dir="RTL">رشد بازار سرمایه در چند وقت اخیر به دلیل خوشبینیهایی بود كه در این مدت در میان سرمایهگذاران این بازار رخ داده است. خوشبینیهایی كه همه ریشه در اجرایی شدن برجام دارند و اصلیترین دلیل رشد صعودی بازار سرمایه بهشمار میروند. اما نكتهیی كه وجود دارد این است كه متاسفانه بخش عمدهیی از این رشد در صنایع و شركتهای اتفاق افتاده كه از لحاظ بنیادی در شرایط خوبی بهسرنمیبرند. صنایع همچون خودروسازی كه از قضا نیز اصلیترین محرك به ویژه روانی رشد بازار محسوب میشوند. نكتهیی كه در این میان وجود دارد این است كه تقریبا اكثر كارشناسان بازار بورس اعتراف میكنند كه این رشد بازار منطبق با وضعیت كلان اقتصادی كشور نیست. میتوان برای این شرایط نیز نمونهیی آورد. در طول این مدت تمام بازارهای بورس دنیا به ویژه كشورهای نفتمحور با ریزش شاخص همراه بودند اما ایران در لیست ریزش بازار بورس قرار نگرفته است. یعنی عملا به واسطه افت جهانی قیمت نفت طی چند ماهه گذشته بورس كشورهایی كه تولیدكننده نفت هستند مثل كشورهای عربی یا حتی مثل امریكا همه با افت شاخص مواجه شدند اما بورس تهران نه تنها ریزشی را تجربه نكرده بلكه روند صعودی نیز در پیش گرفته است. تجربه نشان داده كه بورس ما همیشه رفتارهای هیجانی و در اصطلاح (over reaction) دارد. یعنی زمانی كه یك انتظار مثبت در جامعه شكل میگیرد، بازار بیش از آن چیزی كه در واقعیت وجود دارد عكسالعمل نشان میدهد و رشد میكند. این در حالی است كه در زمانهای كه انتظار منفی وجود دارد بازار نیز بیش از حد افت میكند. بخش عمدهیی از دلیل این اتفاق به محدودیتهای معاملاتی كه در بورس و به ویژه در محدودیت نوسان قیمت سهام وجود دارد بازمیگردد. این عوامل با قرار گرفتن در كنار یكدیگر باعث به وجود آمدن صف در بازار بورس میشوند. صفهایی كه در واقع تنها عامل تصمیمگیری سرمایهگذارها نسبت به ورود یا خروج از بازار بهشمار میروند. البته اگر بخواهیم راحتتر از این موضوع سخن بگوییم باید گفت تنها عامل و پارامتر تصمیمگیری سرمایهگذاران در بازار به جای اینكه عوامل بنیادی خرد، كلان، اقتصادی و مالی باشد، صف كشیدن خریداران میشود.
اما نكتهیی كه در این بین وجود دارد این است كه برای سامان دادن به این وضعیت باید سرمایهگذاران حقوقی نقش یك متوازنكننده را ایفا كنند. یعنی در زمانهایی كه بازار بیش از حد و غیرمنطقی رشد میكند با عرضه سهام این هیجان را از بازار بگیرند و از بین ببرند. همچنین زمانی كه بازار بطور غیرمنطقی در حال افت است با توجه به اینكه سرمایهگذاران حقوقی مجموعههایی هستند كه منابع مالی قابل توجهی در دسترس دارند بیایند و با خرید سهام این هیجان منفی را در بازار از بین ببرند. قاعدتا سرمایهگذاران حقوقی باید نقش كاهنده هیجانات شكل گرفته در بازار بورس را داشته باشند.
اما موضوع دیگری كه باید از آن نام برد كه متاسفانه در بیش از یك ماه گذشته در بازار سرمایه كشور دیده نیز میشود این است كه سرمایهگذاران حقوقی نقش كارآمد خود را در كاهش هیجان به وجود آمده در بورس را به خوبی ایفا نكردند. میتوان گفت به قول معروف، حقیقیها در بازار یكهتازی كرده و بخش عمدهیی از خرید و فروش را حقیقیها تشكیل میدهند. تجربه نشان داده است كه متاسفانه سرمایهگذاران حقیقی در واقع كسانی هستند كه با تحویل كم، هیجانی و با دید بسیار كوتاهمدت به بازار میآیند. البته نباید این نكته را فراموش كرد كه سرمایهگذارانی كه وارد بازار شدهاند سود خوبی كردهاند و در این موضوع هم شكی نیست اما این سود ابدی نخواهد بود. سرمایهگذاران حقیقی باید در نظر داشته باشند كه این شرایط دایمی نیست. بخشی از شرایط هیجانی به دلیل خلأ حضور سرمایهگذاران حقیقی است و این نكته را باید در نظر داشت.
