آشنائی با داروهای گیاهی و شیمیایی مسهل
هدف ازبکار بردن این داروها کمک به دفع مدفوع و کمک به زمان بندی واستقلال فردی بیشتر است. هدف دیگر استفاده از این داروها پیشگیری از عوارضی مانند یبوست، سفت شدن و یا ترشح مدفوع است. تجربه هر فرد با داروهای مختلف درنحوه بکاربردن هرکدام ازاین داروها نقش اصلی را ایفا میکند
• داروهای مسهل
این داروها از راه دهان مصرف شده و باعث جلوگیری از یبوست وکمک به حرکات رودهای میشوند. درحال حاضر استفاده دائم وطولانی از داروهای مسهل شیمیایی توصیه نمیشود.
• داروهای لغزنده ونرم کننده مدفوع
این داروها مدفوع را چرب کرده وباعث میشوند مدفوع درطول روده راحتتر حرکت کند. همچنین از خشک شدن بیش از حد مدفوع جلوگیری میکنند. محلول دوکوزات و روغن معدنی ازاین دسته مسهلها میباشند و درعرض 2 روز اثر میکنند.
• داروهای افزایش دهنده حجم مدفوع
بیخطرترین داروهای مسهل میباشند و با جذب آب در روده, مدفوع رانرم میکنند، درصورت مصرف این داروها باید مقدار کافی آب همراه آنها مصرف شود. پسیلیوم از این دسته بوده ودرعرض یک تا چهار روز اثر می کند.
• تحریک کنندههای خوراکی
باعث تحریک مخاط راست روده شده بنابراین باعث تحریک انقباضات وحرکات روده میشوند. بیزاکودیل و سنا ازاین دسته بوده ودرعرض یک تا دوروز اثر میکنند. درحال حاضر استفاده از سنا بعلت عوارضی که برروی شبکه عصبی روده بزرگ دارد چندان توصیه نمیشود.
تمام داروهای مسهل باعث حالت نفخ ودردهای گهگیر (کرامپ) شکمی میگردند. بعضی ازآنها از جذب داروهای دیگر ممانعت میکنند. در صورت لزوم مصرف آنها باید از مقادیر کم شروع وبتدریج زیاد شود.
• شیافها
شیافها داروهای جامدی میباشند که در راست روده قرار گرفته وباعث تحریک حرکات روده میگردند. شیاف باید بین مدفو ع و جدار روده قرار گیرد تا حداکثر اثر خود را داشته باشد. این داروها درصورتی که تخلیه مدفوع با انگشت امکان نداشته باشد مؤثرتر میباشد.
پودر در بسته های 70 گرمی و ساشه 7 گرمی تهیه شده است .
پسلیوم در درمان یبوستهای مزمن ، برای پیشگیری از یبوست در بیمارانی که در حین اجابت مزاج نباید تحت فشار باشند و دررفع یبوست ناشی از کولون تحریک پذیر مصرف می شود .
پسلیوم از دانه گیاه اسفرزه Plantago psyllium تهیه شده است .
اثر درمانی پسیلیوم بواسطه تورم موسیلاژ موجود در پوسته دانه آن ظاهر می گردد موسیلاژ احتمالا از طریق جذب آب باعث حجم و رطوبت مدفوع شده و این افزایش حجم موجب تحریک روده بزرگ و افزایش حرکات دودی و کوتاه شدن زمان عبور مواد از روده و افزایش دفعات دفع می گردد .
پسیلیوم باعث کاهش جذب برخی از مواد معدنی ( نظیر کلسیم ، منیزیم ، مس وروی ) ویتامین B12 ) خواهد شد و بسیاری نیز از این دارو برای لاغری استفاده میکنند که خطرناک است .
یک قاشق سوپخوری حدود 10 گرم با یک ساشه از پسیلیوم را در یک لیوان آب ریخته و پس از چند ساعت میل نمایئد.
قبل از غذا مصرف شود باعث کاهش اشتها خواهد شد . سعی شود پس از آن ، آب زیادی مصرف کنید و تا 2 ساعت داروی دیگر استفاده نشود . برای کودکان با احتیاط و فقط به دستور پزشک مصرف شود
تذکرات مهم در مورد پسیلیوم
------ مصرف مقادیر زیاد پسیلیوم باعث انسداد روده و مری ( معمولا بدلیل مصرف کم مایعات ) می گردد . همچنین واکنشهای آلرژیک با مصرف دارو گزارش شده است . در شروع درمان ممکن است موقتا سنگینی و نفخ در بیماران ایجاد گردد که با ادامه درمان برطرف می شود .
------ مصرف حداقل 8-6 لیوان آب در روز برای کمک به نرم شدن مدفوع و جلوگیری از کاهش آب بدن بیمار ضروری است . این امر به دلیل خروج حجم زیادی از آب با مدفوع اهمیت دارد .
------ داروهای حجیم کننده مدفوع حاوی مقادیر قابل توجهی قند و یا سدیم هستند این موضوع دربیماران مبتلا به دیابت و افرادی که محدودیت مصرف سدیم دارند اهمیت دارد .
