آیا طیفهای تندرو زیر میز بازی میزنند
بازندگان انتخابات بهار 1392 بهویژه طیفهای تندروی آنها 2 سال پیش در چنین روزهایی سپهر سیاست ایران را غبار آلود کردند که گفتوگوی ایران با گروه کشورهای 1+5 به جایی نمیرسد. فضای بدبینی درباره گفتوگوهای هستهای حتی شمار قابل توجهی از طرفداران دولت را نیز شامل میشد.
اما چند عامل موجب شد پس از دو سال در نقطهای باشیم که پیش از آن در تصورها جای نمیشد. عامل نخست سازگار شدن منافع گروههای گوناگون سیاسی اصولگرایان معتدل و اصلاحطلبان و همچنین نهادهای قدرت بود. این سازگاری منافع البته با رصد تنگناهایی بود که با ادامه شرایط تشدید تحریمها بر کسب و کار ایرانیان ممکن شد. عامل دوم،رویکرد استراتژیک دولت یازدهم برای تعامل با دنیا از یک طرف و عبور دادن اقتصاد سوخته کشور از سوی دیگر بود. ناگزیری غرب در تغییر روش مواجهه با ایران براساس نیازهای بلندمدت سیاسی و اقتصادی عامل دیگری بود که ایران و گروه کشورهای 1+5 را به نقطه فعلی رساند. طیفهای رادیکال و تندروی منتقد دولت یازدهم که تصور نمیکردند دولت بتواند از گردنه سخت گفتوگوها به سلامت بگذرد راه ناامید کردن شهروندان از آینده اقتصادی را به مثابه یکی از اهداف استراتژیک برگزیدهاند و بر این نقطه فشار میآورند. رئیس جمهوری ایران روز گذشته در سخنرانی مهم و مبسوط خود در بیست و یکمین نمایشگاه مطبوعات با استحکام قابل توجه و اعتماد به نفس از روزهای خوش اقتصاد ایران خبر داد و البته تصریح کرد: در حال حاضر اقتصاد ایران نقاط ضعف و بیماریهای خاص دارد. واقعیت این است که عبور اقتصاد ایران از روزهای سخت چند سال اخیر بویژه رکود وحشتناک سالهای 1391 و 1392 ممکن و نشانههای آن آشکار شده است که به چند آدرس نمایان اشاره میشود. نشانه اول و مهم برای بهبود اقتصاد رویکرد استراتژیک دولت در عرصه اقتصاد کلان است. دولت قصد ندارد به هر ترتیب و با هر قیمت و با هر روش محبوبیت خود را بر هر رویدادی ترجیح دهد و برای این رویکرد خویش نیز دلایل و شواهد قابل توجهی دارد.
به طور مثال دولت میتوانست به جای سختگیریهای پولی و مالی که موجب برخی نارضایتیهای مقطعی نیز شده است رکود را با تصمیمهای غیرعقلانی در ظاهر شکست دهد و با تزریق پول خطرناک به جامعه نوعی آسایش غیرواقعی فراهم کند که این کار را نکرد. نشانه دوم شکست رژیم تحریمهای اقتصادی بوده و هست که راه را برای اقتصاد ایران هموار میکند تا علاوهبر حفظ سطح کنونی تورم و رساندن آن زیر 10 درصد شاهد رشدهای نسبتاً شتابان نیز باشد. در روزها و هفتههای آتی که فرجام در مسیر اجرا قرار گیرد بدون تردید راه برای تحرک بیشتر اقتصاد هموارتر خواهد شد. شاید رسیدن به روزهای خوب حتی تا سال 1397 نیز طول بکشد اما حرکت رو به صعود است و مسیر آن با سقوط سالهای 1391 و 1392 تفاوت دارد.
نشانه دیگر حضور چشمگیر دهها گروه تجاری – اقتصادی کشورهای اروپایی، آسیایی، آفریقایی و حتی بخشهایی از امریکا در تهران است. آیا این حضور چشمگیر آلمانیها، انگلیسیها، فرانسویها، ژاپنیها، اسپانیاییها و... بر پایه گمانهزنیهای واهی آنهاست یا آینده مناسب بازار در ایران؟ بدون تردید هزاران پژوهشگر و مدیر صدها شرکت بزرگی که به ایران آمدهاند چشم بسته و هیجانزده به این بازار نیامدهاند.
عصر جدید اقتصاد ایران درراه است و منتقدان تندرو فقط میتوانند چند صباحی آن را به تأخیر بیندازند یا اینکه چنین تصور کنند که این دوران جدید از راه نمیرسد. زمانه دیگر شده است و روزهای خوب و خوش برای اقتصاد ایران در راه است. در اینباره تردید نکنید، جز اینکه افراطیون آنقدر چشم بسته شوند و آنقدر منافع ملی را نادیده بگیرند که فضای فعلی را به طور کلی دگرگون سازند که البته هزینههای این کار بسیار گزاف خواهد بود.
