۶ با بيشترين كاهش در ۲۴سال گذشته مواجه شود
div align="justify">درحالي كه اين گزارش از كاهش ۵۰۰هزار بشكهيي نفتخام غيراوپك در سال۲۰۱۶ خبر ميدهد، فايننشال تايمز به اين اتفاق، لقب «بزرگترين كاهش» در ۲۴سال گذشته را ميبخشد. ازسوي ديگر درحالي كه سيانان ماني در گزارش تحليلي خود از خواسته ايران براي بازيابي نقش خود در اوپك در سال۲۰۱۶ مينويسد، فايننشال تايمز در بخش ديگر گزارش خود عنوان ميكند كه نيمه دوم سال۲۰۱۶، به اين واسطه كه نفت ۵۰دلاري تقاضا را افزايش خواهد داد، اعضاي اوپك كه نفت كمهزينهيي توليد ميكنند، نفت بيشتري را وارد بازار خواهند كرد، اين زمان موقعيت مناسبي براي عرضه نفت بيشتر ازسوي ايران خواهد بود. ازسوي ديگر و آنطور كه خبرگزاري رسمي جمهوري اسلامي به نقل از رويترز گزارش داده است، ايران «تخفيفهاي تشويقي» در قيمت نفت خود، براي جذب مشتريان را آغاز كرده است. IEA در گزارش خود براي ماه سپتامبر همچنين از بالاترين رشد تقاضاي نفتخام براي سال۲۰۱۵ در ۵سال گذشته خبر ميدهد.
به گزارش «تعادل» به نقل از آژانس بينالمللي انرژي، پيشبيني ميشود نوسان اخير در بهاي نفت كه در ماه آگوست به پايينترين سطح خود در ۶سال اخير رسيد، منجر به كاهش ۵۰۰هزار بشكهيي عرضه نفت در روز ازسوي غيراوپكيها در سال۲۰۱۶ شود. براساس گزارش بازار نفت ماه سپتامبر آژانس بينالمللي انرژي اين بيشترين ميزان كاهش عرضه نفت ازسوي توليدكنندگان غير اوپك طي دودهه اخير خواهد بود. همچنين انتظار ميرود توليد كمتر نفت ازسوي ايالات متحده امريكا، روسيه و درياي شمال مجموع توليد نفت غير اوپكيها را به ۵۷.۷ميليون بشكه در روز برساند. پيشبيني ميشود رشد توليد در ايالات متحده امريكا تا سال آينده ۴۰۰هزار بشكه در روز كاهش پيدا كند.
عرضه نفتخام ازسوي اوپك در ماه آگوست به ميزان ۲۲۰هزار بشكه در روز كاهش يافت و به رقم ۳۱.۵۷ميليون بشكه در روز رسيد. اين كاهش توليد ازسوي سازمان كشورهاي صادركننده نفتخام (اوپك) بيشتر از سوي كشورهاي عربستان سعودي، عراق و آنگولا صورت گرفت. توليد كلي اين سازمان نيز نسبت به سال گذشته ۱.۲ميليون بشكه در روز بيشتر است. توليد نفت اوپك در سال۲۰۱۶ به ۳۱.۳ميليون بشكه در روز خواهد رسيد. افزايش سال به سال توليد نفت سال به سال ۱.۶ميليون بشكه در روز است، اين درحالي است كه عرضه نفت غيراوپكيها به دليل كاهش قيمت نفت تحت فشار قرار گرفته است.
رشد تقاضا در بالاترين سطح ۵ سال گذشته
براساس گزارش نفت آژانس بينالمللي انرژي، پيشبيني ميشود رشد تقاضاي جهاني نفت در سال۲۰۱۵ به بالاترين سطح خود در پنج سال گذشته برسد و ۱.۷ميليون بشكه در روز افزايش پيدا كند. اما در سال۲۰۱۶ به دليل قيمت پايين نفت و قوي شدن پشتوانه اقتصاد كلان ميزان آن متعادل شده و به ۱.۴ميليون بشكه در روز خواهد رسيد. ميزان بالاي عمليات پالايشي سهام نفتخام را به ميزان ۹.۹ميليون بشكه كاهش ميدهد درحالي كه ۲۶.۷ميليون بشكه به ميزان محصولات پالايشي اضافه شده است. درپايان ماه جولاي، سهام محصولات، تقاضاي ۳۱.۲روز بعد را پوشش داده است كه اين ميزان ۰.۶روز بيشتر از پايان ماه ژوئن است. براساس دادههاي اوليه، برآورد ميشود ميزان آن در ماه آگوست بيشتر از اين باشد.
عمليات پالايشي جهاني با رقم ۸۰.۹ميليون بشكه در روز به پيك فصلي خود در ماه آگوست رسيد؛ البته در فصل پاييز تا ماه اكتبر اين ميزان روندي كاهشي را درپيش خواهد گرفت. فعاليتهاي پالايشي تا اوايل ماه سپتامبر نيز با وضعيت خوبي پيش رفته است اما اكنون پالايشگران خود را براي فصل سرد آماده ميكنند.
بزرگترين كاهش عرضه غيراوپك در ۲۴ سال گذشته
به گزارش «تعادل» فايننشال تايمز روز گذشته تحليلي را راجع به گزارش جديد آژانس بينالمللي انرژي منتشر كرد. در اين تحليل آمده است كه كاهش روزانه ۵۰۰هزار بشكهيي توليد نفت در سال آينده، توليد نفت غيراوپك را به ۵۷.۷ميليون بشكه در روز ميرساند كه بزرگترين كاهش در ۲۴سال گذشته است. آژانس بينالمللي انرژي به عنوان ارگاني كه كشورهاي ثروتمند و مصرفكننده نفت را در خود جاي داده درگزارش خود آورده است: استراتژي عربستان سعودي به عنوان رهبر اوپك براي حفظ سهم بازار فارغ از قيمتها، باعث توليد ناكارآمد و ايجاد هزينههاي اضافي ميشود. اين سازمان در ادامه ميگويد قيمتهاي پايينتر، بازار را وادار ميكند كه توليد را كاهش داده و تقاضا ايجاد كند.
شيل مقاوم زير فشار كاهش قيمت
فايننشال تايمز در ادامه بخش ديگري از گزارش IEA را به اين نحو پوشش داده است: انتظار ميرود توليد نفت امريكا از ميادين شيل فشار ناشي از كاهش قيمت نفت را تحمل كند. اين كاهش باعث از بين رفتن حدودا نيمي از ارزش نفتخام برنت، به عنوان معيار بينالمللي نفت به حدود ۴۸دلار در هر بشكه شده است. پس از يك افزايش توليد كه با ثبت ۱.۷ميليون بشكه در روز به دست آمد، بينظمي اخير قيمتها ميتواند باعث توقف آهنگ رشد ايالات متحده شود. پيشبيني ميشود كه امسال شاهد رشد توليد نفت روزانه حدود ۵۰۰هزار بشكه در ايالات متحده باشيم. همچنين به خاطر كاهش نرخ حفاري، سال۲۰۱۶ تنها شاهد ۴۰۰هزار بشكه افزايش توليد روزانه نفت خواهيم بود.
توليدكنندگان خارج از ايالات متحده نيز درحال تعديل خود با قيمتهاي پايينتر هستند. به گزارش آژانس بينالمللي انرژي ميدانهاي ناكارآمد در معرض خطر تعطيلي قرار دارند چراكه بسياري از شركتها به دنبال جبران هزينههاي عملياتي بالاي خود هستند. كنترل هزينهها هم باعث تسريع نرخ كاهش توليد شده است.
سقوط شديد توليد ازسوي توليدكنندگان غيراوپك و رشد شديد تقاضا باعث شده كه قيمتها رو به بهبود بروند، توليدكنندگان كم هزينه اوپك در نيمه دوم سال۲۰۱۶ براي بازگرداندن تعادل به بازار، نفت بيشتري را روانه بازار خواهند كرد. پيش از اين عربستان سعودي در دوران مازاد عرضه براي تقويت قيمتها توليد خود را كاهش ميداد؛ اما در ماه نوامبر اين پادشاهي تصميم گرفت به جاي كاهش توليد روي حفظ سهم خود در بازار تمركز كند. تصور ميشد كه سقوط قيمت نفت، رقباي پرهزينه اوپك را از ميدان خارج خواهد كرد و تقاضا براي نفت اوپك افزايش پيدا خواهد كرد. طبق بازبيني مجددي كه انجام شده است مقدار «عرضه و ذخاير اضافه شده» توسط اوپك در سالهاي ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ به ترتيب ۲۰۰هزارو۵۰۰هزار بشكه در روز خواهد بود. اين مقدار به خاطر كاهش توليد نفتخام غيراوپك و نيز چشمانداز افزايش تقاضاي بازار رخ خواهد داد.
اميدي به تغيير سعوديها نيست
اين سقوط قيمت موجب نگرانيهاي مالي در سراسر اوپك شده است، اما بعيد است كه توليدكنندگان بزرگ اوپك و بهطور خاص عربستان سعودي استراتژي خود را تغيير دهند.
به گزارش IEA با وجود كاهش توليدي كه اخيرا اتفاق افتاده است، رياض براي ۶ماه آينده توليد ۱۰ميليون بشكهيي را هدفگذاري كرده است، اين موضوع نشان ميدهد كه عربستان سعودي به هيچوجه قصد انصراف از مسيرش را ندارد. نفت بشكهيي ۵۰دلار خريداران بيشتري را براي خريد نفت اغوا ميكند و رشد تقاضا را به ۱.۷ميليون بشكه در روز براي امسال رسانده است. اين ميزان بيشترين افزايش در ۵سال گذشته است. اين افزايش تقاضا به وسيله ايالات متحده، چين، روسيه و اروپا رهبري شده است. آژانس انتظار دارد كه چين، به عنوان دومين مشتري بزرگ نفت، خريد نفت خود را با وجود بهم ريختگي بازار و كاهش ارزش پول و اخبار بد اقتصادي حفظ كند.
با وجود پيشبينيهاي صعودي سال آينده، عرضه در ۹۶.۳ميليون بشكه در روز در ماه آگوست، همچنان بيشتر از تقاضاي ايجاد شده است. اين ميزان توليد ۲.۴ميليون بشكه بالاتر از سطح توليد سال گذشته خواهد بود. به گفته آژانس بينالمللي انرژي، جهان در نيمه دوم سال۲۰۱۶ شروع به افزايش برداشت از ذخاير خود ميكند. فايننشال تايمز در اين قسمت به تحليل آژانس بينالمللي راجع به ايران اشاره كرده و نوشته است: «در اين نقطه ايران ميتواند به واسطه توافق هستهيي كه با قدرتهاي جهاني انجام داده، نفت بيشتري توليد كند.» سيانان ماني نيز درهمين زمينه مينويسد: «عرضه نفت اوپك در سال آينده افزايش خواهد يافت. ايران درحال آمادهسازي خود براي روانه كردن نفت خود به بازار است. اين كشور قصد دارد بلافاصله پس از برداشته شدن تحريمهاي نفتي غربي، سهم از دست رفته خود را در بازار جهاني احيا كند و به جايگاه سابق خود در اوپك بازگردد.» به اين ترتيب ميتوان نتيجه گرفت كه با توجه به تمام عوامل عنوان شده، نيمه دوم سال۲۰۱۶، اوپكيها تمام تلاش خود را براي عرضه هرچه بيشتر به كار خواهند گرفت و در آن زمان قطعا تخفيفهاي قيمتي نيز ازسوي كشورهاي عضو به عنوان راهي براي رقابت داده خواهد شد.
به گزارش «تعادل» به نقل از آژانس بينالمللي انرژي، پيشبيني ميشود نوسان اخير در بهاي نفت كه در ماه آگوست به پايينترين سطح خود در ۶سال اخير رسيد، منجر به كاهش ۵۰۰هزار بشكهيي عرضه نفت در روز ازسوي غيراوپكيها در سال۲۰۱۶ شود. براساس گزارش بازار نفت ماه سپتامبر آژانس بينالمللي انرژي اين بيشترين ميزان كاهش عرضه نفت ازسوي توليدكنندگان غير اوپك طي دودهه اخير خواهد بود. همچنين انتظار ميرود توليد كمتر نفت ازسوي ايالات متحده امريكا، روسيه و درياي شمال مجموع توليد نفت غير اوپكيها را به ۵۷.۷ميليون بشكه در روز برساند. پيشبيني ميشود رشد توليد در ايالات متحده امريكا تا سال آينده ۴۰۰هزار بشكه در روز كاهش پيدا كند.
عرضه نفتخام ازسوي اوپك در ماه آگوست به ميزان ۲۲۰هزار بشكه در روز كاهش يافت و به رقم ۳۱.۵۷ميليون بشكه در روز رسيد. اين كاهش توليد ازسوي سازمان كشورهاي صادركننده نفتخام (اوپك) بيشتر از سوي كشورهاي عربستان سعودي، عراق و آنگولا صورت گرفت. توليد كلي اين سازمان نيز نسبت به سال گذشته ۱.۲ميليون بشكه در روز بيشتر است. توليد نفت اوپك در سال۲۰۱۶ به ۳۱.۳ميليون بشكه در روز خواهد رسيد. افزايش سال به سال توليد نفت سال به سال ۱.۶ميليون بشكه در روز است، اين درحالي است كه عرضه نفت غيراوپكيها به دليل كاهش قيمت نفت تحت فشار قرار گرفته است.
رشد تقاضا در بالاترين سطح ۵ سال گذشته
براساس گزارش نفت آژانس بينالمللي انرژي، پيشبيني ميشود رشد تقاضاي جهاني نفت در سال۲۰۱۵ به بالاترين سطح خود در پنج سال گذشته برسد و ۱.۷ميليون بشكه در روز افزايش پيدا كند. اما در سال۲۰۱۶ به دليل قيمت پايين نفت و قوي شدن پشتوانه اقتصاد كلان ميزان آن متعادل شده و به ۱.۴ميليون بشكه در روز خواهد رسيد. ميزان بالاي عمليات پالايشي سهام نفتخام را به ميزان ۹.۹ميليون بشكه كاهش ميدهد درحالي كه ۲۶.۷ميليون بشكه به ميزان محصولات پالايشي اضافه شده است. درپايان ماه جولاي، سهام محصولات، تقاضاي ۳۱.۲روز بعد را پوشش داده است كه اين ميزان ۰.۶روز بيشتر از پايان ماه ژوئن است. براساس دادههاي اوليه، برآورد ميشود ميزان آن در ماه آگوست بيشتر از اين باشد.
عمليات پالايشي جهاني با رقم ۸۰.۹ميليون بشكه در روز به پيك فصلي خود در ماه آگوست رسيد؛ البته در فصل پاييز تا ماه اكتبر اين ميزان روندي كاهشي را درپيش خواهد گرفت. فعاليتهاي پالايشي تا اوايل ماه سپتامبر نيز با وضعيت خوبي پيش رفته است اما اكنون پالايشگران خود را براي فصل سرد آماده ميكنند.
بزرگترين كاهش عرضه غيراوپك در ۲۴ سال گذشته
به گزارش «تعادل» فايننشال تايمز روز گذشته تحليلي را راجع به گزارش جديد آژانس بينالمللي انرژي منتشر كرد. در اين تحليل آمده است كه كاهش روزانه ۵۰۰هزار بشكهيي توليد نفت در سال آينده، توليد نفت غيراوپك را به ۵۷.۷ميليون بشكه در روز ميرساند كه بزرگترين كاهش در ۲۴سال گذشته است. آژانس بينالمللي انرژي به عنوان ارگاني كه كشورهاي ثروتمند و مصرفكننده نفت را در خود جاي داده درگزارش خود آورده است: استراتژي عربستان سعودي به عنوان رهبر اوپك براي حفظ سهم بازار فارغ از قيمتها، باعث توليد ناكارآمد و ايجاد هزينههاي اضافي ميشود. اين سازمان در ادامه ميگويد قيمتهاي پايينتر، بازار را وادار ميكند كه توليد را كاهش داده و تقاضا ايجاد كند.
شيل مقاوم زير فشار كاهش قيمت
فايننشال تايمز در ادامه بخش ديگري از گزارش IEA را به اين نحو پوشش داده است: انتظار ميرود توليد نفت امريكا از ميادين شيل فشار ناشي از كاهش قيمت نفت را تحمل كند. اين كاهش باعث از بين رفتن حدودا نيمي از ارزش نفتخام برنت، به عنوان معيار بينالمللي نفت به حدود ۴۸دلار در هر بشكه شده است. پس از يك افزايش توليد كه با ثبت ۱.۷ميليون بشكه در روز به دست آمد، بينظمي اخير قيمتها ميتواند باعث توقف آهنگ رشد ايالات متحده شود. پيشبيني ميشود كه امسال شاهد رشد توليد نفت روزانه حدود ۵۰۰هزار بشكه در ايالات متحده باشيم. همچنين به خاطر كاهش نرخ حفاري، سال۲۰۱۶ تنها شاهد ۴۰۰هزار بشكه افزايش توليد روزانه نفت خواهيم بود.
توليدكنندگان خارج از ايالات متحده نيز درحال تعديل خود با قيمتهاي پايينتر هستند. به گزارش آژانس بينالمللي انرژي ميدانهاي ناكارآمد در معرض خطر تعطيلي قرار دارند چراكه بسياري از شركتها به دنبال جبران هزينههاي عملياتي بالاي خود هستند. كنترل هزينهها هم باعث تسريع نرخ كاهش توليد شده است.
سقوط شديد توليد ازسوي توليدكنندگان غيراوپك و رشد شديد تقاضا باعث شده كه قيمتها رو به بهبود بروند، توليدكنندگان كم هزينه اوپك در نيمه دوم سال۲۰۱۶ براي بازگرداندن تعادل به بازار، نفت بيشتري را روانه بازار خواهند كرد. پيش از اين عربستان سعودي در دوران مازاد عرضه براي تقويت قيمتها توليد خود را كاهش ميداد؛ اما در ماه نوامبر اين پادشاهي تصميم گرفت به جاي كاهش توليد روي حفظ سهم خود در بازار تمركز كند. تصور ميشد كه سقوط قيمت نفت، رقباي پرهزينه اوپك را از ميدان خارج خواهد كرد و تقاضا براي نفت اوپك افزايش پيدا خواهد كرد. طبق بازبيني مجددي كه انجام شده است مقدار «عرضه و ذخاير اضافه شده» توسط اوپك در سالهاي ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ به ترتيب ۲۰۰هزارو۵۰۰هزار بشكه در روز خواهد بود. اين مقدار به خاطر كاهش توليد نفتخام غيراوپك و نيز چشمانداز افزايش تقاضاي بازار رخ خواهد داد.
اميدي به تغيير سعوديها نيست
اين سقوط قيمت موجب نگرانيهاي مالي در سراسر اوپك شده است، اما بعيد است كه توليدكنندگان بزرگ اوپك و بهطور خاص عربستان سعودي استراتژي خود را تغيير دهند.
به گزارش IEA با وجود كاهش توليدي كه اخيرا اتفاق افتاده است، رياض براي ۶ماه آينده توليد ۱۰ميليون بشكهيي را هدفگذاري كرده است، اين موضوع نشان ميدهد كه عربستان سعودي به هيچوجه قصد انصراف از مسيرش را ندارد. نفت بشكهيي ۵۰دلار خريداران بيشتري را براي خريد نفت اغوا ميكند و رشد تقاضا را به ۱.۷ميليون بشكه در روز براي امسال رسانده است. اين ميزان بيشترين افزايش در ۵سال گذشته است. اين افزايش تقاضا به وسيله ايالات متحده، چين، روسيه و اروپا رهبري شده است. آژانس انتظار دارد كه چين، به عنوان دومين مشتري بزرگ نفت، خريد نفت خود را با وجود بهم ريختگي بازار و كاهش ارزش پول و اخبار بد اقتصادي حفظ كند.
با وجود پيشبينيهاي صعودي سال آينده، عرضه در ۹۶.۳ميليون بشكه در روز در ماه آگوست، همچنان بيشتر از تقاضاي ايجاد شده است. اين ميزان توليد ۲.۴ميليون بشكه بالاتر از سطح توليد سال گذشته خواهد بود. به گفته آژانس بينالمللي انرژي، جهان در نيمه دوم سال۲۰۱۶ شروع به افزايش برداشت از ذخاير خود ميكند. فايننشال تايمز در اين قسمت به تحليل آژانس بينالمللي راجع به ايران اشاره كرده و نوشته است: «در اين نقطه ايران ميتواند به واسطه توافق هستهيي كه با قدرتهاي جهاني انجام داده، نفت بيشتري توليد كند.» سيانان ماني نيز درهمين زمينه مينويسد: «عرضه نفت اوپك در سال آينده افزايش خواهد يافت. ايران درحال آمادهسازي خود براي روانه كردن نفت خود به بازار است. اين كشور قصد دارد بلافاصله پس از برداشته شدن تحريمهاي نفتي غربي، سهم از دست رفته خود را در بازار جهاني احيا كند و به جايگاه سابق خود در اوپك بازگردد.» به اين ترتيب ميتوان نتيجه گرفت كه با توجه به تمام عوامل عنوان شده، نيمه دوم سال۲۰۱۶، اوپكيها تمام تلاش خود را براي عرضه هرچه بيشتر به كار خواهند گرفت و در آن زمان قطعا تخفيفهاي قيمتي نيز ازسوي كشورهاي عضو به عنوان راهي براي رقابت داده خواهد شد.