احتمال ورشکستگی صندوقهای بیمهای کوچک
وی در نگاهی انتقادی به این موضوع تصریح کرد: از نظر سیاستهای کلی این دو باید از یکدیگر جدا باشند. به این معنی که سیاستگذار، تولیدکننده و خریدار باید جدا باشند، اما در ایران سیاستگذار و تولیدکننده خدمت به هم وصل هستند. آنچه تجربه جهانی و داخلی نشان میدهد، مصلحت کشور ما در بخش سلامت این است که حداقل در زمینه بیمههای سلامت تولیدکنندگان و خریداران سلامت دستگاههای جدا از یکدیگر باشند.
مدیرعامل اسبق سازمان تامین اجتماعی افزود: در ایران یکسری سازمانهای بیمهای وجود دارند که جمعیت ایران را تحت پوشش سلامت قرار دادهاند. تامین اجتماعی که 53درصد جمعیت ایران را تحت پوشش میدهد یکی از این سازمانهاست.
وی ادامه داد: در کنار آن سازمان بیمه سلامت ایران است که بیشترین عملیات سلامت در کشور را بعد از تامین اجتماعی بر عهده دارد. علاوه بر آن دستگاههای بیمهای دیگری داریم که اکثرا وابسته به صندوقهای خاص هستند. بخش بیمه تجاری کشور نیز بیمههای تکمیلی سلامت را برعهده دارند. مجموعه این بخشها خود نمایانگر تفرقی است که در نظام بیمهای سلامت کشور وجود دارد، درحالیکه این بخشها باید با یکدیگر همگرایی سیاستی و سازمانی داشته باشند.
عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی تصریح کرد: صندوقهای کوچک در معرض گرفتاریهای مالی قرار خواهند گرفت. از آنجا که این بخشها از قانون اعداد بزرگ نیز استفاده نمیکنند، در نتیجه ریسکها بر آنها بسیار اثرگذار است و احتمال دارد این وضعیت منجر به بحران و ورشکستگی شود بنابراین یکی از سیاستها آن است که این صندوقها در هم ادغام شوند. در واقع در آینده باید دو الی سه صندوق بیمه اجتماعی داشته باشیم که امور بازنشستگی و درمان را پوشش دهند و نه اینکه تعداد آنها بیشتر شود.
وزیر رفاه دولت اصلاحات در توضیح چرایی ضرورت این ادغام و احتیاط در مورد آن گفت: در حال حاضر هم اگر بخواهیم فعالیت بیمه سلامت در صندوقهای خرد موجود که به این مهم میپردازند را با هم ادغام کنیم، نیاز به مطالعات دقیقی داریم، هرچند این مسئله در قانون دیده شده است و مشکلی برای آن وجود ندارد، اما این ادغام باید در دستگاه متولی بیمههای اجتماعی که وزارت تعاون، کار و امور اجتماعی است، صورت بگیرد.
وی افزود: علاوه بر آنکه منابع بیمه سلامت در بخشهای مختلف موجود، از منشاءهای مختلفی ناشی میشود. بخشی از آنها تابعی از «نه بیست و هفتم» هستند که مربوط به سازمان تامین اجتماعی است و بخشی نیز مربوط به سرانهای است که از سوی دولت تامین میشود. بنابراین هماهنگی از بابت مالکیت و منابع در این بخشها وجود ندارد و نمیتوان در حال حاضر دست به این ادغام زد.
شریف زادگان با اشاره به طرح تحول سلامت که از سوی وزارت بهداشت و درمان در حال اجراست، گفت: با توجه به مشکلاتی که در منابع این طرح وجود دارد، نیاز است تا منابع و فعالیت خود را به سمت برنامهریزی برای لایه اول که بهداشت است ببریم.
وی ادامه داد: در واقع در این طرح سه لایه وجود دارد؛ بهداشت به عنوان لایه اول، درمان، لایه دوم و سوم استفاده از تجهیزات پزشکی است. در حال حاضر تنها اقدامات در زمینه لایه دوم و سوم صورت گرفته و لایه اول هنوز به طور کامل انجام نپذیرفته است و برنامه مناسبی برای آن وجود ندارد.
شریفزادگان در ادامه به اقدام ضروری دیگری نیز اشاره کرد و گفت: اگر بخواهیم این اقدام به انجام برسد و کارآمدی بهتری به وجود آید، چاره این نیست که بخش سلامت را در تمامی بیمهها با هم ادغام کنیم، زیرا اکنون این امر امکانپذیر نیست. این اقدام را باید با مطالعه برای آینده در دستور کار قرار داد.
وزیر اسبق رفاه با اشاره به اینکه البته در شرایط حاضر بهترین راهکار هماهنگی بین بیمهها و وزارت بهداشت و درمان است گفت: این بخش متولی طرح تحول سلامت است، اما نباید از یاد برد که صنعت بیمه، صنعتی بسیار حساس است و حتی 50درصد هزینههای طرح سلامت هم از طریق بیمهها حل و فصل میشود و این بیمهها هستند که خود بهصورت مستقل از طریق دولت یا مردم این منابع را تحصیل میکنند. بنابراین در شرایط حاضر راهی جز این وجود ندارد که همگرایی بین این بخشها پدید آید.
وی با تاکید بر اینکه عنصر هماهنگی و همگرایی یکی از خواص دولتهاست، اظهار کرد: این وظیفه دولت است که از خاصیت هماهنگی خود بهره گرفته و همگرایی را ایجاد کند.
مدیرعامل پیشین سازمان تامین اجتماعی همچنین با تاکید بر اینکه بیمهها دستگاههای حساسی در حد امنیت ملی کشور تعریف میشوند و نمیتوان با آنها شوخی کرد گفت: در واقع بیمهها منابعی را در اختیار دارند که با امنیت اجتماعی سر و کار دارد و اگر مسئلهای برای صندوقهای بیمه به وجود بیاید، دولتها از لحاظ مالی قادر به حل آن نیستند، در واقع فراتر از توان دولتهاست.
شریف زادگان اضافه کرد: بنابراین باید بسیار با احتیاط با آنها برخورد کرد و نمیتوان با آنها برخوردهای چکشی را در پیش گرفت. امروزه در کشورهای پیشرفته در آمریکا و اروپا مهمترین مسائل سیاسی اجتماعی دولتها، صندوقهای بیمههای اجتماعی است. بنابراین نباید این مسئله را به این سادگی گرفت و باید با دقت فنی و کارشناسی هر اقدامی را در مورد آنها به کار گرفت.
وزیر رفاه دولت هشتم همچنین در رابطه با نامه وزیر تعاون، کار و امور اجتماعی به مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی در مورد تهیه گزارش 30 ساله منابع و مصارف این سازمان در زمینه بیمههای بیکاری و درمان در دو سال اول دولت یازدهم و روند مصرف مبالغ بیمه درمان و مقایسه آن با دورانی که بیمهها تحت نظر وزارت بهداری سابق بودند گفت: این اقدام موجب شفافیت در امور بیمه درمانی سازمان تامین اجتماعی خواهد شد و اقدامی مثبت تلقی میشود که میتواند روشن کند منابع اختصاص یافته در حوزه بیمه درمانی با منشاءهای متفاوت بررسیها را تا چه اندازه سخت میکند.
