میخواهند طلای ایران را مس کنند
تركیه نیز رفتاری مشابه عربستان دارد و میداند تجارت گسترده ایران با اروپا میتواند شمار قابل توجهی از بنگاههای این كشور را در معرض تهدید قرار دهد و عادی شدن مناسبات ایران با اروپا موجب میشود گردشگران ایرانی تركیه را در ردیف انتخاب بعدی خود قرار دهند.
همین مسایل بود كه موجب شد بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران در یك نشست اقتصادی و در فضایی حماسی از عزت و آبادانی آینده ایران گفت و تاكید كرد عربستان سعودی، تركیه و سایر كشورهای حاشیه جنوبی خلیجفارس از خیزش اقتصاد ایران پس از لغو تحریم نگران شدهاند.
آنچه از زبان یك وزیر سیاسی- اقتصادی ایران گفته شد ریشه در واقعیتهای سرسخت غیرقابل انكار در منطقه دارد. ایران به مثابه بزرگ كشورهای منطقه میتواند پس از لغو تحریمها، اقتصادی بهمراتب بزرگتر، نیرومندتر و پایدارتر از اقتصاد عربستان و تركیه داشته باشد.
این یك واقعیت است كه عربستان ظرفیت تولید نفت بالایی دارد و در دهههای اخیر توانسته است با فاصلهای بعید از ایران در بازارهای نفت جهان حضوری پرقدرت داشته باشد اما ورود نفت شیل امریكا این اهرم قدرت را ناكارآمد كرده و میكند. حضور نیرومند عراق در بازار نفت جهان و همچنین سرمایهگذاری چین در كشورهای نفتدار آفریقایی نیز مزید بر علت شده و عربستان را در شرایط ضعف قرار میدهد. ایران اما به لحاظ جمعیت بیشتر، نیروی ورزیده و ماهر، موقعیت ممتاز جغرافیایی، پیشینه تاریخی مداراجویانهتر برتریهای غیرقابل انكار در برابر عربستان دارد و بدون تردید در شرایط آسان و كمتنش با غرب باسرعت میتواند اقتصاد عربستان را پشت سر گذاشت و قدرت سیاسی آن كشور را نیز تحتتاثیر قرار دهد.
ایران اگرچه در شرایط دهههای پیشین از اقتصاد تركیه عقب مانده است اما دارای تواناییهای پیدا و پنهان پرشمار و ژرفتری نسبت به تركیه است كه داشتن منابع نفت و گاز و پتروشیمی در صدر آنها قرار دارد كه تركیه به طور كلی فاقد آنهاست. عربستان سعودی به ویژه پس از آنكه بازار نفت را به زیان ایران از تعادل خارج كرد و دید كه دولت یازدهم در همین شرایط توانسته است اقتصاد را تا مرز لغو تحریمها و به دست آوردن فرصت طلایی سرمایهگذاری خارجی بكشاند بازیهای دیگر را شروع كرده است. شوربختانه باید گفت فراموشی و غفلت از سوی نیروها و سازمانهایی كه باید مانع هجوم به سفارت عربستان شوند و نفوذ عناصری كه احتمالا آگاهانه به قصد برهم زدن مناسبات اقتصادی آینده وارد كارزار تخریب سفارت شدند اكنون به نفع عربستان تمام شده است.
احتمال اینكه ورود سرمایههای خارجی با نشانههای امنیت سیاسی نسبت مستقیم دارد، رفتار عربستان و رفتاری كه در تلافی آن شد، كار را دستكم برای مدت كوتاهی برای اقتصاد ایران سختتر و شرایط را به روزهای دوران تحریم نزدیك میكند. دولت یازدهم و نهادهای مدنی خصوصی كه مظهر آنها را میتوان اتاق بازرگانی دانست كار سختی دارند تا سرمایهگذاران خارجی را متقاعد كنند كه آنچه رخ داد سیاست عمومی كلیت قدرت سیاسی ایران نیست. پیشنهاد میشود رهبران بخش خصوصی به مثابه سفیران ایران در مواجهه با همتایان خود با سرعت و دقت وارد عمل شده و تا دیر نشده است آثار منفی این رویداد را از ذهن سرمایهگذاران خارجی پاك كنند.
همسویی افراطیون با عربستان و تركیه در از بین بردن فرصت طلایی ایران پس از لغو تحریم آیا اتفاقی است؟