درمان یبوست به روش طب سنّتی
قبل از خواندن ادامه مقاله بد ندیدم که توضیح ذیل را به نقل از سایت تندرستان( و بر اساس نوشته دکتر انوشیروانی) برایتان نقل کنم:
«بسیاری از مبتلایان به یبوست تصور می کنند که مصرف هر سبزی و میوه یا هر گیاه دارویی برای درمان یبوست مفید است، یا دستکم ضرری ندارد، بنابراین برای رهایی از این مشکل به انواع خوراکی ها و گیاهان دارویی پناه می برند. خیلی ها گمان می کنند که هر سبزی و میوه و روغنی مانند شاهی و گشنیز و آلوی بخارا و انگور و زردآلو و روغن کرچک و زیتون برای همۀ اقسام یبوست و در همۀ افراد، به طور یکسان کارساز و بی عارضه اند، یا ممکن است فکر کنند که انواع شربتها و قرصهای گیاهی تولیدشده برای رفع یبوست، برای همگان موثر و بی عارضه هستند.
اما باید گفت که درمان اصولی یبوست بدون تشخیص گونه و سبب آن ممکن نیست و اگرچه مصرف برخی گیاهان می تواند در ظاهر یبوست را کاهش دهد یا موقتاً از بین ببرد امّا از سوی دیگر ممکن است سبب اصلی یبوست را شدیدتر کند یا ناخوشی های دیگر فرد را افزایش دهد.
تصور کنید زن مسنی که دچار نفخ و چاقی هم هست و از احساس سرمای بدن نیز شکایت دارد بخواهد یبوستش را با خوردن خیار یا آلوبخارا درمان کند، البته این دو میوه یبوست او را موقتاً بهبود می دهند ولی پس از اندک زمانی می توانند موجب تشدید یبوست و ناراحتی های دیگر وی یعنی نفخ و احساس سرما شوند.{به عبارت دیگر این زن دچار غلبه بلغم است و یبوست او نیز ناشی از این امر است که با مصرف خیار و آلوبخارا مشکل او تشدید خواهد شد.}
همچنین درحال حاضر بیشتر فرآورده های گیاهی موجود در داروخانه ها -که برای درمان یبوست عرضه شده اند- دارای برگ سنا یا عصارۀ آن هستند و از این رو نه از دیدگاه فیتوتراپی و نه از منظر مکتب طب حکمی ایران، نباید آنها را به طور بلندمدت مصرف کرد زیرا سنا در درازمدت موجب تنبلی روده و وابستگی آن می شود و همچنین عارضه ای به نام مگاکولون یعنی گشادی و نارسایی عضلانی روده ایجاد می کند...»
بنابراین، درمان یبوست و به ویژه درمان دارویی آن امری تخصّصی است که حتما و باید با نظر متخصّص مجرّب انجام شود و درمان های خودسرانه می توانند عوارض جبران ناپذیری در پی داشته باشند. در این مقاله سعی شده است که بر درمان های ساده و عمومی و کم ضرر تاکید شود و درمان های دارویی درحد اشاره مورد توجه قرار گرفته اند.
1- تغییر سبک زندگی و تغذیه: اساس درمان یبوست را تشکیل می دهد و اگر این کار انجام نشود، درمان دارویی صرف، کم اثر و پرضرر خواهد بود. در این رابطه نکات ذیل قابل تذکّر است:
- غذا را زیاد بجوید: بسیاری از افراد تنها با رعایت این دستور ساده به نتیجه مطلوب می رسند.
- مصرف خوراکی های یبوست زا را به حداقل برسانید: در این باره نقش برنج، ماکارونی، لازانیاف رشته فرنگی، موز، غذاهای گوشتی و حیوانی و انواع غذاهای مصنوعی غیرقابل انکار است.
در مورد برنج به عنوان متهّم ردیف اوّل ماجرا این نکات قابل ذکر است:
1- مصرف آن را به حداقل برسانید، اگر چه حذف تقریبا کامل ان هم می تواند مد نظر باشد.
2- از برنج قهوه ای استفاده کنید یا آنکه مقداری سبوس برنج را به هنگام طبخ پلو، با آن مخلوط کنید.
3- اگر مورد قبلی به ذائقه تان خوش نمی آید، مقداری سبوس برنج را در پارچه ای کتان ریخته داخل اب برنج بیندازید، تا حدااقل کمی از عصاره سبوس به خورد غذا برود.
4- از مصرف برنج سفید پرهیز کنید و انواع افزودنی ها – مثل سبزی، لوبیا و... - را در طبخ برنج استفاده کنید.
5- برنج را زیاد بشویید تا لعاب آن گرفته شود اما آبکشی نکنید و آن را به شیوه دم پخت، طبخ کنید.
6- از مصرف اقلام پر محصول وسایر اقلام برنج هایی که تغییرات ژنتیکی در آن ها اعمال شده است خودداری کنید.
7- برنج هندی، پاکستانی و سایر برنج هایی که به لحاظ طبی، مبهم و تعریف نشده اند خودداری کنید. مصرف برنج نیم دانه ایرانی بر مصرف برنج درجه یک سایر کشورها ارجح است.
8- به ترک اعتیاد به برنج به طور جدی فکر کنید. مثلا مصرف انواع خورش ها را با نان و بدون برنج امتحان کنید.
- از آش ها و شورباها زیاد استفاده کنید: اکثر آش ها و شورباهای سنتی ایرانی، ملین های ملایم و بی آزاری هستند که در اکثر افراد قابل استفاده اند. این آش ها انواع زیادی دارند که بر اساس مزاج شخص و نوع بیماری او قابل استفاده اند. طبیعتا در این مورد باید از خیر مصرف آش رشته و انواع سوپ های حاوی رشته فرنگی گذشت.
- ورزش کنید: حتی یک پیاده روی ساده هم می تواند باعث بهبود یبوست بیمار شود. البته ورزش های سنگین و حرفه ای، با کاهش آب بدن می توانند یبوست را تشدید کنند.
- مصرف میوه و سبزی ها را افزایش دهید: در این مورد باید به وضعیت مزاجی خودتان توجه داشته باشد. افزایش عمومی غذاهای گیاهی و کاهش عمومی غذاهای حیوانی در رژیم غدایی تقریبا برای همه افراد مفید است. به طورخاص مصرف کاهو، خیار، انواع آلوها، هندوانه و ... برای افراد گرم مزاج و گلابی، انجیر، هویج یا زردک پخته و ... برای افراد سردمزاج می توانند ملین های خوبی باشند.
- روغن مصرفی را عوض کنید: استفاده از روغن زیتون در جیره غذایی و حذف روغن های نباتی جامد و مایع موجود در بازار، گام بلندی در درمان یبوست است.
- دفع را به تاخیر نیندازید: زندگی شهری برای بسیاری از ما این مشکل را به وجود آورده که در خیلی از مواقع، همان وقت که نیاز به دفع داریم، نخواهیم یا نتوانیم اجابت مزاج داشته باشیم و این، زمینه را برای یبوست فراهم می کند. مطمئن باشید یک دفع به موقع و توام با آرامش، از خیلی از کارهای روزمره شما اهمیت بیشتری دارد.
- رژیم نگیرید: بسیاری از رژیم های لاغری حتی مواردی که از سوی متخصصین تغذیه توصیه می شوند می توانند باعث یبوست شوند. بهتر است برای لاغر شدن با یک متخصص طب سنتی مشورت کنید. برای پیشگیری از ایجاد مشکل در ماه مبارک رمضان هم می توانید مقاله زیر را مطالعه کنید:
خجسته باد و مبارک؛ قدوم ماه صیام...
- با فراگیری دانش طب سنتی یا با مراجعه به یک پزشک حاذق در این زمینه، مصرف داروهای شیمیایی را به تدریج به حداقل برسانید.
- از نان های سبوسدار استفاده کنید: غیر از معدودی نانوایی های خاص که در پخت نان های ویژه خود از سبوس استفاده می کنند، نانوایی های عمومی از آن استفاده نمی کنند. در بین نان های رایج ظاهرا تنها نان سنگک است که کمی سبوس دارد.
