پاکسازی گسترده در ترکیه چه معنایی دارد؟
اکنون این امید از بین رفته است که اردوغان از این فرصت برای متحد کردن کشور استفاده کند. وی رویکردی امنیتی محور در پیش گرفته که باعث نگرانی متحدان غربی آن شده است که نسبت به تصفیه حساب وی با مخالفان هشدار داده اند. روز دوشنبه جان کری وزیر خارجه آمریکا و فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ترکیه خواستند خویشتنداری به خرج دهد و حاکمیت قانون را رعایت کند.
اما فعلا اراده آقای اردوغان این است که هر کسی را که وفادار به نظر نمی رسد، تنبیه کند. معلوم نیست دولت چگونه می تواند با این همه سمت اجرایی که یک بار خالی شده و ترس بیمارگونه و مقصر دانستن گسترده به کارش ادامه دهد. دولت تعطیلات سه میلیون کارمند دولت را لغو کرده است تا ظاهرا فعالیت آن مختل نشود. با گسترش دامنه پاکسازی، دولت به خصوص در پی پیروان فتح الله گولن است که اردوغان وی را عامل کودتا می داند. یک مقام دولتی ترکیه گفت اعضای جنبش گولن در ارتش مدتی زیر ذره بین بوده اند و آنان از این بابت دست به کودتا زدند چون حس کردند ممکن است با آنان برخورد شود. به گفته وی، قاضیان معلق شده همگام با ارتشیان کودتاگر بودند و مانند دیگران در فهرست مظنون به دشمنی بودند که دولت پیش از کودتا تدوین کرده بود.
مقامات ترکیه اذعان کرده اند شمار افراد بازداشت شده احتمالا بیش از تعداد واقعی توطئه گران است، اما می گویند این کار لازم است تا جلوی حملات بیشتر به غیرنظامیان و ساختمان های دولتی گرفته شود، به خصوص با توجه به اینکه شماری از عاملان اصلی هنوز آزاد هستند. تاکید تقریبا شخصی اردوغان بر پاکسازی احتمالا ناشی از تشخیص این امر است که حمایت از کودتا در ارتش ریشه عمیق تری از آنچه در ابتدا تصور می شد دارد. یگان هایی از نیروهای مسلح ترکیه شامل نیروی هوایی، زمینی و ژاندارمری با هماهنگی عمل کردند. کودتاگران به ساختمان مجلس حمله هوایی کردند، پل ها را بستند و فرماندهای ارشد را بازداشت کردند. جت های جنگی توانستند در هوا سوخت گیری کردند. برخی کارشناسان معتقدند کل نظام ترکیه در معرض خطر بود و کم مانده بود که ساقط شود.
ترکیه هم اکنون با چند چالش امنیتی روبرو است، از جمله تروریسم از جانب داعش و جنگ با کردها در جنوب شرق کشور. بی سر و سامانی در دستگاه های امنیتی ترکیه و اختلاف های عمیق درون آنها که کودتا بر ملا کرد، احتمالا بر توانایی ترکیه برای مدیریت کردن تهدیدهای فراروی کشور تاثیر خواهد گذاشت. بن علی ییلدیریم گفت کشور به اندازه کافی قدرتمند است که هم زمان چندین تهدید را از بین ببرد. وی افزود ترکیه کشوری بزرگ با ۱۰۰ سال تجربه است. اردوغان روز دوشنبه گفت مردم ترکیه خواستار اعاده مجازات اعدام برای کسانی هستند که در شورش دست داشتند و افزود دولت وی این امر را بررسی خواهد کرد.
ابعاد گسترده پاکسازی ها به خصوص در میان نیروهای امنیتی باعث شده است شهروندان ترکیه نگران آن باشند که آیا کشور خواهد توانست زمانی که با یک رشته حملات تروریستی از جانب داعش و کردها روبرو است، ثبات و نظم را حفظ کند.
