تجارت الکترونیک در ایران، آماده اوجگیری
از زمان گسترش نسل سوم و چهارم و به خصوص با توجه به استفاده گسترده كاربران اينترنت از تلفنهاي هوشمند، معلوم شده است كه منطق حضور تجارت الكترونيك در ايران نيرومند است، زيرا بازار غيراينترنتي پاره پاره و در اختيار توزيعكنندگاني است كه با قيمتها بازي ميكنند. تجارت الكترونيك قدري شفافيت با خود به همراه آورده است و به مشتريان اجازه داده است از فروشندگان غيرشفاف فاصله بگيرند و بهاي واقعي كالا را پيدا كنند. اين حقيقت كه بخش عمدهاي از جمعيت ايران را جوانان انلاين تشكيل ميدهند، نيز احتمالا در موفقيت اين صنعت بيتاثير نخواهد بود. بيش از ۶۰ درصد جمعيت زير ۳۰ ساله هستند. از آنجايي كه دسترسي به انواع كالاها با قيمت مناسب در بازار ايران ميتواند دشوار باشد، خريد اجناس در اينترنت بسيار محبوب شده است.
دوم، امضاي برجام تاثير مهمي بر فضاي تجاري داخلي در ايران گذاشته است. سرمايه گذاران جديد راحتتر متوجه شركتهاي تجارت الكترونيك موجود ميشوند. يكي از مديران شركت باميلو كه يكي از دو بازيگر عمده عرصه تجارت الكترونيك كشور است، گفت از زمان امضاي توافق هستهاي، علاقه سرمايهگذاران به اين شركت به شكل قابل توجهي افزايش يافته است.
اما آثار رفع تحريمها هنوز احساس نشده و از اين رو تقاضاي مصرفكنندگان براي كالاهايي كه شركتهاي تجارت الكترونيك توزيع ميكنند، هنوز افزايش چشمگيري نيافته است. با معروفيت بيشتر و امكان رشد بالقوه بيشتر، فرايندي كه دولت در پيش گرفته است، احتمالا در ميان مدت تا درازمدت بسيار به نفع شركتهاي تجارت الكترونيك موجود است.
شركتهاي تجارت الكترونيك ايران يك امتياز مهم ديگر دارند. از آنجايي كه بسياري از رقباي بينالمللي از بازار ايران دور بودهاند، باميلو و ديجيكالا توانستهاند بخش اعظم بازار اميدواركنندهاي را در اختيار بگيرند. هنوز حضور شركتهاي آمريكايي مانند آمازون در ايران ممنوع است. علاقه سرمايهگذاران، فضا براي گسترش فعاليت و رقابت محدود توزيعكنندگان خارجي را ميتوان عناصر اصلي تداوم موفقيت برشمرد.
با اين حال، يك نكته احتياطي مهم را بايد در نظر گرفت. حتي با تعليق تحريمها، سرمايهگذاران نميتوانند با خيال جمع در پي كسب سود باشند. سرمايهگذاران خارجي از دشواريهاي فعاليت در ايران آگاه هستند. تداوم تنشهاي سياسي با آمريكا باعث شده است تا شماري از تحريمهاي مالي آمريكا همچنان برقرار باشد و اين سبب شده است تا بسياري از بانكهاي اروپايي از مخاطرات انجام معامله با ايران در هراس به سر ببرند. در اين حال، شماري از بازارهاي نوظهور وجود دارد كه كار و كسب در آن بسيار راحتتر است، از جمله هند، تركيه و پاكستان. فعاليت در اين كشورها براي پيشتازان عرصه تجارت الكترونيك چالشهاي كمتري دارد.
